Dawkowanie i sposób podawania
Kupkówka pospolita

Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii swoistej, obecnym w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie schematu dawkowania do nasilenia objawów alergicznych (ciężkie, umiarkowane, łagodne) oraz wyboru między leczeniem przedsezonowym a całorocznym. W przypadku Catalet T, dawki początkowe zaczynają się od 25 JS/ml (0,1-0,5 ml), stopniowo zwiększając do dawki podtrzymującej 10 000 JS (1 ml stężenia 4). Schemat całoroczny wymaga redukcji dawki w okresie pylenia (20-40% dawki podtrzymującej) i stopniowego zwiększania po sezonie. Perosall T13 stosuje się podjęzykowo, z codziennym zwiększaniem dawki kroplowej od 10 JS/ml do 5000 JS/ml, a leczenie podtrzymujące trwa do 2-3 tygodni przed sezonem pylenia. Pollinex+Rye podaje się podskórnie w trzech fiolkach o stężeniach 300 SU, 800 SU i 2000 SU na 0,5 ml, z możliwością modyfikacji dawkowania u pacjentów silnie uczulonych oraz koniecznością monitorowania reakcji miejscowych i ogólnoustrojowych.

  1. Dawkowanie i sposób podawania kupkówki pospolitej
    1. Kategorie pacjentów a dawkowanie
    2. Schematy leczenia
  2. Szczegółowe dawkowanie różnych preparatów zawierających kupkówkę pospolitą
    1. Dawkowanie preparatu Catalet T
    2. Dawkowanie preparatu Perosall T13
    3. Dawkowanie preparatu Pollinex+Rye
  3. Modyfikacja dawkowania w szczególnych sytuacjach
    1. Postępowanie w przypadku przekroczenia zalecanych odstępów między wstrzyknięciami
    2. Modyfikacja dawki w przypadku silnej reakcji po wstrzyknięciu
  4. Sposób podawania preparatów zawierających kupkówkę pospolitą
    1. Sposób podawania preparatu Catalet T
    2. Sposób podawania preparatu Perosall T13
    3. Sposób podawania preparatu Pollinex+Rye
  5. Czas trwania leczenia i uwagi końcowe
    1. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania kupkówki pospolitej

Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest jednym z głównych alergenów występujących w mieszankach alergenowych do immunoterapii swoistej. Występuje ona w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Prawidłowe dawkowanie tej substancji jest kluczowym czynnikiem decydującym o skuteczności i bezpieczeństwie terapii odczulającej.1

Kategorie pacjentów a dawkowanie

Podczas kwalifikacji pacjenta do immunoterapii alergenem kupkówki pospolitej, lekarz specjalista alergolog powinien określić kategorię pacjenta na podstawie nasilenia objawów alergicznych. Wyróżnia się pacjentów z ciężkimi, umiarkowanymi i łagodnymi objawami alergii, co ma bezpośredni wpływ na schemat dawkowania preparatu.2

Schematy leczenia

W immunoterapii alergenem kupkówki pospolitej można zastosować dwa główne schematy leczenia: przedsezonowy i całoroczny. Wybór schematu powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta.3

Schemat leczenia przedsezonowego

W przypadku preparatu Catalet T, leczenie przedsezonowe rozpoczyna się od najniższych dawek, zazwyczaj od stężenia 1 zawierającego 25 JS/ml. Następnie poprzez stopniowe zwiększanie dawki (stężenia 2 – 250 JS/ml, stężenia 3 – 2500 JS/ml i stężenia 4 – 10000 JS/ml) osiąga się dawkę maksymalną, dobrze tolerowaną przez pacjenta, wynoszącą 10000 JS (1 ml stężenia 4). Immunoterapię należy rozpocząć przed sezonem pylenia traw, w okresie bezobjawowym.4

W zależności od regionu kraju zaleca się rozpoczęcie immunoterapii w takim terminie, by osiągnąć dawkę podtrzymującą na dwa tygodnie przed zakwitnięciem traw. W przypadku osiągnięcia dobrej tolerancji dawki podtrzymującej dużo wcześniej niż 2 tygodnie przed okresem pylenia traw, wskazane jest powtarzanie tej dawki w odstępach dwutygodniowych.5

Schemat leczenia całorocznego

W schemacie całorocznym, w pierwszym roku należy rozpocząć leczenie według schematu odczulania przedsezonowego. W każdym roku odczulania w okresie pylenia należy zmniejszyć dawkę w stosunku do ostatnio podanej, dobrze tolerowanej przed sezonem pylenia:6

  • w I roku immunoterapii do 20% objętości
  • w II roku immunoterapii do 30% objętości
  • w III roku immunoterapii do 40% objętości

7

W okresie pylenia stosuje się 4-tygodniowe odstępy między dawkami. Po sezonie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1 tygodnia, aż do osiągnięcia pełnej dawki podtrzymującej (1 ml) lub najwyższej dawki dobrze tolerowanej i kontynuować immunoterapię co 4 tygodnie do momentu rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.8

Szczegółowe dawkowanie różnych preparatów zawierających kupkówkę pospolitą

Dawkowanie preparatu Catalet T

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy schemat dawkowania preparatu Catalet T w leczeniu przedsezonowym w zależności od nasilenia objawów alergicznych:9

Stężenie preparatu Ciężkie objawy alergii Umiarkowane objawy alergii Łagodne objawy alergii Odstępy między dawkami
Stężenie 1 (25 JS/ml) 0,1 ml 0,5 ml – 0,5 ml – – – – – 7 dni
Stężenie 2 (250 JS/ml) 0,1 ml 0,3 ml 0,5 ml 0,1 ml 0,5 ml – 0,1 ml 0,5 ml – 7 dni
Stężenie 3 (2500 JS/ml) 0,1 ml 0,3 ml 0,5 ml 0,1 ml 0,5 ml – 0,1 ml 0,5 ml – 14 dni
Stężenie 4 (10000 JS/ml) 0,2 ml 0,5 ml 1,0 ml 0,2 ml 0,5 ml 1,0 ml 0,2 ml 0,5 ml 1,0 ml 14 dni
Odstępy przy przejściu do wyższego stężenia 7 dni 14 dni 14 dni

W schemacie całorocznym preparatu Catalet T, poniżej przedstawiono przykład dawkowania:10

  • W I roku immunoterapii: należy podawać w okresie pylenia 0,2 ml, co 4 tygodnie. Po okresie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1 tygodnia – 0,4 ml; 0,6 ml; 0,8 ml; 1 ml.
  • W II roku immunoterapii: należy podawać w okresie pylenia 0,3 ml, co 4 tygodnie. Po okresie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1 tygodnia – 0,6 ml; 0,8 ml; 1 ml.
  • W III roku immunoterapii: należy podawać w okresie pylenia 0,4 ml, co 4 tygodnie. Po okresie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1 tygodnia – 0,8 ml; 1 ml.

11

Pełną dawkę podtrzymującą (1 ml) lub niższą (najwyższą dobrze tolerowaną przez pacjenta) należy podawać co 4 tygodnie do momentu rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.12

Dawkowanie preparatu Perosall T13

Preparat Perosall T13 zawierający kupkówkę pospolitą stosuje się podjęzykowo przed sezonem pylenia roślin, w okresie bezobjawowym. Leczenie dzieli się na dwa etapy: leczenie podstawowe (stopniowe zwiększanie dawki) oraz leczenie podtrzymujące (stała dawka).13

W leczeniu podstawowym Perosall T13 stosuje się codziennie, zwiększając każdego dnia dawkę o jedną kroplę aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej według poniższego schematu:14

Stężenie 1 – 10 JS/ml Stężenie 2 – 100 JS/ml
Dzień 1 1 kropla Dzień 11 1 kropla
Dzień 2 2 krople Dzień 12 2 krople
Dzień 3 3 krople Dzień 13 3 krople
Dzień 4 4 krople Dzień 14 4 krople
Dzień 5 5 kropli Dzień 15 5 kropli
Dzień 6 6 kropli Dzień 16 6 kropli
Dzień 7 7 kropli Dzień 17 7 kropli
Dzień 8 8 kropli Dzień 18 8 kropli
Dzień 9 9 kropli Dzień 19 9 kropli
Dzień 10 10 kropli Dzień 20 10 kropli
Stężenie 3 – 1000 JS/ml Stężenie 4 – 5000 JS/ml
Dzień 21 1 kropla Dzień 31 2 krople
Dzień 22 2 krople Dzień 32 4 krople
Dzień 23 3 krople Dzień 33 6 kropli
Dzień 24 4 krople Dzień 34 8 kropli
Dzień 25 5 kropli Dzień 35 10 kropli
Dzień 26 6 kropli
Dzień 27 7 kropli
Dzień 28 8 kropli

W leczeniu podtrzymującym maksymalną, dobrze tolerowaną dawkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Leczenie należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.15

W przypadku pacjentów szczególnie nadwrażliwych na alergeny pyłków można rozpocząć leczenie od stężenia 0 – 1 JS/ml, które przygotowuje się na indywidualne zamówienie.16

Dawkowanie preparatu Pollinex+Rye

Leczenie preparatem Pollinex+Rye zawierającym kupkówkę pospolitą dzieli się na dwa etapy: leczenie podstawowe i leczenie podtrzymujące.17

Do leczenia podstawowego przeznaczone są 3 fiolki, których zawartość powinna być podana zgodnie z kolejnością wzrostu stężenia: fiolka nr 1 (kolor zielony), następnie fiolka nr 2 (kolor żółty) i następnie fiolka nr 3 (kolor czerwony).18

Zalecany schemat dawkowania Pollinex+Rye przedstawia się następująco:19

Numer i kolor fiolki Zalecana dawka Alternatywny sposób dawkowania*
1 zielony 300 SU/0,5 ml 120 SU – 0,2 ml, następnie
300 SU – 0,5 ml
2 żółty 800 SU/0,5 ml 320 SU – 0,2 ml, następnie
800 SU – 0,5 ml
3 czerwony 2000 SU/0,5 ml 800 SU – 0,2 ml, następnie
2000 SU – 0,5 ml

* Alternatywne dawkowanie zalecane jest dla pacjentów silnie uczulonych.20

W leczeniu podtrzymującym, w celu uzyskania lepszej odpowiedzi terapeutycznej, można kontynuować leczenie stosując zawiesinę o największym stężeniu z fiolki nr 3. Zalecany schemat dawkowania to przynajmniej 3 wstrzyknięcia po 0,5 ml (2000 SU) z fiolki nr 3 w odstępach 1-4 (maksymalnie 6) tygodni. Jeżeli maksymalna dawka była źle tolerowana, można stosować mniejsze dawki podtrzymujące.21

Modyfikacja dawkowania w szczególnych sytuacjach

Postępowanie w przypadku przekroczenia zalecanych odstępów między wstrzyknięciami

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, gdy zalecany odstęp między wstrzyknięciami zostanie przekroczony podczas leczenia podstawowego, należy zmodyfikować leczenie w następujący sposób:22

  • Przy przerwie dłuższej o 2 do 4 tygodni: wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie należy zwiększać dawki)
  • Przy przerwie dłuższej niż 4 tygodnie: wstrzyknąć najmniejszą dawkę

23

W leczeniu podtrzymującym preparatem Pollinex+Rye, jeśli przerwa jest dłuższa niż 6 tygodni, należy rozpocząć leczenie od początku (od najmniejszej dawki).24

W przypadku preparatu Perosall T13, jeżeli przerwano leczenie na dłużej niż 2 tygodnie, należy je wznowić stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki. W przypadku dłuższej przerwy niż 4 tygodnie, leczenie należy rozpocząć od stężenia 1.25

Modyfikacja dawki w przypadku silnej reakcji po wstrzyknięciu

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, u każdego pacjenta może być inna maksymalna dawka dobrze tolerowana, ale nie można przekraczać maksymalnej dawki 0,5 ml. Jeśli w miejscu wstrzyknięcia wystąpi obrzęk > 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem: 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem.”>26

  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm: nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy > 10 cm: cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
  • Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu: cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
  • Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny: zweryfikować wskazania do leczenia

10 cm – cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania […] Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu – cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania […] Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny – zweryfikować wskazania do leczenia”>27

W przypadku preparatu Perosall T13, jeżeli wystąpią objawy alergiczne, należy zmniejszyć dawkę, stosując mniej kropli lub mniejsze stężenie, przez co najmniej 3 dni. Następnie codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę zgodnie ze schematem leczenia podstawowego.28

Sposób podawania preparatów zawierających kupkówkę pospolitą

Sposób podawania preparatu Catalet T

Preparat Catalet T należy podawać głęboko podskórnie nie rozcierając miejsca wstrzyknięcia.29

Sposób podawania preparatu Perosall T13

Preparat Perosall T13 należy stosować podjęzykowo na czczo, co najmniej 15 minut przed posiłkiem.30

Sposób podawania preparatu Pollinex+Rye

Preparat Pollinex+Rye należy podawać podskórnie. Przed wykonaniem wstrzyknięcia należy upewnić się, że jest dostępny odpowiednio wyposażony zestaw ratownictwa medycznego zawierający epinefrynę (adrenalinę).31

Przed wykonaniem wstrzyknięcia preparatu Pollinex+Rye należy:32

  • Zawiesinę ogrzać do temperatury pokojowej, a następnie mocno wstrząsnąć aż do otrzymania jednorodnej zawiesiny
  • Upewnić się, czy wybrano prawidłową fiolkę (dawkę)
  • Zdezynfekować gumowy korek i za pomocą dołączonej strzykawki pobrać odpowiednią dawkę
  • Przed wstrzyknięciem zastosować nową igłę

33

Wstrzyknięcie preparatu Pollinex+Rye należy wykonywać wyłącznie podskórnie, w zewnętrzną środkową część ramienia. Kolejne zastrzyki należy wykonywać na przemian w jedno lub drugie ramię. Należy unikać powtórnego wstrzykiwania dawki w to samo miejsce.34

Po wkłuciu należy zawsze sprawdzić przez aspirację, czy igła nie jest w naczyniu krwionośnym. Należy wstrzykiwać ze stałym naciskiem na tłok strzykawki.35

Należy poinformować pacjenta, aby nie rozcierał miejsca wstrzyknięcia.36

Czas trwania leczenia i uwagi końcowe

W przypadku preparatu Catalet T, immunoterapię należy prowadzić przez okres 3-5 lat.37

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, leczenie należy zakończyć przed rozpoczęciem sezonu pylenia. W celu uzyskania skutecznego i długotrwałego złagodzenia objawów alergicznych, zaleca się kontynuację leczenia przez kolejne 3 do 5 lat.38

Zwiększanie dawek podczas cyklu odczulania jest możliwe tylko wtedy, jeżeli ostatnia dawka była dobrze tolerowana.39

Podane schematy odczulania stanowią tylko ogólne wskazówki. Lekarz, jeżeli jest to konieczne, powinien je modyfikować w zależności od reakcji pacjenta.40

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl