Przedawkowanie
Nicergolina

Nicergolina, pochodna alkaloidów sporyszu, stosowana jest w terapii zaburzeń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Przedawkowanie tej substancji manifestuje się głównie objawami układu sercowo-naczyniowego, w tym łagodnym, przemijającym obniżeniem ciśnienia tętniczego oraz zaburzeniami krążenia obwodowego, objawiającymi się m.in. oziębieniem skóry. Dane z badań na modelach zwierzęcych wskazują na toksyczne dawki powodujące uspokojenie (depresję OUN), ataksję, duszność, wytrzeszcz oczu, drgawki toniczno-kloniczne oraz utratę apetytu. W najcięższych przypadkach obserwowano bradykardię i zaburzenia perfuzji mózgu i serca, prowadzące do zgonu. W literaturze brak jest precyzyjnych danych dotyczących toksycznych dawek u ludzi, a zgłoszenia przedawkowań są rzadkie, co sugeruje niskie ryzyko toksyczności przy stosowaniu terapeutycznym.

Przedawkowanie nicergoliny

Nicergolina to pochodna alkaloidów sporyszu, stosowana w leczeniu zaburzeń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. W przypadku przedawkowania tej substancji mogą wystąpić charakterystyczne objawy związane głównie z układem sercowo-naczyniowym. Pomimo że nie zgłoszono wielu przypadków przedawkowania nicergoliny, znajomość potencjalnych objawów i sposobów postępowania jest istotna dla personelu medycznego.1 2

Objawy przedawkowania

Podstawowym objawem przedawkowania nicergoliny jest obniżenie ciśnienia tętniczego, które zazwyczaj ma charakter łagodny i przemijający. Podobnie jak w przypadku innych alkaloidów sporyszu, zatrucie nicergoliną objawia się zaburzeniami krążenia obwodowego. W wyniku przedawkowania może dojść do oziębienia skóry, co jest związane z działaniem naczyniorozkurczowym substancji.3 4 5

W badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych zaobserwowano, że toksyczne dawki nicergoliny powodowały:

  • Uspokojenie – działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy
  • Ataksję – zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Duszność – trudności w oddychaniu
  • Wytrzeszcz oczu – objaw neurologiczny
  • Drgawki – napady drgawkowe
  • Utratę apetytu – zmniejszenie łaknienia

6

W najcięższych przypadkach przedawkowania u zwierząt doświadczalnych dochodziło do zgonów, które następowały po wystąpieniu bradykardii (zwolnienia czynności serca) oraz drgawek toniczno-klonicznych.7

Szczególnym zagrożeniem w przypadku masywnego przedawkowania może być niewystarczający dopływ krwi do mózgu i serca, co stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia.8 9

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania nicergoliny powinno być dostosowane do nasilenia objawów. Najczęściej będzie to leczenie objawowe, ponieważ nie istnieje swoista odtrutka przeciwko nicergolinie.10

W przypadku łagodnego przedawkowania zaleca się:

  • Ułożenie pacjenta w pozycji leżącej – często jest to wystarczające działanie, które pomaga przywrócić prawidłowe ciśnienie tętnicze
  • Monitorowanie parametrów życiowych – szczególnie ciśnienia tętniczego

11 12 13

W przypadku ostrego zatrucia lub masywnego przedawkowania należy:

14 15 16 17

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Występowanie
Obniżenie ciśnienia tętniczego Najczęstszy objaw, zazwyczaj nieznaczny i przemijający We wszystkich przypadkach przedawkowania
Oziębienie skóry Związane z zaburzeniami krążenia obwodowego W przypadkach zatrucia
Uspokojenie Depresja ośrodkowego układu nerwowego W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Ataksja Zaburzenia koordynacji ruchowej W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Duszność Zaburzenia oddychania W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Wytrzeszcz oczu Objaw neurologiczny W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Drgawki Napady drgawkowe, w ciężkich przypadkach toniczno-kloniczne W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Utrata apetytu Zmniejszenie łaknienia W toksycznych dawkach (dane z badań na zwierzętach)
Bradykardia Zwolnienie czynności serca W przypadkach ciężkiego zatrucia, poprzedzające zgon (dane z badań na zwierzętach)
Zaburzenia perfuzji mózgu i serca Niewystarczający dopływ krwi do kluczowych narządów W wyjątkowych przypadkach masywnego przedawkowania

Uwagi kliniczne

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających nicergolinę (Nicergolin, Nicerin, Nilogrin, Sermion) nie odnotowano dokładnych danych na temat toksycznych dawek u ludzi. Informacje o objawach toksycznych pochodzą głównie z badań prowadzonych na modelach zwierzęcych.18

Należy pamiętać, że według informacji zawartych w charakterystykach produktów leczniczych Nicerin i Sermion, dotychczas nie zgłoszono przypadków przedawkowania nicergoliny, co wskazuje na względnie niskie ryzyko toksyczności tej substancji przy stosowaniu terapeutycznym.19 20

W praktyce klinicznej istotne jest, aby w przypadku podejrzenia przedawkowania nicergoliny wdrożyć odpowiednie postępowanie dostosowane do nasilenia objawów – od prostych działań, jak ułożenie pacjenta w pozycji poziomej, po bardziej zaawansowane metody, jak podanie leków presyjnych i stałe monitorowanie funkcji życiowych.21

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl