zapobieganie nawrotom choroby wrzodowej żołądka
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom choroby wrzodowej żołądka to kluczowy element długoterminowego prowadzenia pacjentów po wyleczeniu ostrego epizodu owrzodzenia. Choroba wrzodowa żołądka ma charakter nawrotowy, a bez odpowiedniego postępowania profilaktycznego u 50-80% pacjentów dochodzi do ponownego wystąpienia owrzodzenia w ciągu roku.

Podstawą zapobiegania nawrotom jest przede wszystkim leczenie przyczynowe. Eradykacja zakażenia Helicobacter pylori stanowi najskuteczniejszą metodę profilaktyki, zmniejszając ryzyko nawrotu z 60-80% do poniżej 5% w ciągu 2 lat. Stosuje się terapię potrójna (inhibitor pompy protonowej + 2 antybiotyki, najczęściej amoksycylina i klarytromycyna) lub poczwórną z bizmutem. W Polsce dostępne są preparaty złożone dedykowane eradykacji H. pylori, takie jak Pylera (bizmut + tetracyklina + metronidazol) stosowany z IPP.

U pacjentów z nawracającą chorobą wrzodową niepowiązaną z H. pylori lub u których eradykacja była nieskuteczna, stosuje się długoterminową terapię podtrzymującą inhibitorami pompy protonowej (IPP). Leki z tej grupy dostępne w Polsce to: Controloc, Nolpaza, IPP, Ortanol, Pantopraz (pantoprazol), Emanera, Helides (esomeprazol), Gasec, Omeprazol (omeprazol), Ranigast, Ranitydyna (ranitydyna – obecnie rzadziej stosowana).

Istotnym elementem profilaktyki jest również eliminacja czynników ryzyka, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy. Jeśli pacjent musi przyjmować NLPZ, zaleca się jednoczesne stosowanie IPP. Dodatkowo rekomenduje się zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu oraz unikanie pokarmów nasilających dolegliwości.

Największe trudności w zapobieganiu nawrotom choroby wrzodowej żołądka obejmują niską adherencję pacjentów do zaleceń długoterminowych, narastającą oporność H. pylori na antybiotyki (szczególnie na klarytromycynę, co zmniejsza skuteczność terapii pierwszego rzutu) oraz konieczność indywidualizacji terapii u pacjentów z licznymi schorzeniami współistniejącymi. Wyzwaniem pozostaje również identyfikacja rzadszych przyczyn nawracających owrzodzeń, takich jak zespół Zollingera-Ellisona czy inne stany hipersekrecji kwasu żołądkowego.