Działania niepożądane
Kwas mefenamowy

Kwas mefenamowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących głównie układ pokarmowy, sercowo-naczyniowy, krwiotwórczy oraz nerwowy. Najczęstsze objawy ze strony przewodu pokarmowego to bóle brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty oraz choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, z ryzykiem perforacji i krwawień, które mogą prowadzić do zagrażających życiu powikłań. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się zastoinową niewydolność krążenia, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca oraz incydenty zawału serca i udaru, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i dużych dawkach. Ponadto, kwas mefenamowy może indukować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia czy niedokrwistość hemolityczna, zwiększając ryzyko krwawień i zakażeń oportunistycznych. Objawy neurologiczne obejmują bóle i zawroty głowy, drgawki, zapalenie opon mózgowych oraz zaburzenia świadomości, które mogą stanowić zagrożenie życia.

  1. Działania niepożądane kwasu mefenamowego
    1. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
    2. Zaburzenia kardiologiczne
    3. Zaburzenia hematologiczne
    4. Zaburzenia neurologiczne
    5. Inne istotne zaburzenia
    6. Zaburzenia układu immunologicznego
    7. Zaburzenia metabolizmu i wątroby
    8. Zaburzenia naczyniowe
    9. Inne działania niepożądane
  2. Tabela działań niepożądanych kwasu mefenamowego
  3. Monitorowanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane kwasu mefenamowego

Kwas mefenamowy, będący niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), stosowany w leczeniu różnych stanów bólowych, może wywoływać szereg działań niepożądanych. Należy podkreślić, że częstość występowania większości opisanych poniżej działań niepożądanych nie jest dokładnie znana, ponieważ nie można jej określić na podstawie dostępnych danych klinicznych i porejestracyjnych.1

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe należą do najczęściej występujących działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kwasu mefenamowego. Obejmują one szeroki zakres objawów, od stosunkowo łagodnych dolegliwości po poważne powikłania mogące zagrażać życiu pacjenta. Do zaburzeń tych należą: bóle brzucha, zaparcia, biegunka, niestrawność, wzdęcia i zgaga. Pacjenci mogą również doświadczać nudności, wymiotów oraz objawów choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy.2

Szczególnie niebezpieczne są przypadki perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego, które czasami mogą zakończyć się zgonem. Objawami krwawienia z przewodu pokarmowego mogą być smoliste stolce lub krwawe wymioty. Kwas mefenamowy może również powodować zapalenie błony śluzowej odbytnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna oraz odbijanie się.3

Zaburzenia kardiologiczne

Terapia kwasem mefenamowym może prowadzić do wystąpienia szeregu zaburzeń układu sercowo-naczyniowego. Obserwowano przypadki zastoinowej niewydolności krążenia, nadciśnienia lub niedociśnienia tętniczego, częstoskurczu, omdleń oraz zaburzeń rytmu serca. U pacjentów stosujących lek Mefacit raportowano również przypadki zawału serca, kołatania serca, niewydolności serca i obrzęków.4

Warto podkreślić, że na podstawie danych klinicznych i epidemiologicznych stwierdzono, iż stosowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale i w dużych dawkach, wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.5

Zaburzenia hematologiczne

Kwas mefenamowy może wywoływać istotne zaburzenia krwi i układu chłonnego. Odnotowano przypadki niedokrwistości, wydłużenia czasu krwawienia i czasu protrombinowego, eozynofilii, leukopenii oraz małopłytkowości. W rzadkich przypadkach raportowano ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna, limfadenopatia, pancytopenia, neutropenia oraz plamica.6

Zaburzenia neurologiczne

Stosowanie kwasu mefenamowego może prowadzić do wystąpienia różnorodnych objawów neurologicznych. Pacjenci mogą doświadczać bólów i zawrotów głowy, niepokoju, osłabienia, depresji, zaburzeń snu (zarówno senności, jak i bezsenności), złego samopoczucia oraz nadpobudliwości. Poważniejsze działania niepożądane to parestezje, drgawki, śpiączka, omamy, zapalenie opon mózgowych, drżenia oraz dezorientacja.7

Inne istotne zaburzenia

Kwas mefenamowy może również wpływać na funkcjonowanie innych układów organizmu, powodując m.in.:

Zaburzenia układu immunologicznego

Kwas mefenamowy może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym nadwrażliwość na światło. W szczególnie ciężkich przypadkach może dojść do wstrząsu anafilaktycznego.13

Zaburzenia metabolizmu i wątroby

Terapia kwasem mefenamowym może prowadzić do zaburzeń metabolizmu i odżywiania, takich jak zmiany masy ciała, zaburzenia apetytu i hiperglikemia.14 Odnotowano również przypadki zaburzeń wątroby i dróg żółciowych, m.in. zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, żółtaczkę, a nawet niewydolność wątroby.15

Zaburzenia naczyniowe

Stosowanie kwasu mefenamowego może wiązać się z wystąpieniem zapalenia naczyń, wybroczyn i wylewów podskórnych oraz obrzęku naczynioruchowego.16

Inne działania niepożądane

Wśród innych działań niepożądanych kwasu mefenamowego wymienia się: gorączkę, suchość błony śluzowej jamy ustnej, reakcje rzekomoanafilaktyczne, zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie języka oraz wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.17

Tabela działań niepożądanych kwasu mefenamowego

Układ/narząd Działania niepożądane Potencjalne zagrożenia Częstotliwość występowania
Układ pokarmowy Bóle brzucha, zaparcia, biegunka, niestrawność, wzdęcia, zgaga, nudności, wymioty, choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, krwawe wymioty, zapalenie błony śluzowej odbytnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna, odbijanie się Krwawienia z przewodu pokarmowego mogą prowadzić do poważnej anemii, a perforacje mogą wymagać natychmiastowej interwencji chirurgicznej; oba stany mogą zagrażać życiu pacjenta Nieznana
Układ sercowo-naczyniowy Zastoinowa niewydolność krążenia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, częstoskurcz, omdlenie, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, kołatania serca, niewydolność serca, obrzęki Zwiększone ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i dużych dawkach; szczególne ryzyko zawału serca lub udaru Nieznana
Układ krwiotwórczy Niedokrwistość, wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna, limfadenopatia, pancytopenia, neutropenia, plamica Zwiększone ryzyko krwawień; ciężka pancytopenia może prowadzić do zakażeń oportunistycznych i zagrażających życiu powikłań Nieznana
Układ nerwowy Bóle i zawroty głowy, niepokój, osłabienie, depresja, zaburzenia snu, senność, bezsenność, złe samopoczucie, nadpobudliwość, parestezje, drgawki, śpiączka, omamy, zapalenie opon mózgowych, drżenia, dezorientacja Drgawki i zapalenie opon mózgowych to poważne powikłania mogące zagrażać życiu pacjenta; zaburzenia świadomości mogą zwiększać ryzyko urazów Nieznana
Narząd wzroku Zaburzenia widzenia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie spojówek Pogorszenie widzenia może prowadzić do urazów; zapalenie nerwu wzrokowego może powodować trwałe uszkodzenie wzroku Nieznana
Narząd słuchu Szumy uszne, zaburzenia słuchu Upośledzenie funkcji narządu słuchu i równowagi może zwiększać ryzyko upadków Nieznana
Układ oddechowy Duszność, astma, pogorszenie astmy, skurcz oskrzeli, niewydolność oddechowa, zapalenie płuc Skurcz oskrzeli i niewydolność oddechowa mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego Nieznana
Układ moczowy Zaburzenia czynności nerek, zapalenie pęcherza moczowego, dyzuria, krwiomocz, kłębuszkowe zapalenie nerek, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek z krwiomoczem lub białkomoczem, a niekiedy z zespołem nerczycowym, skąpomocz, wielomocz, niewydolność nerek Ostre uszkodzenie nerek może prowadzić do niewydolności nerek wymagającej dializoterapii; zespół nerczycowy może powodować ciężkie zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Nieznana
Skóra i tkanka podskórna Świąd skóry, wysypki, wyłysienie, nadmierna potliwość, toksyczna nekroliza naskórka, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, pokrzywka Toksyczna nekroliza naskórka i zespół Stevensa-Johnsona to stany zagrażające życiu, często wymagające leczenia na oddziale intensywnej terapii Nieznana
Układ immunologiczny Nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, wstrząs anafilaktyczny Wstrząs anafilaktyczny to stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji Nieznana
Metabolizm i odżywianie Zmiany masy ciała, zaburzenia apetytu, hiperglikemia Hiperglikemia może nasilać objawy cukrzycy lub prowadzić do jej ujawnienia Nieznana
Wątroba i drogi żółciowe Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, żółtaczka, niewydolność wątroby Niewydolność wątroby może być stanem zagrażającym życiu Nieznana
Naczynia Zapalenie naczyń, wybroczyny i wylewy podskórne, obrzęk naczynioruchowy Obrzęk naczynioruchowy może powodować obrzęk dróg oddechowych i prowadzić do duszności zagrażającej życiu Nieznana
Inne Gorączka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, reakcje rzekomoanafilaktyczne, zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie języka, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Zapalenie trzustki może powodować silny ból i prowadzić do poważnych powikłań (martwica, infekcja, niewydolność wielonarządowa) Nieznana

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego kwas mefenamowy do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18

Działania niepożądane można zgłaszać: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu za lek Mefacit.19

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl