zaburzenie wchłaniania związane z niewydolnością trzustki
Wskazanie

Zaburzenia wchłaniania związane z niewydolnością trzustki to stan, w którym organizm nie jest w stanie prawidłowo trawić i przyswajać składników odżywczych z powodu niedoboru enzymów trzustkowych. Niewydolność trzustki może być spowodowana przewlekłym zapaleniem trzustki, mukowiscydozą, chorobą nowotworową trzustki, resekcją trzustki lub innymi schorzeniami wpływającymi na funkcję tego narządu. Pacjenci z zaburzeniami wchłaniania doświadczają zwykle biegunki tłuszczowej (stolce są obfite, tłuste, o nieprzyjemnym zapachu), utraty masy ciała, niedoborów witaminowych i mikroelementowych oraz niedożywienia.

Podstawą leczenia zaburzeń wchłaniania związanych z niewydolnością trzustki jest enzymatyczna terapia zastępcza. W Polsce stosowane są preparaty zawierające enzymy trzustkowe (lipazę, amylazę i proteazy) takie jak: Kreon, Lipancrea, Pangrol oraz Nutrizym. Dawkowanie enzymów trzustkowych powinno być dostosowane indywidualnie do pacjenta w zależności od stopnia niewydolności trzustki, zawartości tłuszczu w diecie oraz masy ciała pacjenta. Standardowo enzymy przyjmuje się podczas lub bezpośrednio po posiłku.

Leczenie wspomagające obejmuje modyfikację diety – zaleca się spożywanie 4-6 mniejszych posiłków dziennie, zwiększenie podaży białka oraz suplementację witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). W niektórych przypadkach stosuje się również inhibitory pompy protonowej (np. Controloc, IPP, Nolpaza), które poprawiają działanie enzymów trzustkowych poprzez zmniejszenie kwaśności w dwunastnicy. U pacjentów z mukowiscydozą, oprócz enzymów trzustkowych, niezbędne jest stosowanie specjalistycznego leczenia ukierunkowanego na podstawową chorobę.

Największe trudności w leczeniu zaburzeń wchłaniania związanych z niewydolnością trzustki obejmują ustalenie optymalnej dawki enzymów trzustkowych, zapewnienie odpowiedniego stanu odżywienia pacjenta oraz leczenie chorób współistniejących. Wyzwaniem jest również przestrzeganie zaleceń przez pacjentów, szczególnie w zakresie regularnego przyjmowania enzymów z każdym posiłkiem. Monitorowanie skuteczności leczenia może być trudne, ponieważ wymaga oceny zarówno parametrów klinicznych (ustąpienie biegunki tłuszczowej, przyrost masy ciała), jak i laboratoryjnych (poziom witamin, albumin). Dodatkowo, postępująca destrukcja miąższu trzustki może wymagać okresowej modyfikacji dawkowania enzymów.