Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mentol

Mentol, stosowany zarówno miejscowo, jak i doustnie, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na obecność etanolu w preparatach, którego stężenie w produktach takich jak Amol (67% v/v) i Argol Essenza Balsamica (60% v/v) może prowadzić do istotnego wprowadzenia alkoholu do organizmu (np. 0,46 g etanolu w 10-15 kroplach Amolu, co odpowiada 8-11 ml piwa 5% lub 3-5 ml wina 12%). Preparaty te są przeciwwskazane lub wymagają ostrożności u kobiet w ciąży, dzieci, pacjentów z chorobami wątroby, wrzodami żołądka, padaczką oraz osób uzależnionych od alkoholu. Stosowanie miejscowe wymaga unikania kontaktu z błonami śluzowymi, uszkodzoną skórą oraz stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym, a także zwrócenia uwagi na potencjalne reakcje alergiczne i podrażnienia, zwłaszcza w przypadku preparatów zawierających lanolinę, glikol propylenowy czy alkohol cetostearylowy.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania mentolu

Mentol jest substancją aktywną powszechnie stosowaną w produktach leczniczych zarówno do stosowania zewnętrznego, jak i wewnętrznego. Bezpieczeństwo jego stosowania wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej, stężenia oraz innych składników obecnych w danym preparacie.1

Ostrzeżenia dotyczące zawartości etanolu

Wiele preparatów zawierających mentol występuje w postaci płynów, które zawierają znaczne ilości etanolu. Na przykład, produkt Amol zawiera 67% v/v etanolu, a Argol Essenza Balsamica zawiera 60% etanolu. W przypadku podania doustnego należy mieć świadomość, że:2 3

  • Przy zastosowaniu zalecanego dawkowania produktu Amol (10-15 kropli) do organizmu wprowadza się do 0,46 g etanolu, co jest równoważne 8-11 ml piwa (5% v/v) lub 3-5 ml wina (12% v/v)
  • W przypadku produktu Argol Essenza Balsamica w zalecanej dawce doustnej (10-15 kropli) znajduje się średnio 0,37 g alkoholu etylowego, co odpowiada 5,8-8,7 ml piwa (5% v/v) lub 2,4-3,6 ml wina (12% v/v)
  • Produkt Dip Rilif zawiera 300 mg etanolu w każdym gramie żelu, co może powodować pieczenie uszkodzonej skóry, a ponadto produkt jest łatwopalny
  • Produkt Medispirant stepspray zawiera 376,04 mg alkoholu etanolu w każdym 1 g płynu, może powodować pieczenie uszkodzonej skóry i jest łatwopalny

4 5 6 7

Ze względu na zawartość etanolu, stosowanie preparatów mentolowych jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności w następujących grupach pacjentów:

8 9

Stosowanie u dzieci

Stosowanie mentolu u dzieci wymaga zachowania szczególnej ostrożności:

  • Ze względu na brak danych i zawartość etanolu nie zaleca się stosowania produktów takich jak Argol Essenza Balsamica u dzieci poniżej 12 roku życia
  • W przypadku produktu Aroma-Activ brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci
  • Produkt Salviasept ze względu na brak danych nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat

10 11 12

Ostrzeżenia dotyczące stosowania miejscowego

Przy stosowaniu miejscowym preparatów zawierających mentol należy przestrzegać następujących zasad:

  • Unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi jamy ustnej i nosa
  • Nie stosować na uszkodzoną skórę lub w miejscach, gdzie występują zmiany zapalne
  • Nie stosować pod opatrunkiem okluzyjnym lub okładem rozgrzewającym
  • Nie nanosić na duże powierzchnie ciała
  • W przypadku preparatów w postaci maści, nie nanosić na skórę szyi i twarzy
  • Po zastosowaniu produktu dokładnie umyć ręce, chyba że są one miejscem aplikacji

