obniżona rezerwa szpikowa

Obniżona rezerwa szpikowa to stan, w którym szpik kostny ma zmniejszoną zdolność do produkcji wystarczającej liczby komórek krwi w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie organizmu. Dotyczy to wszystkich linii komórkowych: erytrocytów, leukocytów i płytek krwi. Fizjologicznie występuje u osób starszych, ale może być także konsekwencją różnych schorzeń lub działania czynników zewnętrznych.

Do najczęstszych przyczyn obniżonej rezerwy szpikowej należą: chemioterapia, radioterapia, leki mielosupresyjne, choroby nowotworowe naciekające szpik (m.in. białaczki, chłoniaki, przerzuty), przewlekłe infekcje, choroby autoimmunologiczne oraz wrodzone zaburzenia hematopoezy. Klinicznie manifestuje się zwiększoną podatnością na infekcje, niedokrwistością, skłonnością do krwawień oraz wolniejszym powrotem do prawidłowych parametrów morfologii po przebytych infekcjach lub utracie krwi.

Diagnostyka obniżonej rezerwy szpikowej obejmuje badania laboratoryjne (morfologia z rozmazem, badanie szpiku kostnego), obrazowe oraz genetyczne. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować odstawienie leków mielosupresyjnych, stosowanie czynników wzrostu (G-CSF, erytropoetyna, trombopoetyna), transfuzje preparatów krwiopochodnych oraz leczenie choroby podstawowej. U pacjentów z obniżoną rezerwą szpikową należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leków potencjalnie toksycznych dla szpiku.