Leki w grupie
„leki na chorobę refluksową przełyku”

Leki na chorobę refluksową przełyku (GERD) to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w celu łagodzenia objawów i leczenia stanu zapalnego przełyku spowodowanego zarzucaniem kwaśnej treści żołądkowej. Ich działanie skupia się na zmniejszeniu wydzielania kwasu solnego w żołądku, neutralizacji już wytworzonego kwasu lub poprawie motoryki górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Inhibitory pompy protonowej (IPP) stanowią najbardziej skuteczną grupę leków w leczeniu GERD. Blokują one enzym H+/K+-ATP-azę w komórkach okładzinowych żołądka, hamując ostatni etap wydzielania kwasu solnego. Do tej grupy należą: omeprazol (Helicid, Losec, Polprazol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera), lansoprazol (Lanzul), rabeprazol (Pariet) oraz dekslansoprazol (Dexilant). IPP są lekami pierwszego wyboru w leczeniu choroby refluksowej.

H2-blokery (antagoniści receptora histaminowego H2) to leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego poprzez blokowanie receptorów histaminowych w żołądku. Są mniej skuteczne niż IPP, ale mogą być stosowane jako leczenie wspomagające. Do tej grupy należą: ranitydyna (Ranigast, Zantac), famotydyna (Famotidyna, Famogast) oraz nizatydyna (Axid).

Leki zobojętniające kwas żołądkowy (antacida) to preparaty zawierające związki glinu, magnezu, wapnia lub ich kombinacje, które neutralizują kwas solny w świetle żołądka. Należą do nich: wodorotlenek glinu i magnezu (Maalox, Gastal, Rennie), alginiany (Gaviscon) oraz związki wapnia (Tums). Działają szybko, ale krótko i są stosowane głównie doraźnie.

Prokinetyki to leki poprawiające motorykę przewodu pokarmowego, zwiększające napięcie dolnego zwieracza przełyku i przyspieszające opróżnianie żołądka. Należą do nich: domperidon (Motilium), metoklopramid (Metoclopramidum) oraz itopryd. Stosowane są jako leczenie uzupełniające, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami motoryki.

Główną zaletą leków stosowanych w GERD jest skuteczne znoszenie dokuczliwych objawów choroby (zgaga, regurgitacje, ból w klatce piersiowej), zapobieganie powikłaniom (zwężenie przełyku, przełyk Barretta) oraz możliwość długotrwałego stosowania w przypadku IPP. Nowoczesne leki pozwalają na normalne funkcjonowanie pacjentom, u których objawy znacząco obniżały jakość życia.

Do najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem leków przeciwrefluksowych należy zaliczyć potencjalne działania niepożądane IPP przy długotrwałym stosowaniu (zwiększone ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, niedobory witaminy B12 i magnezu, osteoporoza, zwiększone ryzyko złamań), interakcje z innymi lekami (szczególnie w przypadku IPP) oraz maskowanie objawów poważniejszych chorób (np. nowotworu żołądka). Leki zobojętniające mogą z kolei wpływać na wchłanianie innych leków i powodować zaburzenia elektrolitowe.