lęk związany z objawami depresji
Wskazanie

Lęk związany z objawami depresji to częste współwystępowanie dwóch zaburzeń psychicznych, które wzajemnie się nasilają. Pacjenci doświadczają zarówno objawów typowych dla depresji (obniżony nastrój, anhedonia, zaburzenia snu i apetytu), jak i nasilonych objawów lękowych (niepokój, napięcie, obawy, ataki paniki). Szacuje się, że nawet 60-70% pacjentów z depresją doświadcza również istotnych klinicznie objawów lękowych.

W leczeniu farmakologicznym lęku związanego z depresją stosuje się przede wszystkim leki przeciwdepresyjne o działaniu przeciwlękowym. Najczęściej wybierane są leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) jak Sertraline (Asertin, Zoloft, Stimuloton), Escitalopram (Lexapro, Escitil, Deprilept) czy Paroxetine (Seroxat, Paxil). Skuteczne są również leki z grupy SNRI, jak Venlafaxine (Efectin, Velafax, Alventa) i Duloxetine (Cymbalta, Dulsevia), szczególnie przy współistniejących objawach somatycznych.

W okresie oczekiwania na efekt przeciwdepresyjny (zwykle 2-4 tygodnie) można rozważyć krótkotrwałe dołączenie benzodiazepin, takich jak Alprazolam (Xanax, Zomiren), Lorazepam (Lorafen) czy Clonazepam (Clonazepamum TZF), jednak z uwagi na ryzyko uzależnienia ich stosowanie powinno być ograniczone czasowo. W przypadkach opornych na leczenie wykorzystuje się też pregabalinę (Lyrica, Pregabalin), kwetiapinę (Ketrel, Quetiapin) w małych dawkach lub mirtazapinę (Mirzaten, Remeron).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z lękiem towarzyszącym depresji to opóźnione wystąpienie efektu terapeutycznego leków przeciwdepresyjnych, możliwe nasilenie lęku w początkowym okresie terapii oraz wyższe ryzyko działań niepożądanych przy stosowaniu politerapii. Wyzwaniem jest również zwiększone ryzyko samobójcze, szczególnie w początkowej fazie leczenia, gdy lęk może się nasilać, a efekt przeciwdepresyjny jeszcze nie wystąpił. Tacy pacjenci wymagają więc szczególnie wnikliwej oceny stanu psychicznego i regularnych kontroli, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii.

Optymalne rezultaty uzyskuje się łącząc farmakoterapię z psychoterapią, szczególnie poznawczo-behawioralną (CBT), która pomaga pacjentom rozwijać skuteczne strategie radzenia sobie zarówno z objawami depresyjnymi, jak i lękowymi. W przypadkach opornych na standardowe leczenie rozważa się terapię skojarzoną kilkoma lekami lub zastosowanie niefarmakologicznych metod, jak przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS).