Interakcje
Lizyna

Lizyna, będąca składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Aminoplasmal B. Braun 10%, Aminomel Nephro, Multimel N4-550 E), wykazuje ograniczone dane dotyczące interakcji farmakologicznych. Istotne są jednak interakcje farmaceutyczne i farmakodynamiczne związane z obecnością elektrolitów i innych składników w tych preparatach. Produkty zawierające lizynę i potas (np. Multimel N4-550 E, Multimel N6-900 E) mogą zwiększać ryzyko hiperkaliemii u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna). Preparaty zawierające wapń (np. Clinimix N17G35E, Finomel, Numeta G13%E Preterm) nie powinny być łączone z ceftriaksonem ze względu na ryzyko wytrącania osadów soli wapniowych ceftriaksonu, co jest szczególnie niebezpieczne u noworodków ≤ 28 dni życia. Ponadto, jednoczesne podawanie lizyny z krwią przez ten sam zestaw do infuzji jest przeciwwskazane z powodu ryzyka pseudoaglutynacji.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lizyna jest aminokwasem występującym w wielu produktach do żywienia parenteralnego i może wchodzić w interakcje z różnymi lekami oraz substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji lizyny z innymi produktami leczniczymi i substancjami, a także informacje dotyczące interakcji z alkoholem.1 2

Interakcje ogólne

W przypadku większości produktów leczniczych zawierających lizynę, takich jak Aminoplasmal B. Braun 10%, Aminoplasmal B. Braun 10% E czy Aminoplasmal 15%, w charakterystykach produktu leczniczego wskazuje się, że interakcje są nieznane lub nie przeprowadzano badań interakcji.3 4 5

Dla produktu Aminomel Nephro, który zawiera lizynę, wskazano, że w przypadku konieczności dodania innych leków należy upewnić się co do ich zgodności z roztworami aminokwasów. Nie przeprowadzono jednak badań dotyczących interakcji tego produktu.6

Podobnie, dla produktu Aminomix 1 Novum, który zawiera chlorowodorek lizyny, wskazano, że dotychczas nie są znane żadne interakcje.7

Interakcje z elektrolitami

Produkt Multimel N4-550 E, który zawiera lizynę (jako chlorowodorek lizyny), może wchodzić w interakcje z potasem. Ze względu na zawartość potasu w produkcie, należy zachować szczególną ostrożność stosując go u pacjentów leczonych diuretykami oszczędzającymi potas (np. amiloryd, spironolakton, triamteren), inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistami receptora angiotensyny II lub lekami immunosupresyjnymi: takrolimus i cyklosporyna, z powodu ryzyka hiperkaliemii.8

Podobne interakcje występują także w przypadku innych produktów leczniczych zawierających lizynę i potas, takich jak Multimel N6-900 E, Multimel N7-1000 E i Olimel N12E.9 10 11

Interakcje z ceftriaksonem

Produkty lecznicze zawierające lizynę i wapń (np. Clinimix N17G35E, Clinimix N9G15E, Multimel N4-550 E, Multimel N6-900 E, Multimel N7-1000 E, Finomel, Finomel Peri, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E i Olimel N12E) mogą wchodzić w interakcje z ceftriaksonem, powodując wytrącanie osadów soli wapniowych ceftriaksonu.12 13 14

W przypadku podawania noworodkom (≤ 28 dnia życia) takich produktów, jednoczesne stosowanie ceftriaksonu jest przeciwwskazane nawet przy użyciu osobnych zestawów do wlewów, ze względu na ryzyko zgonu z powodu wytrącania soli wapniowych ceftriaksonu w krążeniu niemowlęcia.15 16

U pacjentów w wieku powyżej 28 dnia życia (w tym u dorosłych) nie wolno podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami dożylnymi zawierającymi wapń, w tym z wymienionymi produktami, przez ten sam zestaw do wlewu (np. przez złącze typu Y). Ceftriakson i roztwory zawierające wapń mogą być jednak podawane kolejno jeden po drugim, jeśli linie do infuzji są dokładnie przepłukiwane pomiędzy infuzjami zgodnym roztworem.17 18 19

Interakcje z krwią

Z powodu ryzyka wystąpienia pseudoaglutynacji, nie należy podawać produktów zawierających lizynę (np. Finomel, Finomel Peri, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E i Olimel N12E) jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji.20 21 22 23 24

Interakcje z pochodnymi kumaryny

Produkty lecznicze zawierające lizynę i olej sojowy (np. Finomel, Finomel Peri, Lipoflex peri, Lipoflex special, Nutriflex Lipid peri, Nutriflex Lipid plus, Olimel N12E, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E oraz Kabiven) mogą wchodzić w interakcje z pochodnymi kumaryny (np. warfaryna). Olej sojowy zawiera naturalną witaminę K1, która może wpływać na działanie lecznicze pochodnych kumaryny. W przypadku tych produktów zaleca się ścisłe monitorowanie stanu zdrowia pacjentów otrzymujących te produkty lecznicze.25 26 27 28 29 30 31 32 33 34

