Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń lubczyku

Korzeń lubczyku (Levisticum officinale Koch, radix) jest składnikiem preparatów stosowanych w urologii, takich jak Canephron N i Fitolizyna, które zawierają również inne substancje roślinne. W trakcie terapii należy monitorować objawy sugerujące poważne schorzenia układu moczowego, takie jak utrzymująca się gorączka, ból i skurcze podbrzusza, krwiomocz, zaburzenia mikcji czy ostre zatrzymanie moczu, wymagające pilnej diagnostyki różnicowej i leczenia. Preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z obrzękami wynikającymi z niewydolności serca lub nerek. Zawartość etanolu w Canephron N wynosi 16,0-19,5% (V/V), co odpowiada 760 mg alkoholu w 5 ml roztworu (152 mg/ml), a w Fitolizynie do 4% (V/V), czyli około 200 mg alkoholu w 5 g pasty. Ilości te mogą wpływać na różne grupy pacjentów, szczególnie dzieci młodsze, u których może wystąpić senność.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania korzenia lubczyku

Korzeń lubczyku (Levisticum officinale Koch, radix) stanowi istotny składnik preparatów złożonych stosowanych w urologii, takich jak Canephron N czy Fitolizyna. Ze względu na jego właściwości oraz występowanie w produktach leczniczych zawierających również inne substancje roślinne, należy zwrócić uwagę na szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych z jego stosowaniem u pacjentów.1

Sytuacje wymagające niezwłocznej diagnostyki różnicowej

W trakcie leczenia preparatami zawierającymi korzeń lubczyku, należy zwrócić szczególną uwagę na objawy, które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia układu moczowego. Wymagana jest niezwłoczna diagnostyka różnicowa oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia następujących objawów:2

  • Utrzymująca się gorączka
  • Ból i skurcze w podbrzuszu
  • Obecność krwi w moczu
  • Problemy z oddawaniem moczu
  • Ostre zatrzymanie moczu

3

Podobne środki ostrożności dotyczą również stosowania preparatu Fitolizyna, w skład którego wchodzi korzeń lubczyku. Jeśli dolegliwości lub objawy nasilą się, nie ustąpią lub pojawi się gorączka, ból i trudności w oddawaniu moczu lub obecność krwi w moczu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.4

Przeciwwskazania w niewydolności serca lub nerek

Produkty zawierające korzeń lubczyku, takie jak Fitolizyna, nie powinny być stosowane u pacjentów, u których występują obrzęki spowodowane niewydolnością serca lub nerek. Jest to istotne ograniczenie w stosowaniu tych preparatów, które musi być uwzględnione przed rozpoczęciem terapii.5

Zawartość alkoholu etylowego w preparatach z korzeniem lubczyku

Preparaty zawierające korzeń lubczyku często występują w formie płynnej z dodatkiem etanolu jako rozpuszczalnika. Przykładowo, Canephron N zawiera 16,0-19,5% (V/V) etanolu, co odpowiada 760 mg alkoholu w 5 ml roztworu (152 mg/ml). Ta ilość alkoholu odpowiada 19 ml piwa lub 8 ml wina.6

Z kolei Fitolizyna zawiera do 4% (V/V) etanolu, co przekłada się na około 200 mg alkoholu w każdych 5 g pasty. Ilość alkoholu w 5 g pasty jest równoważna 5 ml piwa lub 2 ml wina.7

Wpływ zawartości alkoholu na różne grupy pacjentów

Zawartość alkoholu w preparatach z korzeniem lubczyku może mieć zróżnicowany wpływ na poszczególne grupy pacjentów:8

  • Dorośli i młodzież: Ilość alkoholu zawarta w preparatach prawdopodobnie nie będzie miała znaczącego wpływu
  • Dzieci starsze: Działanie alkoholu raczej nie będzie zauważalne
  • Młodsze dzieci: Może wywoływać pewne skutki, np. uczucie senności

9 10

Warto zauważyć, że dawka 5 ml preparatu Canephron N podana dziecku w wieku 12 lat i wadze 41,4 kg spowodowałaby narażenie na 18,49 mg/kg etanolu, co może spowodować wzrost stężenia alkoholu we krwi (BAC) o około 3,1 mg/100 ml. Dla porównania, u osoby dorosłej pijącej kieliszek wina lub 500 ml piwa, stężenie alkoholu we krwi prawdopodobnie wyniesie około 50 mg/100 ml.11

Interakcje związane z zawartością alkoholu

Alkohol zawarty w preparatach z korzeniem lubczyku może zmieniać działanie innych produktów leczniczych. W związku z tym, należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, którzy:12

13

Jednoczesne podawanie preparatów zawierających korzeń lubczyku z lekami zawierającymi glikol propylenowy lub etanol może prowadzić do kumulacji etanolu i wywoływać działania niepożądane.14

Stosowanie preparatów z korzeniem lubczyku u dzieci

Stosowanie preparatów zawierających korzeń lubczyku, takich jak Fitolizyna, u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie jest zalecane, ponieważ w tych przypadkach wymagana jest specjalistyczna porada lekarska przed rozpoczęciem terapii.15

Stosowanie u pacjentów z cukrzycą

W przypadku preparatu Fitolizyna, zawierającego w swoim składzie korzeń lubczyku oraz nasiona kozieradki, należy pamiętać o potencjalnym wpływie na poziom glukozy we krwi. Ze względu na hipoglikemizujące działanie kozieradki, pacjenci chorzy na cukrzycę powinni regularnie monitorować poziom cukru we krwi podczas stosowania tego preparatu.16

Ostrzeżenia związane z innymi składnikami preparatów

W przypadku preparatu Fitolizyna, poza korzeniem lubczyku, należy zwrócić uwagę na obecność innych substancji, które mogą wymagać specjalnych środków ostrożności:17

  • Parahydroksybenzoesan etylu (E 214): może powodować reakcje alergiczne, szczególnie reakcje typu późnego
  • Skrobia pszeniczna: zawiera bardzo małe ilości glutenu (nie więcej niż 15 mikrogramów glutenu w 5 g pasty). Produkt określa się jako „bezglutenowy” i jest mało prawdopodobne, aby spowodował problemy u pacjentów z chorobą trzewną (celiakią). Jednakże, pacjenci z alergią na pszenicę (inną niż choroba trzewna) nie powinni stosować tego preparatu

18

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl