Działania niepożądane
Lakozamid

Profil bezpieczeństwa lakozamidu

Lakozamid to substancja czynna o działaniu przeciwpadaczkowym, stosowana zarówno w monoterapii jak i terapii wspomagającej w leczeniu padaczki. Według zbiorczej analizy danych z kontrolowanych placebo badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego u 1308 pacjentów z napadami częściowymi, działania niepożądane wystąpiły u 61,9% pacjentów przyjmujących lakozamid oraz u 35,2% pacjentów przyjmujących placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (≥10%) obejmowały: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie.^{1 2}

Nasilenie działań niepożądanych było zwykle łagodne do umiarkowanego. Niektóre działania niepożądane były zależne od dawki i mogły zostać złagodzone poprzez jej zmniejszenie. Częstość występowania i stopień ciężkości działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i przewodu pokarmowego zazwyczaj zmniejszały się z upływem czasu.³

Występowanie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, może być częstsze po podaniu dawki nasycającej.⁴

Podstawowe dane o przerwaniu leczenia

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo odsetek przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 12,2% u pacjentów otrzymujących lakozamid oraz 1,6% u pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym prowadzącym do przerwania leczenia lakozamidem były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.⁵

Szczegółowe działania niepożądane lakozamidu

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lakozamidu, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które mogą stanowić istotne ryzyko dla pacjentów.

Wpływ na układ krążenia

Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR w EKG. Mogą wystąpić działania niepożądane związane z wydłużeniem odstępu PR, takie jak:⁶

• Blok przedsionkowo-komorowy
• Omdlenia
• Bradykardia

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z padaczką (w terapii wspomagającej) niezbyt często zgłaszano przypadki bloku P-K pierwszego stopnia: 0,7% dla dawki 200 mg, 0% dla dawki 400 mg, 0,5% dla dawki 600 mg lakozamidu oraz 0% dla placebo. W badaniach tych nie stwierdzano bloku drugiego ani wyższego stopnia. Jednakże po dopuszczeniu lakozamidu do obrotu, zgłaszano przypadki bloku P-K drugiego i trzeciego stopnia.⁷

Omdlenia w zbiorczych danych z badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego występowały niezbyt często, a ich częstość była podobna u pacjentów leczonych lakozamidem (0,1%) i otrzymujących placebo (0,3%). Należy jednak zauważyć, że w badaniu dotyczącym monoterapii, w którym porównywano stosowanie lakozamidu i karbamazepiny CR, omdlenia wystąpiły u 1,6% pacjentów leczonych lakozamidem (7/444) oraz u 0,2% pacjentów otrzymujących karbamazepinę CR (1/442).⁸

W krótkookresowych badaniach klinicznych nie zgłaszano przypadków migotania ani trzepotania przedsionków, jednak obydwa działania opisywano w otwartych badaniach dotyczących padaczki oraz po wprowadzeniu lakozamidu do obrotu.⁹

Zaburzenia psychiczne

Podczas leczenia lakozamidem mogą wystąpić różne zaburzenia psychiczne. Wśród nich wyróżniono:¹⁰

• Depresja – często
• Stany splątania – często
• Bezsenność – często
• Agresja – niezbyt często
• Pobudzenie – niezbyt często
• Nastrój euforyczny – niezbyt często
• Zaburzenia psychotyczne – niezbyt często
• Myśli i próby samobójcze – niezbyt często
• Omamy – niezbyt często

Należy podkreślić, że myśli samobójcze były jednym z najczęstszych działań niepożądanych prowadzących do przerwania stosowania lakozamidu u pacjentów z PGTCS (napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi), obok zawrotów głowy.¹¹

Zaburzenia wątroby

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych lakozamidu u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi, którzy przyjmowali 1 do 3 przeciwpadaczkowych produktów leczniczych jednocześnie, stwierdzano nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie stężenia ALT do ≥3x górnej granicy normy (ULN) wystąpiło u 0,7% (7/935) pacjentów przyjmujących lakozamid i u 0% (0/356) pacjentów przyjmujących placebo.¹²

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów leczonych lakozamidem, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, zgłaszano wielonarządowe reakcje nadwrażliwości, znane jako wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi (zespół DRESS). Reakcje te różnią się w zakresie objawów, jednak zazwyczaj występują gorączka oraz wysypka i mogą dotyczyć różnych układów narządowych.¹³

W razie podejrzenia wielonarządowej reakcji nadwrażliwości zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia lakozamidem.¹⁴

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa stosowania lakozamidu u dzieci i młodzieży był generalnie zgodny z profilem bezpieczeństwa ustalonym u dorosłych pacjentów. U dzieci i młodzieży zaobserwowano jednak następujące dodatkowe działania niepożądane:¹⁵

• Gorączka
• Zapalenie nosogardła
• Zapalenie gardła
• Osłabienie apetytu
• Nietypowe zachowanie
• Letarg

U dzieci i młodzieży zgłaszano występowanie senności częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10).<sup data-drug="Epilantin" data-section="Działania niepożądane" title="U dzieci i młodzieży zgłaszano występowanie senności częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do 16

Należy podkreślić, że stosowanie lakozamidu u dzieci poniżej 2 lat nie jest wskazane ze względu na ograniczoną liczbę dostępnych danych.¹⁷

Działania niepożądane u osób w podeszłym wieku

W badaniu dotyczącym monoterapii, w którym porównywano stosowanie lakozamidu i karbamazepiny CR, rodzaje działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem u pacjentów w podeszłym wieku (≥65. roku życia) były podobne do obserwowanych u pacjentów w wieku poniżej 65 lat. Jednak u pacjentów w podeszłym wieku, w porównaniu z młodszymi osobami dorosłymi, częściej (różnica ≥5%) występowały:¹⁸

• Upadki
• Biegunka
• Drżenia

Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u osób w podeszłym wieku, w porównaniu z młodszymi pacjentami dorosłymi, był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia. W grupie leczonej lakozamidem wystąpił on u 4,8% (3/62) pacjentów w podeszłym wieku i u 1,6% (6/382) młodszych osób dorosłych.¹⁹

Częstość przypadków przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych była znacznie wyższa u osób starszych i wyniosła 21,0% (13/62) u pacjentów w podeszłym wieku i 9,2% (35/382) u młodszych osób dorosłych w grupie leczonej lakozamidem.²⁰

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych lakozamidu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem lakozamidu wraz z częstością ich występowania:

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Lakozamid, mimo swojej skuteczności w leczeniu padaczki, może wiązać się z poważnymi zagrożeniami, które wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego:

Zagrożenia dla układu sercowo-naczyniowego

Zależne od dawki wydłużenie odstępu PR stanowi istotne ryzyko kardiologiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami przewodzenia lub ciężkimi chorobami serca. Pacjenci w podeszłym wieku są bardziej narażeni na blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (4,8% w porównaniu do 1,6% u młodszych pacjentów).⁴⁴

Poważne arytmie, takie jak migotanie i trzepotanie przedsionków oraz tachyarytmia komorowa, zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu, mogą być zagrażające życiu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.⁴⁵

Zagrożenia dla układu nerwowego

Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego są najczęstszym działaniem niepożądanym lakozamidu (występują bardzo często) i prowadzą również najczęściej do przerwania leczenia. Ryzyko to jest większe po podaniu dawki nasycającej.⁴⁶

Zaburzenia psychiczne, szczególnie stany depresyjne i myśli samobójcze, stanowią istotne ryzyko podczas leczenia lakozamidem. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów depresji i/lub myśli samobójczych, szczególnie na początku terapii i po każdej zmianie dawki.⁴⁷

Zagrożenia skórne

Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu. Objawy te wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności zgłaszania każdej nowej lub nasilającej się wysypki skórnej.⁴⁸

Zespół DRESS

Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości (zespół DRESS) mogą obejmować szereg objawów, w tym gorączkę, wysypkę i zaburzenia w różnych układach narządowych. Te poważne reakcje immunologiczne wymagają natychmiastowego rozpoznania i przerwania leczenia lakozamidem.⁴⁹

Podsumowanie

Lakozamid jest skutecznym lekiem przeciwpadaczkowym, jednak jego stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zawroty głowy, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zaburzeń sercowo-naczyniowych, ciężkich reakcji skórnych oraz zaburzeń psychicznych.

Profil bezpieczeństwa lakozamidu u dzieci jest podobny do profilu u dorosłych, z dodatkowymi działaniami niepożądanymi specyficznymi dla tej grupy wiekowej. U osób w podeszłym wieku ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone, szczególnie w zakresie upadków, biegunki, drżenia i zaburzeń przewodzenia w sercu.

Regularne monitorowanie pacjentów, dostosowywanie dawek w razie potrzeby oraz szybka reakcja na pojawiające się działania niepożądane są kluczowe dla bezpiecznego stosowania lakozamidu w praktyce klinicznej.