Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pomarańcza gorzka

Wpływ pomarańczy gorzkiej na płodność, ciążę i laktację

Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L.) stanowi składnik wielu produktów leczniczych dostępnych w postaci nalewek i kropli doustnych. Jej wpływ na organizm kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz na płodność wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo jej stosowania w tych szczególnych okresach.¹

Pomarańcza gorzka w składzie produktów leczniczych

Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L.) występuje w postaci naowocni (pericarpium) lub owocni (epicarpium et mesocarpium) jako składnik nalewek gorzkich (Amara tinctura) w licznych preparatach. Najczęściej znajduje się w produktach takich jak Krople żołądkowe, Krople żołądkowe forte, Krople żołądkowe T oraz Nalewka gorzka, gdzie stanowi jeden z komponentów złożonej nalewki gorzkiej.^{2 3}

W produktach tych pomarańcza gorzka jest ekstrahowana etanolem o stężeniu 70%, a zawartość etanolu w gotowych preparatach wynosi od 63% do 75% (v/v), co ma szczególne znaczenie w kontekście stosowania w ciąży i podczas laktacji.^{4 5}

Wpływ na ciążę

Aktualnie dostępne dane kliniczne nie są wystarczające do określenia bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających pomarańczę gorzką w okresie ciąży. We wszystkich analizowanych charakterystykach produktów leczniczych jednoznacznie wskazuje się, że nie należy stosować tych preparatów u kobiet ciężarnych.⁶

Obecność wysokiego stężenia etanolu w preparatach zawierających pomarańczę gorzką stanowi dodatkowy czynnik, który wyklucza ich stosowanie w ciąży. Krople żołądkowe T oraz Nalewka gorzka w swoich charakterystykach produktu leczniczego wyraźnie wskazują na zawartość etanolu jako jeden z powodów, dla których preparaty te są przeciwwskazane w okresie ciąży.^{7 8}

Wpływ na laktację

Podobnie jak w przypadku ciąży, brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających pomarańczę gorzką podczas karmienia piersią. Wszystkie analizowane charakterystyki produktów leczniczych zawierają wyraźne zalecenie, aby nie stosować tych preparatów w okresie laktacji.⁹

Wysoka zawartość etanolu w produktach z pomarańczą gorzką może prowadzić do jego przenikania do mleka matki, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów przez kobiety karmiące piersią.¹⁰

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu pomarańczy gorzkiej na płodność, charakterystyki produktów leczniczych zawierają bardzo ograniczone informacje. Jedynie w przypadku Kropli żołądkowych forte wprost wskazano na brak danych dotyczących wpływu preparatu na płodność.¹¹

W pozostałych analizowanych charakterystykach produktów leczniczych zawierających pomarańczę gorzką kwestia płodności nie została szczegółowo omówiona, co wskazuje na potrzebę zachowania ostrożności przy zalecaniu tych preparatów osobom planującym ciążę.

Zalecenia dla lekarzy dotyczące poradnictwa pacjentek

Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje dotyczące produktów zawierających pomarańczę gorzką:

• Preparaty zawierające pomarańczę gorzką nie powinny być stosowane w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających ich bezpieczeństwo oraz wysoką zawartość etanolu
• Stosowanie preparatów z pomarańczą gorzką jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią, gdyż może dojść do przenikania substancji czynnych i etanolu do mleka matki
• Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu pomarańczy gorzkiej na płodność, dlatego należy zachować ostrożność przy stosowaniu tych preparatów przez osoby planujące ciążę
• Ze względu na zawartość alkoholu etylowego (63-75% v/v) preparaty te mogą mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na rozwój płodu i należy całkowicie wykluczyć ich stosowanie w okresie ciąży

^{12 13 14 15}

Podsumowanie informacji o bezpieczeństwie

Na podstawie analizy charakterystyk produktów leczniczych zawierających pomarańczę gorzką, można wyciągnąć następujące wnioski dla praktyki klinicznej:

• Wszystkie analizowane produkty zawierające pomarańczę gorzką (Krople żołądkowe, Krople żołądkowe forte, Krople żołądkowe T, Nalewka gorzka) są przeciwwskazane zarówno w ciąży, jak i podczas laktacji
• Głównym uzasadnieniem dla przeciwwskazania jest brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo oraz wysoka zawartość etanolu (63-75% v/v)
• W przypadku pytań pacjentek o możliwość stosowania preparatów z pomarańczą gorzką, lekarz powinien jednoznacznie odradzić ich stosowanie w okresie ciąży i laktacji
• Należy poinformować pacjentki planujące ciążę o braku danych dotyczących wpływu pomarańczy gorzkiej na płodność i zalecić wstrzymanie się od stosowania tych preparatów

^{16 17 18 19}