13 14 15 16 17 18 19 20 21

W przypadku kontaktu preparatu z oczami należy:

  • Natychmiast obficie przemyć oczy wodą
  • W przypadku nie ustąpienia objawów zastosować leczenie miejscowe
  • W razie potrzeby skontaktować się z lekarzem

22 23 24 25

Reakcje alergiczne i podrażnienia

Mentol może powodować reakcje alergiczne i podrażnienia skóry, dlatego zaleca się:

  • Przed użyciem wypróbowanie produktu na małej powierzchni skóry, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia alergii
  • Przerwanie stosowania produktu w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, nadmiernego podrażnienia skóry, pokrzywki lub utrzymującego się zaczerwienienia
  • W przypadku produktu Salviasept zaleca się zaprzestanie stosowania w przypadku podrażnienia śluzówki jamy ustnej i gardła

26 27 28 29 30 31 32

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość substancji pomocniczych, które mogą powodować reakcje alergiczne:

  • Produkt Bengay Maść Przeciwbólowa zawiera lanolinę, która może powodować miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry)
  • Produkt Dip Hot Rozgrzewający zawiera lanolinę, alkohol cetostearylowy i może zawierać BHT (jako stabilizator olejku terpentynowego), które mogą powodować miejscowe reakcje skórne lub podrażnienie oczu i błon śluzowych
  • Produkt Dip Rilif zawiera glikol propylenowy (100 mg/g), który może powodować podrażnienie skóry

33 34 35

Astma i choroby układu oddechowego

U pacjentów z astmą oskrzelową stosowanie preparatów zawierających mentol wymaga szczególnej ostrożności:

  • U pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową może wystąpić odruchowy skurcz oskrzeli, dlatego przed zastosowaniem produktu powinni oni upewnić się, czy nie są uczuleni na jego składniki
  • W przypadku wystąpienia trudności w oddychaniu (np. skurcz oskrzeli) należy zastosować leczenie objawowe

36 37

Dolegliwości żołądkowo-jelitowe

Preparaty zawierające mentol podawane doustnie mogą wpływać na dolegliwości żołądkowo-jelitowe:

38

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Dodatkowo należy pamiętać, że:

  • Produktu Amol nie należy stosować pod opatrunkiem okluzyjnym lub w postaci okładów
  • W przypadku produktu Validol pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy, nie powinni przyjmować produktu leczniczego
  • Jeśli objawy nasilają się podczas stosowania produktu Salviasept, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia
  • W przypadku produktu Dip Rilif, jeśli objawy nie ustępują po dwóch tygodniach, pacjenci powinni zasięgnąć porady lekarza
  • Produktów zawierających mentol nie należy stosować dłużej niż zalecono oraz w dawkach wyższych niż zalecane

39 40 41 42 43

Specjalne ostrzeżenia dotyczące preparatów do leczenia kamicy żółciowej

W przypadku leczenia kamicy żółciowej za pomocą preparatu Rowachol zawierającego mentol jako jeden ze składników, należy pamiętać, że:

  • Zachowawcze leczenie kamicy w przewodzie żółciowym wspólnym powinno się rozpocząć ze świadomością, że może prowadzić do komplikacji klinicznych takich jak: żółtaczka zaporowa, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki i innych
  • Lekarz powinien poinformować pacjenta (szczególnie pacjentów w starszym wieku) o niezbędności podjęcia wymaganych środków ostrożności

44

Szczególne uwagi dotyczące pacjentów z niewydolnością nerek

Produkty zawierające mentol w połączeniu z ibuprofenem (np. Dip Rilif) wymagają specjalnej uwagi u pacjentów z chorobami nerek:

  • Ponieważ wiadomo, że ibuprofen podany doustnie może nasilać istniejącą niewydolność nerek, pacjenci z chorobami nerek przed zastosowaniem miejscowym leków zawierających ibuprofen i mentol powinni zasięgnąć porady lekarza

45

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl