Właściwości farmakokinetyczne
Propranolol

Propranolol wykazuje całkowitą absorpcję po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin na czczo. Charakteryzuje się szeroką dystrybucją, osiągając wysokie stężenia w płucach, wątrobie, nerkach, mózgu oraz sercu. Substancja wiąże się z białkami osocza w 80-95%, co ma istotne znaczenie dla biodostępności i potencjalnych interakcji lekowych. Propranolol podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie około 90% dawki doustnej jest metabolizowane, co wpływa na jego biodostępność. Po podaniu dożylnym metabolizm jest mniejszy, a obecność głównego metabolitu 4-hydroksypropranololu stwierdza się jedynie po podaniu doustnym.

Właściwości farmakokinetyczne propranololu

Propranolol, jako substancja aktywna leków takich jak Propranolol Accord, Propranolol Aurovitas czy Propranolol WZF, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które różnią się w zależności od drogi podania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki tej substancji z uwzględnieniem absorpcji, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.1 2

Absorpcja propranololu

Charakterystyka absorpcji propranololu zależy od drogi podania leku. Po podaniu doustnym propranolol całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu u pacjentów na czczo występuje po 1 do 2 godzinach od momentu podania.3 4 5

Dystrybucja propranololu w organizmie

Propranolol charakteryzuje się szeroką i szybką dystrybucją w organizmie. Osiąga szczególnie wysokie stężenia w następujących narządach:

  • płucach
  • wątrobie
  • nerkach
  • mózgu
  • sercu

6 7 8

Istotną cechą farmakokinetyczną propranololu jest jego wysokie powinowactwo do białek osocza. Stopień wiązania z białkami osocza wynosi od 80% do 95%. Ta właściwość wpływa na biodostępność leku i może mieć znaczenie przy interakcjach z innymi lekami.9 10 11

Metabolizm propranololu

Propranolol podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Około 90% dawki podanej doustnie ulega przemianie w wątrobie, co warunkuje jego biodostępność.12 13 14

Warto zwrócić uwagę na różnice w profilu metabolitów w zależności od drogi podania. Po podaniu dożylnym propranololu nie stwierdza się obecności 4-hydroksypropranololu, który jest głównym czynnym metabolitem wykrywanym po podaniu doustnym. Stosunek metabolitów do leku macierzystego we krwi jest mniejszy po podaniu dożylnym w porównaniu do podania doustnego.15 16

Eliminacja propranololu

Okres półtrwania propranololu różni się w zależności od drogi podania:

17 18 19

Parametry farmakokinetyczne propranololu

Parametr farmakokinetyczny Podanie doustne Podanie dożylne
Absorpcja z przewodu pokarmowego Całkowita Nie dotyczy
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) 1-2 godziny (na czczo) Nie dotyczy
Okres półtrwania (T1/2) 3-6 godzin Około 2 godziny
Metabolizm wątrobowy (efekt pierwszego przejścia) Około 90% dawki Mniejszy niż po podaniu doustnym
Wiązanie z białkami osocza 80-95% 80-95%
Obecność 4-hydroksypropranololu Wykrywalna Nie stwierdzono
Narządy o najwyższym stężeniu Płuca, wątroba, nerki, mózg, serce

Implikacje kliniczne właściwości farmakokinetycznych

Znajomość przedstawionych właściwości farmakokinetycznych propranololu ma istotne znaczenie w praktyce klinicznej. Wysoki efekt pierwszego przejścia (około 90% dawki) wymaga uwzględnienia przy ustalaniu dawkowania doustnego. Znaczne wiązanie z białkami osocza (80-95%) może prowadzić do interakcji z innymi lekami o wysokim powinowactwie do białek. Różny okres półtrwania w zależności od drogi podania (2 godziny po podaniu dożylnym vs 3-6 godzin po podaniu doustnym) determinuje częstotliwość dawkowania oraz czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego.20 21 22

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl