zakażenie wewnątrzotrzewnowe
Wskazanie

Zakażenie wewnątrzotrzewnowe jest poważnym stanem klinicznym, charakteryzującym się obecnością patogenów w jamie otrzewnej. Najczęstszymi przyczynami są perforacje przewodu pokarmowego, zapalenie wyrostka robaczkowego, perforacja wrzodu żołądka lub dwunastnicy, zapalenie uchyłków, urazy jamy brzusznej oraz powikłania pooperacyjne. Zakażenia te dzieli się na pierwotne (bez uchwytnej przyczyny, często u pacjentów z marskością wątroby) oraz wtórne (będące konsekwencją innych chorób lub zabiegów).

W leczeniu zakażeń wewnątrzotrzewnowych kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie antybiotykoterapii empirycznej o szerokim spektrum działania, obejmującej zarówno bakterie tlenowe, jak i beztlenowe. W Polsce stosuje się preparaty takie jak: Augmentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym), Tazocin (piperacylina z tazobaktamem), Meronem (meropenem), Invanz (ertapenem), Targocid (teikoplanina) czy Metronidazol. W ciężkich przypadkach lub przy podejrzeniu zakażeń wielolekoopornymi szczepami stosuje się karbapenemy (Meronem, Invanz) często w połączeniu z lekami przeciwgrzybiczymi (Flukonazol, Mycamine).

Podstawowym elementem leczenia, poza antybiotykoterapią, jest interwencja chirurgiczna mająca na celu usunięcie źródła zakażenia oraz drenaż jam ropni. Szczególnie ważne jest odpowiednie nawodnienie pacjenta, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz wsparcie funkcji narządów w przypadku rozwoju sepsy. Czasami konieczne jest wykonanie kilku zabiegów typu „damage control” z pozostawieniem otwartej jamy brzusznej (technika laparostomii).

Największe trudności w leczeniu zakażeń wewnątrzotrzewnowych związane są z rosnącą opornością bakterii na antybiotyki, co wymaga stosowania coraz silniejszych preparatów lub kombinacji leków. Problematyczne jest również leczenie pacjentów z niedrożnością przewodu pokarmowego, gdzie opóźnione jest wchłanianie leków podawanych doustnie. Dodatkowo, u pacjentów z ciężką sepsą otrzewnową rozwija się niewydolność wielonarządowa, która znacząco pogarsza rokowanie. Wyzwaniem terapeutycznym są również nawracające zakażenia wewnątrzotrzewnowe, szczególnie u osób z obniżoną odpornością lub po wielokrotnych zabiegach brzusznych.