ciężki niedobór białka
Wskazanie

Ciężki niedobór białka (malnutrition białkowo-energetyczna) to stan, w którym organizm doświadcza znaczącego niedoboru białka, co prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych. Występuje najczęściej w krajach rozwijających się, ale może dotyczyć również pacjentów w krajach rozwiniętych, szczególnie osób starszych, hospitalizowanych, z chorobami przewlekłymi, nowotworami, po rozległych operacjach czy urazach.

Objawy ciężkiego niedoboru białka obejmują utratę masy mięśniowej, obrzęki, zaburzenia odporności, anemię, zaburzenia funkcji narządów wewnętrznych, opóźnienie gojenia ran oraz zwiększoną podatność na infekcje. U dzieci może prowadzić do zespołów kwashiorkor lub marasmus, charakteryzujących się zahamowaniem wzrostu i rozwoju.

W leczeniu ciężkiego niedoboru białka kluczowe jest stopniowe przywracanie odpowiedniego poziomu odżywienia. W Polsce stosuje się preparaty do żywienia medycznego, takie jak Nutridrink Protein, Fresubin Protein Energy, Resource Protein, Cubitan czy Fortimel. W przypadkach wymagających żywienia dojelitowego wykorzystuje się diety przemysłowe bogate w białko, jak Peptamen, Nutrison Protein Plus czy Fresubin HP Energy.

W ciężkich przypadkach niezbędne może być żywienie pozajelitowe z zastosowaniem preparatów aminokwasów (Aminoplasmal, Aminoven, Vamin) w połączeniu z emulsjami tłuszczowymi i glukozą. Dodatkowo podaje się witaminy i mikroelementy (np. Cernevit, Soluvit, Additamel).

Największym wyzwaniem w leczeniu ciężkiego niedoboru białka jest zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome), który może wystąpić przy zbyt szybkim wdrożeniu intensywnego leczenia żywieniowego. Objawia się zaburzeniami elektrolitowymi, szczególnie hipofosfatemią, hipokaliemią i hipomagnezemią, które mogą prowadzić do niewydolności oddechowej, zaburzeń rytmu serca, a nawet zgonu. Dlatego konieczne jest stopniowe wprowadzanie żywienia pod ścisłą kontrolą parametrów biochemicznych i kliniczną oceną stanu pacjenta.