zespół przedmiesiączkowy
Wskazanie

Zespół przedmiesiączkowy (PMS) to zbiór objawów fizycznych, emocjonalnych i behawioralnych, które występują cyklicznie w drugiej fazie cyklu miesiączkowego (fazie lutealnej) i ustępują wraz z początkiem miesiączki. Dotyka on około 30-40% kobiet w wieku rozrodczym, przy czym u 3-8% występuje ciężka postać określana jako przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne (PMDD).

Objawy PMS obejmują: drażliwość, wahania nastroju, depresję, lęk, zatrzymanie wody w organizmie, bolesność piersi, bóle głowy, wzdęcia, zmęczenie oraz zaburzenia snu. Patogeneza nie jest w pełni wyjaśniona, ale wiąże się ze zmianami stężeń hormonów płciowych i ich wpływem na neuroprzekaźniki (zwłaszcza serotoninę) oraz z indywidualną wrażliwością na te wahania.

W leczeniu farmakologicznym PMS stosuje się kilka grup leków. Skuteczne są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), takie jak: Sertraline (Asertin, Zoloft), Fluoksetyna (Fluoxetin, Bioxetin), Paroksetyna (Seroxat, Paxeratio). W łagodzeniu objawów somatycznych pomocne są niesteroidowe leki przeciwzapalne jak: Ibuprofen (Ibum, Nurofen), Naproksen (Aleve, Anapran) czy Diklofenak (Diclac, Voltaren). Przy retencji wody stosuje się leki moczopędne, np. Spironolakton (Verospiron, Spironol).

W cięższych przypadkach lub przy niepowodzeniu innych metod rozważa się supresję owulacji poprzez doustne środki antykoncepcyjne zawierające drospirenon (np. Yaz, Yasminelle) lub stosowanie analogów GnRH (Zoladex, Diphereline). Wykorzystuje się również leki z grupy inhibitorów aromatazy – Letrozol (Lametta, Aromek).

Największe trudności w leczeniu PMS wiążą się z dużą zmiennością objawów między pacjentkami oraz u tej samej pacjentki w różnych cyklach, co utrudnia standaryzację postępowania. Wyzwaniem jest odróżnienie PMS od innych zaburzeń psychicznych, które mogą się zaostrzać przedmiesiączkowo. Istotny problem stanowi także indywidualna reakcja na leki, zwłaszcza z grupy SSRI, które wymagają czasu do osiągnięcia pełnej skuteczności. Dodatkowo, u części pacjentek występują efekty uboczne stosowanych preparatów, co zmniejsza compliance. Kompleksowe podejście terapeutyczne powinno obejmować również modyfikacje stylu życia, techniki radzenia sobie ze stresem oraz wsparcie psychologiczne.