Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Polimyksyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania polimyksyny

Polimyksyna jest substancją czynną, której śladowe ilości mogą znajdować się w niektórych szczepionkach, takich jak Boostrix Polio czy Infanrix-IPV, jako pozostałość po procesie wytwarzania. Personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych zagrożeń i środków ostrożności związanych z obecnością tej substancji w produktach leczniczych.^{1 2}

Reakcje nadwrażliwości na polimyksynę

Obecność śladowych ilości polimyksyny w szczepionkach może stanowić potencjalne ryzyko dla pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję. Przed podaniem szczepionek zawierających śladowe ilości polimyksyny, takich jak Boostrix Polio i Infanrix-IPV, szczepienie powinno być poprzedzone przeprowadzeniem dokładnego wywiadu lekarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem poprzednich szczepień i działań niepożądanych, które mogły być nimi spowodowane.^{3 4}

Ryzyko reakcji anafilaktycznej

Ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu szczepionek zawierających śladowe ilości polimyksyny, należy zapewnić pacjentom możliwość odpowiedniego natychmiastowego leczenia w przypadku wystąpienia po szczepieniu tego typu reakcji. Jest to standardowa procedura dotycząca szczepionek podawanych w formie iniekcji, ale wymaga szczególnej uwagi przy produktach zawierających polimyksynę.^{5 6}

Przeciwwskazania związane z polimyksyną

Znana nadwrażliwość na polimyksynę stanowi przeciwwskazanie do stosowania produktów leczniczych zawierających tę substancję. Należy zachować szczególną ostrożność podczas kwalifikacji pacjenta do podania szczepionek Boostrix Polio i Infanrix-IPV, które mogą zawierać śladowe ilości polimyksyny stosowanej w procesie wytwarzania.^{7 8}

Ocena stosunku ryzyka do korzyści

Lekarz powinien dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko i korzyści z podania szczepionki zawierającej śladowe ilości polimyksyny lub odroczenia tego szczepienia, szczególnie u pacjentów z:

• Wcześniej występującymi reakcjami alergicznymi na polimyksynę
• Zaburzeniami odporności lub przyjmujących leki immunosupresyjne
• Ciężkimi zaburzeniami neurologicznymi, które mogą być postępujące

^{9 10}

Pacjenci z zaburzeniami odporności

U pacjentów z zaburzeniami odporności, którzy otrzymują szczepionki zawierające śladowe ilości polimyksyny, może nie wystąpić prawidłowa odpowiedź immunologiczna. Zakażenie wirusem HIV nie stanowi przeciwwskazania do podania tych szczepionek, jednak należy mieć świadomość możliwości zmniejszonej skuteczności szczepienia.^{11 12}

W przypadku pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne (kortykosteroidy, chemioterapię itp.), którzy mieliby otrzymać szczepionkę zawierającą śladowe ilości polimyksyny, zaleca się odroczenie szczepienia do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego.¹³

Zaburzenia krzepnięcia i trombocytopenia

Szczepionki zawierające śladowe ilości polimyksyny, takie jak Boostrix Polio i Infanrix-IPV, powinny być ostrożnie stosowane u osób z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, ponieważ po podaniu domięśniowym może u nich wystąpić krwawienie. W przypadku szczepienia osób z trombocytopenią należy rozważyć podanie szczepionki podskórnie, jeżeli jest to zgodne z oficjalnymi zaleceniami. Niezależnie od drogi podania, po podaniu szczepionki należy zastosować zdecydowany ucisk w miejscu wstrzyknięcia (bez rozcierania) przez co najmniej 2 minuty.^{14 15}

Droga podania

Szczepionki zawierające śladowe ilości polimyksyny, takie jak Boostrix Polio i Infanrix-IPV, w żadnym przypadku nie powinny być podawane donaczyniowo. Nieprzestrzeganie tego zalecenia może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym reakcji systemowych na polimyksynę.^{16 17}

Omdlenia poszczepienne

Po podaniu szczepionek zawierających śladowe ilości polimyksyny, podobnie jak w przypadku innych szczepionek, może wystąpić utrata przytomności (omdlenie), szczególnie u nastolatków, jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą. Mogą temu towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak przemijające zaburzenia widzenia, parestezje oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności. Ważne jest zachowanie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń.^{18 19}

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności

W przypadku pojawienia się następujących objawów po podaniu wcześniejszej dawki szczepionki zawierającej komponentę krztuścową (szczepionki takie mogą zawierać śladowe ilości polimyksyny z procesu wytwarzania), należy dokładnie rozważyć decyzję o podaniu kolejnej dawki takiej szczepionki:

• Gorączka ≥ 40,0ºC w ciągu 48 godzin po podaniu szczepionki, niewywołana przez jakikolwiek, możliwy do zidentyfikowania czynnik
• Zapaść lub stan podobny do wstrząsu (epizod hipotoniczno-hiporeaktywny) w ciągu 48 godzin po szczepieniu
• Przewlekły, nieustanny płacz trwający ≥ 3 godzin, pojawiający się w ciągu 48 godzin po szczepieniu
• Drgawki przebiegające z gorączką lub bez, występujące w ciągu 3 dni po szczepieniu

^{20 21}

W pewnych okolicznościach, takich jak wysokie narażenie na zachorowanie na krztusiec, potencjalne korzyści mogą przeważyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z obecnością śladowych ilości polimyksyny w szczepionce.^{22 23}

Identyfikowalność produktów zawierających polimyksynę

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych zawierających śladowe ilości polimyksyny należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. Jest to szczególnie istotne w kontekście monitorowania działań niepożądanych i potencjalnych reakcji alergicznych na polimyksynę.^{24 25}