Leki w grupie
„preparaty aminokwasowe”
Preparaty aminokwasowe to produkty lecznicze zawierające aminokwasy, które są podstawowymi jednostkami budulcowymi białek. Stosowane są głównie w leczeniu żywieniowym, zarówno w żywieniu pozajelitowym, jak i dojelitowym, gdy pacjent nie jest w stanie przyjmować pokarmów drogą naturalną lub gdy jego zapotrzebowanie na białko jest zwiększone. Preparaty te dostarczają niezbędnych aminokwasów, które organizm wykorzystuje do syntezy własnych białek, regeneracji tkanek i utrzymania homeostazy metabolicznej.
Preparaty aminokwasowe dzielą się na kilka podgrup w zależności od ich składu i zastosowania. Wśród nich wyróżniamy: standardowe roztwory aminokwasów (np. Aminoplasmal, Aminoven, Vamin), preparaty wzbogacone w aminokwasy rozgałęzione (BCAA) stosowane w chorobach wątroby (np. Aminosteril Hepa, Hepasteril), preparaty dla pacjentów z niewydolnością nerek (np. Aminosteril Nephro, Nephramine) oraz preparaty specjalistyczne dla pacjentów w stanie katabolicznym (np. Dipeptiven zawierający glutaminę).
Do najważniejszych preparatów aminokwasowych dostępnych w Polsce należą: Aminoplasmal (B.Braun), Aminoven (Fresenius Kabi), Aminosteril (Fresenius Kabi), Vamin (Fresenius Kabi), Nephrotect (Fresenius Kabi), Glamin (Fresenius Kabi), Dipeptiven (Fresenius Kabi) oraz Nutriflex (B.Braun) – będący połączeniem aminokwasów z glukozą i elektrolitami.
Największą zaletą stosowania preparatów aminokwasowych jest możliwość precyzyjnego dostarczania pacjentom niezbędnych składników odżywczych w sytuacjach, gdy normalne odżywianie jest niemożliwe. Preparaty te pozwalają na indywidualizację terapii żywieniowej w zależności od stanu klinicznego pacjenta, zapobiegają wyniszczeniu organizmu, przyspieszają gojenie ran i rekonwalescencję oraz zmniejszają częstość powikłań u pacjentów w stanie krytycznym.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem preparatów aminokwasowych. Mogą one obejmować reakcje alergiczne, zaburzenia elektrolitowe, powikłania metaboliczne (np. kwasica, hiperamoniemia) czy zaburzenia czynności wątroby i nerek przy nieprawidłowym dawkowaniu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami metabolicznymi, niewydolnością narządową oraz u noworodków i niemowląt, których układy enzymatyczne nie są w pełni rozwinięte.
W zależności od drogi podania, preparaty aminokwasowe dzielimy na dożylne (stosowane w żywieniu pozajelitowym) oraz doustne/dojelitowe (stosowane w żywieniu enteralnym). Te drugie często występują w postaci specjalistycznych diet przemysłowych wzbogaconych dodatkowo w węglowodany, tłuszcze, witaminy i mikroelementy (np. Impact, Nutrison, Resource).