kontrolowana hiperstymulacja jajników
Wskazanie

Kontrolowana hiperstymulacja jajników (COH – Controlled Ovarian Hyperstimulation) to procedura medyczna stosowana w technikach wspomaganego rozrodu, szczególnie w protokołach in vitro. Polega na farmakologicznej stymulacji jajników w celu uzyskania większej liczby dojrzałych pęcherzyków jajnikowych, a tym samym komórek jajowych w jednym cyklu. W naturalnym cyklu zazwyczaj dojrzewa tylko jeden pęcherzyk, natomiast kontrolowana stymulacja pozwala na uzyskanie kilku lub kilkunastu, zwiększając szansę na zapłodnienie.

Wskazaniami do COH są przede wszystkim leczenie niepłodności w ramach procedury in vitro, niepłodność idiopatyczna, endometrioza, czynnik męski niepłodności oraz zaawansowany wiek kobiety. Procedura ta jest również stosowana w przypadku technik mrożenia komórek jajowych (oocyte cryopreservation) u pacjentek onkologicznych przed rozpoczęciem terapii gonadotoksycznej.

W Polsce do kontrolowanej hiperstymulacji jajników stosuje się głównie gonadotropiny, takie jak: Gonal-F, Puregon, Bemfola, Ovaleap (FSH rekombinowane), Menopur, Mensinorm (preparaty zawierające FSH i LH). W protokołach stymulacyjnych wykorzystuje się również antagonistów GnRH (Cetrotide, Orgalutran) lub agonistów GnRH (Diphereline, Decapeptyl). Do wywołania ostatecznego dojrzewania pęcherzyków stosuje się hCG (Ovitrelle, Pregnyl) lub agonistę GnRH.

Największe trudności podczas kontrolowanej hiperstymulacji jajników związane są z ryzykiem zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS), który może mieć przebieg od łagodnego do ciężkiego, zagrażającego życiu. Wyzwaniem jest również indywidualizacja protokołów stymulacyjnych – zbyt silna stymulacja zwiększa ryzyko OHSS, zaś zbyt słaba może skutkować uzyskaniem niewystarczającej liczby komórek jajowych. Inne trudności obejmują konieczność precyzyjnego monitorowania pacjentki poprzez badania ultrasonograficzne i oznaczanie stężenia estradiolu, a także występowanie działań niepożądanych leków, takich jak ból brzucha, wzdęcia czy zaburzenia nastroju. U części pacjentek problemem może być również słaba odpowiedź na stymulację (poor responders).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl