plamka żółta

Plamka żółta (macula lutea) to niewielki, owalny obszar siatkówki oka o średnicy około 5,5 mm, położony w centralnej części dna oka, lateralnie od tarczy nerwu wzrokowego. Swą nazwę zawdzięcza żółtawemu zabarwieniu spowodowanemu obecnością barwników karotenoidowych – luteiny i zeaksantyny, które pełnią funkcję ochronną przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego.

Centralną część plamki żółtej stanowi dołeczek środkowy (fovea centralis) o średnicy około 1,5 mm, który zawiera najgęściej upakowane fotoreceptory – czopki, odpowiedzialne za widzenie kolorów i ostrość widzenia. W obszarze dołeczka środkowego znajduje się dołek środkowy (foveola) o średnicy około 0,35 mm, gdzie występują wyłącznie czopki, a warstwy siatkówki są maksymalnie ścieńczałe, co zapewnia minimalną refrakcję światła i najwyższą ostrość widzenia.

Plamka żółta jest najbardziej wrażliwą na światło częścią siatkówki i odpowiada za widzenie centralne oraz rozpoznawanie szczegółów. Jest szczególnie narażona na zmiany patologiczne związane z wiekiem, takie jak zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD), które stanowi główną przyczynę utraty wzroku u osób powyżej 50. roku życia w krajach rozwiniętych.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl