β-laktamazy

β-laktamazy to enzymy produkowane przez bakterie, które mają zdolność hydrolizowania pierścienia β-laktamowego obecnego w antybiotykach β-laktamowych, takich jak penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy i karbapenemy. Działanie tych enzymów prowadzi do unieczynnienia antybiotyku, co stanowi jeden z głównych mechanizmów oporności bakterii na terapię przeciwbakteryjną.

Klasyfikacja β-laktamaz opiera się na dwóch głównych systemach: molekularnym (klasy A, B, C i D według Amblera) oraz funkcjonalnym (grupy 1-3 według Bush-Jacoby-Medeiros). Szczególnie istotne klinicznie są β-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania (ESBL), które mogą hydrolizować cefalosporyny III i IV generacji, oraz karbapenemazy, zdolne do inaktywacji karbapenemów.

Identyfikacja bakterii produkujących β-laktamazy ma kluczowe znaczenie dla właściwego doboru terapii antybiotykowej. W praktyce klinicznej stosuje się różne metody wykrywania tych enzymów, w tym testy fenotypowe (np. test z kwasem klawulanowym dla ESBL) oraz metody molekularne identyfikujące geny kodujące β-laktamazy. Leczenie zakażeń wywołanych przez szczepy produkujące β-laktamazy często wymaga zastosowania inhibitorów β-laktamaz (np. kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam) lub antybiotyków z innych grup.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl