Właściwości farmakokinetyczne
Kwas mefenamowy

Kwas mefenamowy, substancja czynna leku Mefacit, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 10-20 μg/ml w czasie 2-4 godzin (Tmax). Po dawce 1 g podawanej cztery razy na dobę, stan stacjonarny osiągany jest już po 2 dobach. Lek wykazuje wysokie (>90%) wiązanie z białkami osocza oraz umiarkowaną dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji 1,06 l/kg przy dawce 500 mg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2C9, prowadząc do powstania metabolitów: kwasu 3-hydroksymetylomefenamowego i kwasu 3-karboksymefenamowego, których aktywność farmakologiczna nie została dotychczas określona. Okres półtrwania (T0,5) kwasu mefenamowego wynosi około 2 godziny, co wskazuje na szybką eliminację substancji macierzystej.

Właściwości farmakokinetyczne kwasu mefenamowego

Kwas mefenamowy, substancja czynna leku Mefacit, wykazuje charakterystyczne dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych właściwości farmakokinetyczne. Informacje oparte są na kompleksowych badaniach przeprowadzonych u zdrowych mężczyzn w wieku 18-45 lat, którym podawano kwas mefenamowy w dawkach pojedynczych i wielokrotnych wynoszących 500 mg i 1000 mg.1

Wchłanianie

Kwas mefenamowy po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Badania farmakokinetyczne wykazały, że po jednokrotnym podaniu dawki 1 g maksymalne stężenie kwasu mefenamowego w osoczu (Cmax) osiąga wartości w zakresie od 10 μg/ml do 20 μg/ml. Stężenie to uzyskiwane jest w czasie (Tmax) od 2 do 4 godzin po podaniu. W przypadku wielokrotnego podawania substancji w dawce 1 g cztery razy na dobę, stężenie w stanie stacjonarnym (stan równowagi) osiągane jest już w drugiej dobie leczenia, co wskazuje na stosunkowo szybkie osiąganie stabilnych poziomów leku w organizmie. Należy zaznaczyć, że w badaniach nie oceniano wpływu pokarmu na biodostępność produktu leczniczego Mefacit.2

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu kwas mefenamowy wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza, wiążąc się z nimi w ponad 90%. Ta wysoka wartość wiązania z białkami wskazuje na ograniczoną ilość wolnej frakcji leku dostępnej do bezpośredniego działania farmakologicznego. Współczynnik objętości dystrybucji określony dla dawki 500 mg wynosi 1,06 l/kg masy ciała, co świadczy o umiarkowanej dystrybucji substancji w tkankach organizmu.3

Metabolizm

Metabolizm kwasu mefenamowego odbywa się głównie w wątrobie przy udziale układu enzymatycznego cytochromu P-450, a dokładniej jego podtypu CYP2C9. Głównym szlakiem metabolicznym jest przekształcenie do kwasu 3-hydroksymetylomefenamowego, który stanowi pierwszy metabolit. Następnie możliwa jest dalsza oksydacja do kwasu 3-karboksymefenamowego, będącego drugim metabolitem. Ważne jest podkreślenie, że aktywność farmakologiczna obu metabolitów nie została dotychczas oceniona w badaniach, co oznacza, że ich potencjalny udział w działaniu terapeutycznym lub toksycznym leku Mefacit pozostaje nieznany.4

Eliminacja

Procesy wydalania kwasu mefenamowego obejmują dwie główne drogi eliminacji. Około 52% podanej dawki jest wydalane przez nerki z moczem, zarówno w postaci niezmienionej substancji, jak i w formie metabolitów, które przed wydaleniem ulegają sprzężeniu z kwasem glukuronowym, zwiększającym ich rozpuszczalność w wodzie. Drugą ważną drogą eliminacji jest wydalanie z kałem, które stanowi do 20% podanej dawki, głównie w postaci niesprzężonego kwasu 3-karboksy-mefenamowego. Okres półtrwania (T0,5) kwasu mefenamowego wynosi około 2 godzin, co wskazuje na stosunkowo szybką eliminację substancji macierzystej z organizmu. Należy zaznaczyć, że dokładne okresy półtrwania metabolitów nie zostały precyzyjnie określone, jednak dostępne dane sugerują, że są one dłuższe niż w przypadku związku macierzystego. U pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek istnieje ryzyko kumulacji metabolitów kwasu mefenamowego, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.5

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Cmax (po dawce 1 g) 10-20 μg/ml Maksymalne stężenie w osoczu
Tmax 2-4 godziny Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia
Wiązanie z białkami osocza >90% Wysoki stopień wiązania
Objętość dystrybucji (dawka 500 mg) 1,06 l/kg mc. Wskazuje na dystrybucję w tkankach
T0,5 (okres półtrwania) około 2 godziny Dla związku macierzystego
Wydalanie z moczem około 52% W postaci niezmienionej i jako metabolity
Wydalanie z kałem do 20% Głównie jako kwas 3-karboksy-mefenamowy
Czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego 2 doby Przy dawkowaniu 1 g cztery razy na dobę

6

Szczególne grupy pacjentów

W szczególnych grupach pacjentów farmakokinetyka kwasu mefenamowego może ulegać zmianom. Zwłaszcza w przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek istnieje podwyższone ryzyko kumulacji metabolitów kwasu mefenamowego. Z uwagi na fakt, że metabolity te mogą mieć dłuższe okresy półtrwania niż związek macierzysty, ich nagromadzenie może potencjalnie prowadzić do nasilenia działań farmakologicznych i zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. U takich pacjentów należy rozważyć dostosowanie dawkowania leku Mefacit, uwzględniając stopień zaburzenia funkcji narządów odpowiedzialnych za metabolizm i eliminację.7

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl