Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z kwiatów dziewanny

Wyciąg z kwiatów dziewanny (Verbasci floris extractum fluidum), pozyskiwany z gatunków Verbascum thapsus L., V. densiflorum Bertol. i V. phlomoides L., jest stosowany jako substancja czynna w preparatach przeciwkaszlowych, np. Noverban. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na wyciąg, objawiająca się wysypką, świądem, obrzękiem lub reakcjami anafilaktycznymi. Preparat zawiera 0,96 g wyciągu płynnego na 5 ml syropu (stężenie 0,5-1:1), a rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest 40% (V/V) etanol. Należy uwzględnić także obecność etanolu (4-7% V/V) oraz sacharozy (ok. 3,8 g/5 ml), które stanowią istotne czynniki ryzyka u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, cukrzycą, nietolerancją fruktozy, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Przeciwwskazania stosowania wyciągu z kwiatów dziewanny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Wyciąg z kwiatów dziewanny (Verbasci floris extractum fluidum) uzyskiwany z gatunków Verbascum thapsus L., V. densiflorum Bertol. i V. phlomoides L. jest substancją czynną stosowaną w preparatach o działaniu przeciwkaszlowym. Pomimo wielu właściwości terapeutycznych, istnieją określone przeciwwskazania do stosowania tej substancji, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia.1

Nadwrażliwość na substancję czynną

Głównym i podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wyciągu z kwiatów dziewanny jest nadwrażliwość na tę substancję czynną. U pacjentów z historią reakcji alergicznych na wyciąg z kwiatów dziewanny nie należy stosować preparatów zawierających tę substancję. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę skórną, świąd, obrzęk, a w cięższych przypadkach reakcje anafilaktyczne.2

Nadwrażliwość na składniki pomocnicze

Preparaty zawierające wyciąg z kwiatów dziewanny, takie jak Noverban, zawierają również inne składniki, które mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości. Każdy przypadek alergii na którykolwiek ze składników pomocniczych wymienionych w charakterystyce produktu leczniczego stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku.3

Uwagi dotyczące składników pomocniczych o znanym działaniu

Należy zwrócić szczególną uwagę na obecność składników pomocniczych o znanym działaniu w preparatach zawierających wyciąg z kwiatów dziewanny. Noverban w postaci syropu zawiera:

4

Skład wyciągu a przeciwwskazania

Wyciąg płynny z kwiatów dziewanny zawarty w preparacie Noverban ma określone stężenie 0,5-1:1, co oznacza, że 5 ml syropu zawiera 0,96 g wyciągu płynnego. Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 40% (V/V). Pacjenci, u których występują przeciwwskazania do stosowania etanolu, nawet w niewielkich ilościach, powinni być poinformowani o obecności tego składnika w preparacie.5

Składnik Zawartość Grupy ryzyka
Wyciąg płynny z kwiatów dziewanny 0,96 g/5 ml syropu Osoby z nadwrażliwością na substancję czynną
Etanol 4-7% (V/V) Pacjenci z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, kobiety w ciąży i karmiące
Sacharoza ok. 3,8 g/5 ml syropu Pacjenci z cukrzycą, nietolerancją fruktozy

Praktyczne zalecenia dla lekarzy

Przed przepisaniem preparatów zawierających wyciąg z kwiatów dziewanny, takich jak Noverban, należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny pacjenta. W przypadku wątpliwości co do możliwej nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych, należy rozważyć alternatywne metody leczenia.6

Szczególną ostrożność należy zachować przy przepisywaniu preparatu Noverban pacjentom z grup ryzyka związanego z zawartością etanolu i sacharozy. W takich przypadkach korzyści ze stosowania leku powinny przewyższać potencjalne ryzyko. Pacjentom z absolutnymi przeciwwskazaniami należy odradzić stosowanie preparatu i zaproponować bezpieczniejsze alternatywy terapeutyczne.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl