Przedawkowanie
Niketamid

Przedawkowanie niketamidu – zagrożenia i konsekwencje kliniczne

Niketamid (Nicethamidum) to substancja należąca do grupy analeptycznych środków stymulujących układ oddechowy. W przypadku produktu leczniczego Glucardiamid, niketamid występuje w dawce 125 mg na pastylkę, w połączeniu z 1500 mg glukozy. Dawka ta jest znacząco mniejsza (30-krotnie) od dawek, które historycznie były podawane pacjentom drogą dożylną, co ogranicza potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem preparatu.¹

Ryzyko przedawkowania preparatu Glucardiamid

W przypadku Glucardiamidu, praktyczne ryzyko przedawkowania jest stosunkowo niewielkie z kilku powodów. Po pierwsze, przy połknięciu wielu pastylek, niketamid uwalnia się powoli z formy farmaceutycznej. Po drugie, substancja charakteryzuje się krótkim biologicznym okresem półtrwania, co oznacza, że w trakcie powolnego wchłaniania znaczna jej część zostaje wydalona lub zmetabolizowana przez organizm, zanim osiągnie toksyczne stężenie w osoczu.²

Objawy przedawkowania niketamidu

Mimo niewielkiego praktycznego ryzyka przedawkowania przy stosowaniu preparatu Glucardiamid, znajomość objawów zatrucia niketamidem jest istotna z klinicznego punktu widzenia. Literatura medyczna opisuje szereg objawów, które były obserwowane głównie po podaniu dożylnym zbyt dużych dawek tej substancji.³

Objawy wczesne

Do wczesnych objawów zatrucia niketamidem, które mogą wystąpić przy przedawkowaniu, należą:⁴

• Przyspieszony oddech (tachypnoe)
• Nudności i wymioty
• Nadmierne pocenie się
• Świąd skóry
• Kichanie
• Niepokój psychoruchowy
• Zawroty i ból głowy
• Zaburzenia orientacji
• Parestezje (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia)

⁵

Objawy zaawansowanego zatrucia

W przypadku cięższego przedawkowania niketamidu mogą wystąpić poważniejsze objawy związane z nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego:⁶

• Drgawki padaczkopodobne – najpoważniejszy objaw zatrucia, wymagający natychmiastowej interwencji
• Znaczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi (nadciśnienie)
• Spastyczność mięśniowa – zwiększone napięcie mięśniowe
• Tachykardia zatokowa – przyspieszenie rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę
• Inne zaburzenia rytmu serca (arytmie)
• Wysoka gorączka – potencjalnie zagrażająca życiu

⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania niketamidu powinno być ukierunkowane na łagodzenie objawów i stabilizację funkcji życiowych pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na leczenie drgawek, które stanowią jeden z najpoważniejszych objawów zatrucia tą substancją.⁸

W przypadku wystąpienia drgawek padaczkopodobnych, w ramach farmakoterapii zaleca się stosowanie:⁹

• Krótko działających barbituranów
• Tiopentalu sodowego – leku z grupy barbituranów o ultra krótkim działaniu, stosowanego m.in. w anestezjologii

¹⁰

Oprócz farmakoterapii ukierunkowanej na drgawki, w przypadku przedawkowania niketamidu istotne jest także:

1. Monitorowanie parametrów życiowych pacjenta (ciśnienie tętnicze, tętno, saturacja, temperatura ciała)
2. Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych
3. W przypadku znacznego pobudzenia – rozważenie sedacji
4. Monitorowanie równowagi wodno-elektrolitowej
5. Leczenie objawowe w zależności od manifestacji klinicznej zatrucia

Warto podkreślić, że ze względu na postać farmaceutyczną Glucardiamidu (pastylki) oraz kinetykę niketamidu, ryzyko poważnego zatrucia przy przypadkowym spożyciu nadmiernej ilości preparatu jest ograniczone. Niemniej jednak, każdy przypadek potencjalnego przedawkowania powinien być traktowany poważnie i wymagać konsultacji lekarskiej.¹¹