atropa bella-donna

Atropa bella-donna (pokrzyk wilcza jagoda) to roślina z rodziny psiankowatych (Solanaceae), występująca w Europie, Afryce Północnej i Azji Zachodniej. Jest silnie toksyczna ze względu na wysoką zawartość alkaloidów tropanowych, głównie atropiny, hioscyjaminy i skopolaminy.

W medycynie atropina pozyskiwana z pokrzyku wilczej jagody jest stosowana jako antagonista receptorów muskarynowych. Znajduje zastosowanie w okulistyce do rozszerzania źrenic, w anestezjologii do zmniejszenia wydzielania śliny i wydzieliny oskrzelowej przed zabiegami, w kardiologii do przyspieszenia zwolnionego rytmu serca oraz jako odtrutka w zatruciach inhibitorami cholinoesterazy.

Zatrucie pokrzykiem wilczej jagody charakteryzuje się zespołem objawów antycholinergicznych: suchość w ustach, rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia, tachykardia, zatrzymanie moczu, niepokój, splątanie, halucynacje, hipertermia. W ciężkich przypadkach może prowadzić do śpiączki i zgonu. Leczenie obejmuje podanie fizostygminy jako swoistej odtrutki oraz leczenie objawowe.

W fitoterapii preparaty z Atropa bella-donna były historycznie stosowane w leczeniu stanów spastycznych przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i układu moczowego, jednak ze względu na wąski indeks terapeutyczny i liczne działania niepożądane zostały w większości zastąpione przez bezpieczniejsze syntetyczne leki antycholinergiczne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl