transferyna
Transferyna to białko transportowe o masie cząsteczkowej około 80 kDa, które jest głównym nośnikiem jonów żelaza (Fe3+) w osoczu krwi. Syntetyzowana przede wszystkim w wątrobie, transferyna może wiązać do dwóch jonów żelaza, co czyni ją kluczowym elementem homeostazy żelaza w organizmie.
Podstawową funkcją transferyny jest transport żelaza z miejsca wchłaniania (dwunastnica i jelito czcze) lub uwalniania (makrofagi podczas degradacji hemoglobiny ze zużytych erytrocytów) do komórek potrzebujących tego pierwiastka, głównie do prekursorów erytrocytów w szpiku kostnym. Transport odbywa się poprzez wiązanie z receptorami transferyny na powierzchni komórek docelowych i endocytozę zależną od receptora.
W diagnostyce laboratoryjnej oznacza się stężenie transferyny oraz jej wysycenie żelazem (TIBC – całkowita zdolność wiązania żelaza). Obniżone stężenie transferyny występuje w stanach zapalnych, nowotworach, chorobach wątroby i w zespole nerczycowym. Podwyższone wartości obserwuje się w niedoborze żelaza, ciąży oraz przy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych. Określenie stopnia wysycenia transferyny jest pomocne w różnicowaniu niedokrwistości z niedoboru żelaza (wysycenie <16%) od niedokrwistości chorób przewlekłych.
Badanie transferyny i jej wysycenia jest istotnym elementem diagnostyki zaburzeń gospodarki żelazem, w tym hemochromatozy, talasemii oraz niedokrwistości syderopenicznej. W nowoczesnej diagnostyce oznacza się również receptory transferyny w surowicy (sTfR), których stężenie wzrasta przy niedoborze żelaza tkankowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tardysol 20 mg/ml
Produkt leczniczy Tardysol (20 mg/ml, roztwór doustny) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez chelatację jonów żelaza z innymi lekami, co prowadzi do zmniejszonego wchłaniania zarówno żelaza, jak i współstosowanych substancji. Szczególnie istotne są interakcje z bisfosfonianami, tetracyklinami, fluorochinolonami, hormonami tarczycy, inhibitorami integrazy (np. biktegrawir), lewodopą, metylodopą, penicylaminą, trientyną oraz cynkiem, gdzie zalecany odstęp czasowy między podaniem wynosi co najmniej 2 godziny. W przypadku biktegrawiru wchłanianie może zmniejszyć się o około 66% przy jednoczesnym podaniu z żelazem lub na pusty żołądek, dlatego zaleca się przyjmowanie biktegrawiru co najmniej 2 godziny przed żelazem lub razem z nim podczas posiłku. Podawanie żelaza w formie soli dożylnych jednocześnie z innymi lekami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko omdlenia lub wstrząsu spowodowanego szybkim uwolnieniem żelaza i wysyceniem transferyny.
adsorbent, biktegrawir, bisfosfonian, choroba wątroby, dolutegrawir, elwitegrawir, entakapon, fluorochinolon, hormon tarczycy, inhibitor integrazy, jon żelaza, kompleks chelatowy, kwas acetohydroksamowy, lek przeciwretrowirusowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lewodopa, metylodopa, nadmiar żelaza, penicylamina, podrażnienie błony śluzowej, przewód pokarmowy, raltegrawir, suplementacja żelaza, tetracyklina, transferyna, trientyna, wchłanianie żelaza