Specjalne ostrzeżenia
Afastural

Lek Afastural 3 g, zawierający fosfomycynę z trometamolem, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji i wstrząsu anafilaktycznego, które mogą być śmiertelne. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego postępowania ratunkowego. Ponadto, stosowanie fosfomycyny może prowadzić do rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, co wymaga monitorowania biegunek podczas i po terapii oraz unikania leków hamujących perystaltykę jelitową. Preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 12. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U mężczyzn z przewlekłymi zakażeniami układu moczowego, które są zazwyczaj powikłane, Afastural nie jest wskazany, a leczenie powinno uwzględniać diagnostykę ognisk infekcji i oporność drobnoustrojów, np. Staphylococcus saprophyticus, z koniecznością wykonania antybiogramu.

Każda saszetka Afastural zawiera 1,923 g sacharozy, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów, takimi jak nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy czy niedobór sacharazy-izomaltazy, gdzie stosowanie leku jest przeciwwskazane. U chorych z cukrzycą należy uwzględnić wpływ sacharozy na gospodarkę węglowodanową i odpowiednio modyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. W trakcie terapii zaleca się monitorowanie objawów nadwrażliwości, kontrolę skuteczności leczenia oraz obserwację objawów ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku braku poprawy klinicznej w ciągu 48-72 godzin lub pogorszenia stanu pacjenta, wskazane jest rozważenie alternatywnej terapii. Leczenie powinno być prowadzone zgodnie z aktualnymi wytycznymi i lokalnymi danymi dotyczącymi wrażliwości drobnoustrojów.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Afastural

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Afastural 3 g (granulat do sporządzania roztworu doustnego, zawierający fosfomycynę z trometamolem odpowiadającą 3 g fosfomycyny) obejmują szereg istotnych kwestii klinicznych, które należy wziąć pod uwagę przed przepisaniem tego leku pacjentowi. 1

Reakcje nadwrażliwości

W trakcie terapii fosfomycyną mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, które w niektórych przypadkach mogą mieć skutek śmiertelny. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia anafilaksji oraz wstrząsu anafilaktycznego. W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek objawów reakcji nadwrażliwości, leczenie fosfomycyną należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie doraźne zgodnie z aktualnymi wytycznymi postępowania w przypadku wstrząsu anafilaktycznego. 2

Biegunka wywołana przez Clostridioides difficile

Zastosowanie fosfomycyny, podobnie jak innych antybiotyków, może prowadzić do rozwoju zapalenia jelita grubego i rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez bakterię Clostridioides difficile. Nasilenie objawów może wahać się od łagodnego do zagrażającego życiu. Dlatego niezwykle istotne jest uwzględnienie tego rozpoznania u pacjentów, u których wystąpi biegunka w trakcie lub po zakończeniu leczenia Afasturalem. W takich przypadkach należy rozważyć przerwanie terapii fosfomycyną i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego ukierunkowanego na zakażenie Clostridioides difficile. Ważne jest, aby nie podawać leków hamujących perystaltykę jelitową u pacjentów z biegunką poantybiotykową, gdyż może to prowadzić do nasilenia objawów. 3

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku Afastural nie zostały dotychczas ustalone u dzieci poniżej 12. roku życia. W związku z brakiem wystarczających danych klinicznych, nie zaleca się stosowania tego preparatu w tej grupie wiekowej. Decyzja o zastosowaniu leku u pacjentów pediatrycznych w wieku 12 lat i starszych powinna być podejmowana z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej i potencjalnych korzyści oraz ryzyka. 4

Przewlekłe zakażenia u pacjentów płci męskiej

W przypadku leczenia przewlekłych zakażeń układu moczowego u mężczyzn konieczne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki i weryfikacji rozpoznania. Przewlekłe zakażenia u mężczyzn często mają charakter powikłany i mogą być spowodowane:

  • obecnością ognisk infekcji w strukturach anatomicznych trudno dostępnych dla antybiotyków (np. gruczoł krokowy) – wymaga to rozważenia alternatywnych schematów leczenia zapewniających odpowiednią penetrację do tkanek
  • występowaniem opornych drobnoustrojów chorobotwórczych (np. Staphylococcus saprophyticus) – w takich przypadkach konieczne jest wykonanie antybiogramu i dostosowanie terapii

Należy podkreślić, że zasadniczo zakażenia dróg moczowych u mężczyzn klasyfikuje się jako powikłane zakażenia układu moczowego. Afastural nie jest wskazany do leczenia powikłanych zakażeń dróg moczowych, dlatego w przypadku mężczyzn z objawami zakażenia układu moczowego należy rozważyć zastosowanie innych schematów terapeutycznych. 5

Substancje pomocnicze – informacje istotne klinicznie

Każda saszetka leku Afastural zawiera 1,923 g sacharozy, co jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z:

  • rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy – ze względu na ryzyko nasilenia objawów nietolerancji
  • zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy – gdyż może prowadzić do zaostrzenia objawów klinicznych
  • niedoborem sacharazy-izomaltazy – ponieważ może powodować zaburzenia trawienne i nasilenie objawów

Przy przepisywaniu leku Afastural pacjentom z cukrzycą należy uwzględnić zawartość sacharozy w preparacie i odpowiednio dostosować dawkowanie leków przeciwcukrzycowych. 6

Monitorowanie pacjenta podczas terapii

W trakcie leczenia fosfomycyną zaleca się wdrożenie następujących środków ostrożności:

  1. Monitorowanie objawów klinicznych reakcji nadwrażliwości, szczególnie po pierwszej dawce leku
  2. Obserwacja pacjenta pod kątem wystąpienia biegunki oraz innych objawów ze strony przewodu pokarmowego
  3. Kontrola skuteczności leczenia poprzez ocenę ustępowania objawów zakażenia układu moczowego
  4. W przypadku braku poprawy klinicznej w ciągu 48-72 godzin od podania leku lub pogorszenia stanu pacjenta, należy rozważyć alternatywną terapię

Leczenie fosfomycyną w postaci preparatu Afastural należy prowadzić zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi terapii zakażeń układu moczowego, biorąc pod uwagę lokalne dane na temat wrażliwości drobnoustrojów na antybiotyki. 7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl