Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pomarańcza gorzka

Pomarańcza gorzka – specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L.) stanowi składnik wielu produktów leczniczych, występując najczęściej w postaci naowocni (pericarpium) lub owocni (epicarpium et mesocarpium) jako składnik nalewek złożonych. Jej zastosowanie wiąże się z koniecznością uwzględnienia szeregu ostrzeżeń i środków ostrożności, które pozwolą na bezpieczne stosowanie preparatów ją zawierających.¹

Zawartość alkoholu w preparatach z pomarańczą gorzką

Preparaty zawierające pomarańczę gorzką charakteryzują się wysoką zawartością etanolu, co stanowi istotne ograniczenie w ich stosowaniu w określonych grupach pacjentów. W zależności od produktu leczniczego zawartość etanolu waha się w granicach 63-75% (v/v).^{2 3 4 5}

Przykładowo, dawka jednorazowa niektórych produktów zawiera:

• 15 kropli Kropli żołądkowych – około 0,25 g alkoholu (równoważne 6,3 ml piwa lub 2,6 ml wina)⁶
• 40 kropli Kropli żołądkowych – około 0,8 g etanolu (równoważne 20 ml piwa lub 8 ml wina)⁷
• 2,5 ml Kropli żołądkowych forte – 1500 mg alkoholu (równoważne 38 ml piwa lub 15 ml wina)⁸
• 7,5 ml Kropli żołądkowych forte – 4500 mg alkoholu (równoważne 113 ml piwa lub 45 ml wina)⁹
• 50 kropli (ok. 2,5 ml) Kropli żołądkowych T – 1,4 g etanolu¹⁰
• Dawka jednorazowa Nalewki gorzkiej – 0,3 g etanolu (równoważne 7,8 ml piwa lub 3,3 ml wina)¹¹

Przeciwwskazania dotyczące określonych grup pacjentów

Ze względu na zawartość etanolu, preparaty zawierające pomarańczę gorzką nie są zalecane do stosowania u:^{12 13 14 15}

• Pacjentów z chorobami wątroby
• Pacjentów z padaczką
• Pacjentów z uszkodzeniem mózgu
• Pacjentów z chorobami umysłowymi
• Osób z chorobą alkoholową
• Dzieci i młodzieży poniżej 12 lat (zależnie od preparatu)

Wpływ na stężenie alkoholu we krwi

Zawartość alkoholu w preparatach zawierających pomarańczę gorzką może wpływać na stężenie alkoholu we krwi. Na przykład dla Kropli żołądkowych forte:¹⁶

Interakcje z innymi lekami

Alkohol zawarty w preparatach z pomarańczą gorzką może zmieniać działanie innych leków. Pacjenci przyjmujący inne leki powinni skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem stosowania preparatów zawierających pomarańczę gorzką.¹⁷

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

Ze względu na zawartość alkoholu, preparaty zawierające pomarańczę gorzką mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Alkohol zawarty w tych produktach może wpływać na ocenę sytuacji i szybkość reakcji pacjenta.¹⁸

Ostrzeżenia związane z innymi składnikami preparatów

Ponieważ preparaty zawierające pomarańczę gorzką są zazwyczaj nalewkami złożonymi, należy uwzględnić również przeciwwskazania dotyczące pozostałych składników tych preparatów:

Mięta pieprzowa

Pacjenci z refluksem żołądkowo-przełykowym (zgagą) powinni unikać stosowania przetworów z liści mięty pieprzowej ze względu na możliwość nasilenia się zgagi.^{19 20}

Pacjenci z kamicą żółciową i innymi schorzeniami dróg żółciowych powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania przetworów z liści mięty pieprzowej.^{21 22}

Dziurawiec

Podczas leczenia preparatami zawierającymi wyciąg z dziurawca należy unikać intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV.^{23 24}

Konsultacja medyczna

W przypadku nasilenia się objawów w trakcie stosowania produktów leczniczych zawierających pomarańczę gorzką, należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.²⁵

W przypadku bólu żołądka niewiadomego pochodzenia zaleca się zasięgnięcie porady lekarza przed rozpoczęciem leczenia preparatami zawierającymi pomarańczę gorzką.²⁶

W przypadku chorób wątroby należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem leku.²⁷

Ciąża i karmienie piersią

Pacjentki będące w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem preparatów zawierających pomarańczę gorzką.²⁸