dolegliwość jelitowa w przebiegu zespół jelita drażliwego
Wskazanie

Dolegliwość jelitowa w przebiegu zespołu jelita drażliwego (ZJD) to przewlekłe schorzenie układu pokarmowego charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha, wzdęciami, zaburzeniami rytmu wypróżnień (biegunka, zaparcia lub naprzemienne występowanie obu tych objawów) bez uchwytnych zmian organicznych. ZJD dotyka około 10-15% populacji ogólnej, częściej występuje u kobiet i znacząco obniża jakość życia pacjentów.

Diagnoza ZJD opiera się na kryteriach rzymskich IV, które wymagają występowania bólu brzucha przynajmniej 1 dzień w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące, związanego z defekacją, zmianą częstości wypróżnień lub konsystencji stolca. Objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej 6 miesięcy. W zależności od dominującego objawu wyróżnia się postać z przewagą zaparć (IBS-C), biegunki (IBS-D), mieszaną (IBS-M) lub niesklasyfikowaną (IBS-U).

Leczenie farmakologiczne ZJD jest ukierunkowane na dominujące objawy. W Polsce stosuje się leki rozkurczowe, takie jak: Duspatalin (mebeweryna), Debretin (trimebutyna), Spasmolina (drotaweryna), Buscopan (butylobromek hioscyny). W przypadku ZJD z przewagą biegunki stosuje się: Imodium (loperamid), Xifaxan (ryfaksymina), a niekiedy Viberzi (eluksadolina). Przy zaparciach pomocne są: Dicopeg (makrogol), Forlax (makrogol), Dulcosoft (makrogol), Lactulosum (laktuloza). Przy bólu i wzdęciach stosuje się: Debridat (trimebutyna), Meteospasmyl (alweryna z symetykonem), Espumisan (symetikon), Polspasmol.

Nowsze opcje terapeutyczne obejmują leki działające na receptory serotoninowe: Iberogast (preparat ziołowy), Motilium (domperidon) oraz probiotyki jak Vivomixx, Prolacsan IBS, Lactibiane IBS. W leczeniu bólu stosuje się również niewielkie dawki leków przeciwdepresyjnych, takich jak Trittico (trazodon) czy Amitryptylina.

Największą trudnością w leczeniu ZJD jest jego przewlekły i nawracający charakter oraz indywidualna zmienność odpowiedzi na leczenie. Wielu pacjentów wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego łączącego farmakoterapię z modyfikacją diety (często stosuje się dietę low FODMAP), terapią poznawczo-behawioralną oraz regularną aktywnością fizyczną. Wyzwaniem pozostaje również właściwa komunikacja z pacjentem i wyjaśnienie funkcjonalnego charakteru schorzenia, co jest kluczowe dla uzyskania współpracy w długotrwałym procesie leczenia. Istotne jest także wykluczenie organicznych przyczyn dolegliwości przed postawieniem diagnozy ZJD.