Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Aklief należy do grupy farmakoterapeutycznej: Retynoidy stosowane miejscowo w leczeniu trądziku, kod ATC: D10AD06. Zawiera w swoim składzie trifaroten w stężeniu 50 mikrogramów/g (mcg/g), który wykazuje specyficzne działanie farmakodynamiczne w leczeniu trądziku pospolitego.¹

Mechanizm działania

Trifaroten jest stabilną chemicznie pochodną kwasu terfenylowego o aktywności podobnej do retynoidu. Substancja ta działa jako silny agonista receptora kwasu retinowego γ (RARγ), wykazując wysoką selektywność wobec tego receptora w porównaniu z receptorami RARα i RARβ. Selektywność ta jest znacząca – trifaroten jest 50-krotnie bardziej selektywny wobec RARγ w porównaniu do RARα oraz 8-krotnie bardziej selektywny wobec RARγ w porównaniu do RARβ. Co istotne, trifaroten nie wykazuje aktywności wobec receptora retynoidowego X (RXR).²

Działanie trifarotenu polega na modulacji genów docelowych dla retynoidów, co wpływa na procesy różnicowania komórkowego oraz procesy zapalne w unieśmiertelnionych keratynocytach i zrekonstruowanym naskórku.³

Działanie farmakodynamiczne

W badaniach na modelu Rhino-mouse wykazano, że trifaroten charakteryzuje się silnym działaniem komedolitycznym. W tym modelu obserwowano znaczące zmniejszenie liczby zaskórników oraz istotne zwiększenie grubości naskórka. Warto podkreślić, że trifaroten wykazał porównywalny efekt komedolityczny jak inne znane retynoidy, jednak przy około 10-krotnie mniejszej dawce, co świadczy o jego wysokiej skuteczności.⁴

Poza działaniem komedolitycznym, trifaroten wykazuje również działanie przeciwzapalne i depigmentacyjne, co stanowi istotny aspekt jego aktywności terapeutycznej w leczeniu trądziku.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego Aklief zostały ocenione w dwóch randomizowanych, wieloośrodkowych badaniach klinicznych, prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanych podłożem, w grupach równoległych. Badania te przeprowadzono łącznie u 2420 pacjentów w wieku 9 lat i starszych, u których zdiagnozowano trądzik pospolity o nasileniu umiarkowanym, obejmujący skórę twarzy i tułowia. W badaniach tych produkt Aklief stosowano raz na dobę wieczorem przez 12 tygodni.⁶

Do oceny stopnia nasilenia trądziku zastosowano dwie 5-stopniowe skale: skalę ogólnej oceny przez badacza (IGA – Investigator’s Global Assessment) dla skóry twarzy oraz skalę ogólnej oceny przez lekarza (PGA – Physician’s Global Assessment) dla skóry tułowia. W obydwu skalach trądzik pospolity o nasileniu umiarkowanym został zdefiniowany jako 3. stopień skali.⁷

Skala oceny trądziku IGA i PGA

W badaniach klinicznych wyznaczono trzy równorzędne, pierwszorzędowe punkty końcowe dotyczące skuteczności:⁸

1. Wskaźniki powodzenia określane na podstawie ocen IGA i PGA (odsetek pacjentów z „całkowitym ustąpieniem zmian” lub „prawie całkowitym ustąpieniem zmian”, z poprawą o co najmniej dwa stopnie od wartości wyjściowej)
2. Bezwzględna zmiana i procentowa zmiana liczby zmian zapalnych w 12 tygodniu leczenia względem wartości wyjściowej
3. Bezwzględna zmiana i procentowa zmiana liczby zmian niezapalnych w 12 tygodniu leczenia względem wartości wyjściowej

Charakterystyka pacjentów badań klinicznych

W badaniach uczestniczyło 87% pacjentów rasy białej, a 55% stanowiły kobiety. Grupa pacjentów była zróżnicowana wiekowo:⁹

• 34 pacjentów (1,4%) w wieku od 9 do 11 lat
• 1128 pacjentów (47%) w wieku od 12 do 17 lat
• 1258 pacjentów (52%) w wieku 18 lat i starszych

U wszystkich pacjentów występował trądzik pospolity o nasileniu umiarkowanym na skórze twarzy, a u 99% pacjentów zmiany trądzikowe występowały również na skórze tułowia. Stan wyjściowy charakteryzował się następującą liczbą zmian:¹⁰

• Zmiany zapalne na twarzy: od 7 do 200 (średnio 36)
• Zmiany zapalne na tułowiu: od 0 do 220 (średnio 38)
• Zmiany niezapalne na twarzy: od 21 do 305 (średnio 52)
• Zmiany niezapalne na tułowiu: od 0 do 260 (średnio 46)

Po 12 tygodniach leczenia oceniano wskaźniki powodzenia określane na podstawie skal IGA i PGA oraz średnie bezwzględne i procentowe zmniejszenie liczby zmian trądzikowych w porównaniu do wartości wyjściowych. Wszystkie te parametry wykazały istotną poprawę stanu klinicznego pacjentów, co potwierdza skuteczność terapeutyczną produktu leczniczego Aklief w leczeniu trądziku pospolitego o nasileniu umiarkowanym zarówno na skórze twarzy, jak i tułowia.¹¹