degranulacja komórek tucznych

Degranulacja komórek tucznych to kluczowy proces w odpowiedzi immunologicznej organizmu, polegający na uwolnieniu zawartości ziarnistości (granul) tych komórek do przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Komórki tuczne (mastocyty) są wysoko wyspecjalizowanymi komórkami układu odpornościowego, zlokalizowanymi głównie w tkankach łącznych, szczególnie w pobliżu naczyń krwionośnych, nerwów oraz pod nabłonkami.

Proces degranulacji jest inicjowany najczęściej przez połączenie alergenu z przeciwciałami IgE związanymi z receptorami FcεRI na powierzchni komórek tucznych. Może być również wywołany przez inne bodźce, takie jak dopełniacz, neuropeptydy, cytokiny czy czynniki fizyczne (zimno, ciepło, ucisk). W wyniku aktywacji dochodzi do kaskady sygnałowej wewnątrzkomórkowej, prowadzącej do fuzji błon ziarnistości z błoną komórkową i uwolnienia mediatorów zapalnych.

Uwolnione podczas degranulacji mediatory dzielą się na preformowane (histamina, tryptaza, chymaza, heparyna, TNF-α) oraz syntetyzowane de novo (leukotrieny, prostaglandyny, cytokiny). Związki te wywołują typowe objawy reakcji alergicznej: rozszerzenie naczyń, zwiększenie przepuszczalności naczyń, skurcz mięśni gładkich oraz napływ komórek zapalnych do miejsca reakcji.

Nadmierna lub nieprawidłowa degranulacja komórek tucznych odgrywa kluczową rolę w patogenezie chorób alergicznych, w tym anafilaksji, astmy, pokrzywki, atopowego zapalenia skóry, a także w mastocytozie i zespole aktywacji komórek tucznych (MCAS). Kontrola tego procesu stanowi ważny cel terapeutyczny w leczeniu wymienionych schorzeń.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl