Właściwości farmakokinetyczne
Norfloksacyna

Właściwości farmakokinetyczne norfloksacyny

Norfloksacyna, substancja aktywna zawarta w produktach leczniczych takich jak Nolicin (tabletki powlekane 400 mg) i Chibroxin (krople do oczu, roztwór 3 mg/ml), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne w zależności od drogi podania i zastosowania terapeutycznego. Szczegółowa charakterystyka tych właściwości pozwala na lepsze zrozumienie działania leku w organizmie.¹

Wchłanianie leku

Po podaniu doustnym, norfloksacyna wykazuje dobrą absorpcję z przewodu pokarmowego. U zdrowych ochotników maksymalne stężenia w osoczu osiągane są w ciągu 1-2 godzin po przyjęciu leku. Wchłanianie nie jest jednak całkowite i wynosi 30-40% dawki doustnej. Stan stacjonarny leku w organizmie ustala się po około dwóch dniach regularnego przyjmowania.²

W przypadku podania ocznego, jak w przypadku produktu Chibroxin, już po godzinie od aplikacji jednej kropli do worka spojówkowego, stężenie norfloksacyny w płynie łzowym przekracza minimalne stężenie hamujące (MIC) dla głównych patogenów odpowiedzialnych za zakażenia okulistyczne.³

Dystrybucja w organizmie

Norfloksacyna charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 15%. Ten niewielki stopień wiązania z białkami pozwala na dobre i szybkie przenikanie substancji do tkanek i płynów ustrojowych.⁴

Po podaniu ocznym produktu Chibroxin, w dawce jednorazowej lub powtarzanej, nie stwierdzono obecności norfloksacyny we krwi po trzech godzinach od aplikacji, co świadczy o minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej przy tej drodze podania.⁵

Stężenia w tkankach i płynach ustrojowych

Po doustnym podaniu norfloksacyny w dawce 2 × 400 mg, substancja osiąga znaczące stężenia w różnych tkankach i płynach ustrojowych w ciągu 1-4 godzin od przyjęcia. Szczególnie wysokie stężenia obserwuje się w układzie moczowo-płciowym, co uzasadnia skuteczność leku w leczeniu zakażeń tego układu.⁶

⁷

Po doustnym podaniu norfloksacyny w dawce 400 mg dwa razy na dobę, stężenia w nerkach wahają się od 3,9 μg/g do 16,2 μg/g, co znacznie przekracza stężenia we krwi (100-300 razy). Maksymalne stężenia w moczu po dawce 400 mg pojawiają się po dwóch godzinach i wynoszą około 478 μg/ml. Stężenia w gruczole krokowym (0,7-4,7 μg/g) są niższe niż w moczu, ale wyższe niż we krwi.⁸

W układzie żółciowym norfloksacyna również osiąga znaczące stężenia: w żółci i przewodzie żółciowym wspólnym wynoszą one odpowiednio 0,15-4,5 μg/g i 0,4-4 μg/g, co 3-7 krotnie przewyższa stężenia we krwi. Duże stężenia norfloksacyna osiąga także w wątrobie.⁹

W układzie rozrodczym kobiety, po jednorazowym podaniu dawki 400 mg, stężenia w pochwie i macicy są 1-2 razy większe od stężeń we krwi. Substancja przenika również do plwociny, migdałków, jajowodów i ściany pęcherzyka żółciowego, osiągając tam stężenia podobne lub nieznacznie mniejsze od stężeń we krwi.¹⁰

Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że maksymalne stężenia norfloksacyny w moczu są około 100-krotnie większe od MIC90 dla większości drobnoustrojów wywołujących zakażenia układu moczowego. Podobnie stężenia w kale znacznie przewyższają wartości MIC90 dla licznych patogennych drobnoustrojów jelitowych.¹¹

Przenikanie przez łożysko

Norfloksacyna przenika przez barierę łożyska po doustnym podaniu w dawce 50 mg/kg masy ciała i osiąga w tkankach płodu stężenia odpowiadające około 10% stężenia występującego w surowicy matki.¹²

Metabolizm norfloksacyny

Norfloksacyna jest metabolizowana w organizmie człowieka i zwierząt laboratoryjnych tylko w ograniczonym zakresie. Aż 80% substancji jest wydalane w postaci niezmienionej. Metabolizm norfloksacyny zachodzi głównie w wątrobie, przy końcowym atomie azotu w pierścieniu piperazynowym.¹³

Głównym metabolitem norfloksacyny jest okso-pochodna. Inne metabolity, takie jak amino-, acetylo-, formylo- i 2-aminoetyloaminowe pochodne pierścienia chinolonowego, występują u ludzi w mniejszych ilościach.¹⁴

Eliminacja leku

Norfloksacyna jest wydalana z organizmu kilkoma drogami: z moczem, żółcią i kałem. Biologiczny okres półtrwania substancji wynosi 3-4 godziny.¹⁵

W ciągu 24 godzin po doustnym podaniu dawki 100-800 mg, z moczem wydalane jest 33-39% dawki. Przy większych dawkach (1600 mg) wydalaniu ulega 47,8% dawki, w tym 5-8% w postaci metabolitów.¹⁶

Wydalanie norfloksacyny przez nerki odbywa się na drodze przesączania kłębuszkowego oraz wydzielania kanalikowego. Mniejsze ilości (2-3%) są wydalane z żółcią. Z kałem wydalane jest ponad 30% doustnej dawki norfloksacyny.¹⁷

Farmakokinetyka w niewydolności nerek

W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek zmiany właściwości farmakokinetycznych norfloksacyny są zależne od stopnia niewydolności. Obserwuje się przedłużenie czasu osiągnięcia stężeń maksymalnych, wydłużenie biologicznego okresu półtrwania oraz czasu wydalania. Jednak nawet przy tych zmianach, stężenia norfloksacyny w układzie moczowym pozostają na tyle wysokie, że umożliwiają skuteczne leczenie zakażeń.¹⁸