Przedawkowanie
Wapnia fosforomleczan

Wapnia fosforomleczan, obecny w preparacie Multi-Sanostol w dawce 50 mg/10 ml, jest składnikiem multiwitaminowym, którego przedawkowanie rzadko występuje jako pojedynczy problem kliniczny, częściej w kontekście nadmiernego spożycia całego preparatu, zwłaszcza witamin A i D. Przedawkowanie może prowadzić do hiperkalcemii, szczególnie przy jednoczesnej suplementacji witaminy D, co zwiększa wchłanianie wapnia i może skutkować przewlekłymi, zagrażającymi życiu stanami. Pacjenci z uszkodzeniem wątroby, niewydolnością nerek, poddawani dializie oraz z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów są szczególnie narażeni na powikłania. Objawy przedawkowania obejmują m.in. suchość, świąd i łuszczenie skóry, zaburzenia wzrostu włosów, pęknięcia skóry, zmęczenie, tendencję do krwawień oraz bóle kości, zwykle przy dawkach odpowiadających 19-75 ml Multi-Sanostol.

  1. Przedawkowanie wapnia fosforomleczanu
    1. Mechanizm przedawkowania
    2. Grupy podwyższonego ryzyka
  2. Objawy przedawkowania
  3. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    1. Rozpoznanie i diagnostyka
    2. Leczenie przedawkowania
    3. Zapobieganie przedawkowaniu
  4. Przypadki szczególne
    1. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie wapnia fosforomleczanu

Wapnia fosforomleczan to jedna z substancji czynnych stosowanych w złożonych preparatach multiwitaminowych, jak np. Multi-Sanostol. W standardowej dawce 10 ml syropu Multi-Sanostol zawartość wapnia fosforomleczanu wynosi 50 mg. Przedawkowanie samego wapnia fosforomleczanu jako pojedynczej substancji czynnej jest rzadko opisywane w literaturze medycznej, ponieważ zwykle występuje w kontekście przedawkowania całego preparatu wieloskładnikowego.1

Mechanizm przedawkowania

W przypadku preparatów zawierających wapnia fosforomleczan, takich jak Multi-Sanostol, przedawkowanie najczęściej jest związane z jednoczesnym przedawkowaniem innych substancji czynnych obecnych w preparacie, szczególnie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A i D). Nadmierne spożycie wapnia fosforomleczanu może przyczyniać się do zaburzeń gospodarki wapniowej, szczególnie w połączeniu z nadmierną suplementacją witaminy D, która zwiększa wchłanianie wapnia.2

Grupy podwyższonego ryzyka

Szczególnie narażeni na konsekwencje przedawkowania wapnia fosforomleczanu są pacjenci z:

  • Uszkodzeniem wątroby
  • Upośledzeniem czynności nerek
  • Pacjenci poddawani dializie
  • Osoby z ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczu (hipertriglicerydemia typu V)

3

Objawy przedawkowania

W kontekście preparatów zawierających wapnia fosforomleczan, przedawkowanie najczęściej manifestuje się poprzez objawy związane z hiperkalcemią (podwyższonym stężeniem wapnia we krwi), szczególnie gdy dochodzi do jednoczesnego przedawkowania witaminy D. Przy znacznym przedawkowaniu wapnia fosforomleczanu w połączeniu z witaminą D może dojść do przewlekłej hiperkalcemii, która w skrajnych przypadkach może zagrażać życiu.4

Objawy przedawkowania Opis Dawka związana z objawem
Hiperkalcemia Podwyższone stężenie wapnia we krwi, mogące prowadzić do stanów zagrażających życiu Dawka niespecyficzna, zależna od równoczesnego przyjmowania witaminy D
Suchość skóry Objaw wczesnego przewlekłego zatrucia Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Świąd Swędzenie skóry, objaw wczesnego przewlekłego zatrucia Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Łuszczenie skóry Objaw wczesnego przewlekłego zatrucia Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Zaburzenia wzrostu włosów Objaw przewlekłego zatrucia, związany głównie z przedawkowaniem witaminy A Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Pęknięcia skóry Objaw przewlekłego zatrucia Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Zmęczenie Niespecyficzny objaw przewlekłego zatrucia Niespecyficzna
Tendencja do krwawień Objaw przewlekłego zatrucia Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol
Bóle kości Objaw przewlekłego zatrucia, może być związany z hiperkalcemią Najczęściej przy dawkach równoważnych 19-75 ml produktu Multi-Sanostol

Należy podkreślić, że opisane objawy często wiążą się bardziej z przedawkowaniem całego preparatu (szczególnie witamin A i D) niż samego wapnia fosforomleczanu, który występuje w preparacie Multi-Sanostol w ilości 50 mg/10 ml.56

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Rozpoznanie i diagnostyka

Rozpoznanie przedawkowania wapnia fosforomleczanu powinno być oparte na dokładnym wywiadzie dotyczącym przyjmowanych preparatów, ze szczególnym uwzględnieniem produktów zawierających wapń i witaminę D. Konieczne jest oznaczenie stężenia wapnia w surowicy oraz ocena funkcji nerek i wątroby. Objawy przedawkowania mogą być mało charakterystyczne, co utrudnia diagnostykę, szczególnie we wczesnym etapie.7

Leczenie przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania wapnia fosforomleczanu i pojawienia się objawów klinicznych należy:

  • Natychmiast przerwać stosowanie produktu zawierającego wapnia fosforomleczan
  • Zastosować leczenie objawowe
  • Monitorować stężenie wapnia w surowicy
  • W przypadku hiperkalcemii wdrożyć odpowiednie postępowanie (nawodnienie, leki moczopędne, w ciężkich przypadkach rozważyć bisfosfoniany)

8

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zminimalizować ryzyko przedawkowania wapnia fosforomleczanu, należy:

  • Stosować preparat zgodnie z zaleconym dawkowaniem
  • Unikać równoczesnego przyjmowania innych preparatów zawierających wapń i witaminę D
  • Zachować szczególną ostrożność u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka
  • Regularnie monitorować stężenie wapnia w surowicy u pacjentów długotrwale przyjmujących preparaty zawierające wapń

9

Przypadki szczególne

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami nerek, u których eliminacja wapnia może być zaburzona, co zwiększa ryzyko hiperkalcemii nawet przy standardowych dawkach suplementacyjnych. U pacjentów poddawanych dializie, ryzyko to jest jeszcze większe ze względu na zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej.10

Warto podkreślić, że wapnia fosforomleczan jako składnik preparatu Multi-Sanostol występuje w relatywnie niskiej dawce (50 mg/10 ml), jednak kumulacja wapnia w organizmie przy jednoczesnym przyjmowaniu innych preparatów zawierających wapń oraz witaminę D może prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji zdrowotnych.1112

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl