wykrywanie węzłów wartowniczych w przebiegu raka prącia
Wskazanie

Wykrywanie węzłów wartowniczych w przebiegu raka prącia to procedura diagnostyczna pozwalająca na ocenę rozprzestrzeniania się nowotworu do regionalnych węzłów chłonnych. Węzeł wartowniczy to pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z obszaru guza pierwotnego. Biopsja węzła wartowniczego (SLNB – Sentinel Lymph Node Biopsy) pozwala na precyzyjne określenie statusu węzłów chłonnych i podejmowanie decyzji dotyczących dalszego leczenia.

Procedura ta jest szczególnie istotna u pacjentów z rakiem prącia w stadium T1G2 lub wyższym, u których nie stwierdzono klinicznie powiększonych węzłów chłonnych pachwinowych. Wykrywanie węzłów wartowniczych odbywa się najczęściej poprzez podanie znacznika radioaktywnego (np. nanocoll znakowany technetem-99m) oraz barwnika (np. błękit metylenowy) w okolicę guza pierwotnego lub jego loży po resekcji. Następnie przy użyciu gamma-kamery lub ręcznej sondy gamma oraz oceny wizualnej identyfikuje się węzły wychwytujące znacznik.

W procedurze tej wykorzystuje się różne preparaty diagnostyczne, w tym radiofarmaceutyki takie jak Nanocoll (albumina ludzka znakowana technetem-99m) oraz barwniki jak Błękit metylenowy (Methylene Blue). Spośród dostępnych w Polsce preparatów stosuje się również znaczniki limfatyczne jak Lymphoseek (tilmanocept) czy fluoresceinę sodową (Fluorescite).

Największą trudnością w procesie wykrywania węzłów wartowniczych w raku prącia jest ryzyko wyników fałszywie ujemnych, które może sięgać nawet 10-15%. Problem stanowi również anatomiczna złożoność układu limfatycznego okolicy pachwinowej oraz możliwość atypowego drenażu limfatycznego. Kolejnym wyzwaniem jest odpowiednie wyszkolenie zespołu wykonującego procedurę, gdyż wymaga ona doświadczenia zarówno ze strony chirurga, jak i specjalisty medycyny nuklearnej oraz patologa.

Wykrywanie węzłów wartowniczych pozwala uniknąć niepotrzebnej limfadenektomii pachwinowej u pacjentów z negatywnym wynikiem biopsji, co znacząco zmniejsza chorobowość związaną z leczeniem i poprawia jakość życia chorych. W przypadku stwierdzenia przerzutów w węźle wartowniczym, pacjent jest kwalifikowany do radykalnej limfadenektomii pachwinowej, często wspomaganej adjuwantową chemioterapią opartą na cisplatynie (preparaty Cisplatin, Platidiam) lub karboplatynie (Carboplatin).