Interakcje z lekami przeciwkaszlowymi

W przypadku produktu Flegamax Forte, który zawiera karbocysteinę z lizyną, podczas leczenia nie należy stosować leków przeciwkaszlowych ani leków zmniejszających wydzielanie śluzu oskrzelowego.35

Inne interakcje

Niektóre produkty lecznicze zawierające lizynę i tłuszcze, takie jak Finomel, Finomel Peri, Lipoflex peri, Lipoflex special, Nutriflex Lipid peri, Nutriflex Lipid plus, Olimel N12E, Kabiven, mogą wchodzić w interakcje z insuliną, która może wpływać na układ lipazy organizmu. Ten rodzaj oddziaływania wydaje się jednak mieć tylko ograniczone znaczenie kliniczne.36 37 38 39 40 41

Heparyna podawana w dawkach leczniczych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia. Może to początkowo spowodować zwiększoną lipolizę osoczową, a następnie przejściowo zmniejszyć klirens triglicerydów.42 43 44 45 46 47

Tłuszcze zawarte w emulsji mogą zaburzać wyniki niektórych testów laboratoryjnych (np. dotyczących bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej, nasycenia tlenem, hemoglobiny we krwi) w przypadku, gdy próbka krwi jest pobierana przed usunięciem tłuszczów (które zazwyczaj są usuwane z krwi po upływie 5 do 6 godzin od ostatniego przyjęcia tłuszczów).48 49 50 51 52

Interakcje z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających lizynę nie są wymienione konkretne interakcje z alkoholem. Jednakże, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktów zawierających lizynę i spożywaniu alkoholu, szczególnie w przypadku produktów, które zawierają elektrolity (np. potas) i mogą wchodzić w interakcje z lekami stosowanymi w chorobach sercowo-naczyniowych. Alkohol etylowy może nasilać hipotensyjne działanie niektórych leków oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby.

Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm i dystrybucję aminokwasów w organizmie, co może potencjalnie zakłócać efekty terapeutyczne produktów zawierających lizynę, szczególnie tych stosowanych w żywieniu parenteralnym.

Tabela interakcji lizyny z innymi produktami leczniczymi

Lek lub grupa leków Typ interakcji Opis interakcji Poziom ważności
Ceftriakson Farmaceutyczna Możliwość wytrącania osadów soli wapniowych ceftriaksonu w przypadku mieszania z roztworami zawierającymi wapń i lizynę. Przeciwwskazane u noworodków (≤ 28 dnia życia), nawet przy użyciu osobnych zestawów do wlewów. U pacjentów w wieku powyżej 28 dnia życia nie wolno mieszać ani podawać jednocześnie przez ten sam zestaw do wlewów. Wysoki
Preparaty krwi Farmaceutyczna Możliwość wystąpienia pseudoaglutynacji przy jednoczesnym podawaniu produktów zawierających lizynę z krwią przez ten sam zestaw do infuzji. Wysoki
Pochodne kumaryny (np. warfaryna) Farmakodynamiczna Olej sojowy zawarty w niektórych produktach z lizyną zawiera naturalną witaminę K1, która może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny. Średni
Diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) Farmakodynamiczna Zwiększenie ryzyka hiperkaliemii z powodu zawartości potasu w produktach zawierających lizynę. Średni
Inhibitory ACE (np. kaptopryl, enalapryl) Farmakodynamiczna Zwiększenie ryzyka hiperkaliemii z powodu zawartości potasu w produktach zawierających lizynę. Średni
Antagoniści receptora angiotensyny II (np. losartan, walsartan) Farmakodynamiczna Zwiększenie ryzyka hiperkaliemii z powodu zawartości potasu w produktach zawierających lizynę. Średni
Takrolimus i cyklosporyna Farmakodynamiczna Zwiększenie ryzyka hiperkaliemii z powodu zawartości potasu w produktach zawierających lizynę. Średni
Leki przeciwkaszlowe Farmakodynamiczna W przypadku karbocysteiny z lizyną (Flegamax Forte) nie należy stosować leków przeciwkaszlowych ani leków zmniejszających wydzielanie śluzu oskrzelowego. Średni
Insulina Farmakodynamiczna Możliwy wpływ na układ lipazy w produktach zawierających lizynę i tłuszcze. Ograniczone znaczenie kliniczne. Niski
Heparyna Farmakodynamiczna Przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia, co może prowadzić do zwiększenia lipolizy osoczowej, a następnie do przejściowego zmniejszenia klirensu triglicerydów. Niski
Alkohol etylowy Farmakodynamiczna Brak konkretnych danych, ale potencjalnie może wpływać na metabolizm i dystrybucję aminokwasów w organizmie. Może nasilać działania niepożądane ze strony wątroby. Niski

53

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl