Dawkowanie i sposób podawania
Kolistymetat sodowy

Dawkowanie i sposób podawania kolistymetatu sodowego

Kolistymetat sodowy to substancja czynna stosowana w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania tej substancji są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych. Substancja dostępna jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji oraz do wstrzykiwań/infuzji dożylnych i domięśniowych.^{1 2}

Zalecenia ogólne dotyczące dawkowania

Kolistymetat sodowy powinien być stosowany pod nadzorem lekarzy posiadających odpowiednie doświadczenie w jego stosowaniu. Dawkowanie należy dostosować w zależności od ciężkości choroby oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta. Ważne jest przestrzeganie odpowiednich wytycznych klinicznych dotyczących schematów leczenia, w tym czasu trwania terapii, częstości podawania i ewentualnego jednoczesnego stosowania innych leków przeciwbakteryjnych.^{3 4}

Dawkowanie przy podaniu wziewnym

Kolistymetat sodowy przy podawaniu wziewnym (w postaci nebulizacji) stosowany jest według następujących zaleceń:^{5 6}

• Dorośli, młodzież i dzieci w wieku 2 lat i starsze: Od 1 do 2 milionów j.m. 2 do 3 razy na dobę (maksymalnie 6 000 000 j.m./dobę)
• Dzieci w wieku poniżej 2 lat: Od 0,5 do 1 miliona j.m. dwa razy na dobę (maksymalnie 2 000 000 j.m./dobę)

⁷ <sup data-drug="Colistin TZF" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dorośli, młodzież i dzieci w wieku ≥2 lat: Od 1 do 2 mln IU dwa do trzech razy na dobę (maksymalnie 6 mln IU/dobę). […] Dzieci w wieku 8

Dawkowanie przy podaniu dożylnym i domięśniowym

W przypadku podania dożylnego lub domięśniowego, schematy dawkowania różnią się w zależności od wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz funkcji nerek:⁹

Dorośli i młodzież

Dawka podtrzymująca wynosi 9 mln j.m./dobę, podzielona na 2-3 dawki. U pacjentów w stanie krytycznym należy podać dawkę nasycającą 9 milionów j.m. W niektórych przypadkach, u pacjentów z dobrą czynnością nerek, może być konieczne podawanie dawki nasycającej i podtrzymującej do 12 mln j.m., jednak doświadczenie kliniczne z takimi dawkami jest bardzo ograniczone.¹⁰

Dzieci

Dane potwierdzające schemat dawkowania u dzieci i młodzieży są bardzo ograniczone. Podczas doboru dawki należy uwzględnić dojrzałość nerek, a dawkę należy określić na podstawie beztłuszczowej masy ciała:¹¹

• Dzieci o masie ciała ≤40 kg: 75 000 do 150 000 j.m./kg mc./dobę, w 3 dawkach podzielonych
• Dzieci o masie ciała >40 kg: należy rozważyć zastosowanie zaleceń dotyczących dawkowania u dorosłych

¹²

Warto zaznaczyć, że stosowanie dawek >150 000 j.m./kg mc./dobę zgłaszano u dzieci z mukowiscydozą. Nie określono jednak zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci z zaburzeniami czynności nerek ani wielkości dawki nasycającej u dzieci w stanie krytycznym.^{150 000 IU/kg mc./dobę zgłaszano u dzieci z mukowiscydozą. […] Brak danych dotyczących stosowania lub wielkości dawki nasycającej u dzieci w stanie krytycznym. […] Nie określono zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci z zaburzeniami czynności nerek.”>13}

Dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku podania wziewnego, uważa się, że modyfikacja dawki nie jest konieczna, jednak zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.^{14 15}

Natomiast przy podawaniu dożylnym, u pacjentów z klirensem kreatyniny <50 mL/min konieczne jest dostosowanie dawki i zaleca się podawanie dwa razy na dobę według następującego schematu:<sup data-drug="Colistin TZF" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z klirensem kreatyniny 16

<sup data-drug="Colistin TZF" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Klirens kreatyniny [mL/min] Dawka dobowa […] <50-30: 5,5 do 7,5 mln IU […] <30-10: 4,5 do 5,5 mln IU […] 17

Pacjenci poddawani hemodializie lub ciągłej hemofiltracji

Kolistyna podlega dializie przeprowadzanej za pomocą konwencjonalnej hemodializy (HD) i ciągłej dożylnej hemofiltracji (CVVHF) lub hemodiafiltracji (CVVHDF). Zalecenia dotyczące dawkowania u tych pacjentów są następujące:¹⁸

• Hemodializa:
  • Dni bez HD: 2,25 mln j.m./dobę (2,2 do 2,3 mln j.m./dobę)
  • Dni z HD: 3 mln j.m. w dniach z hemodializą, do podawania po sesji HD

  Zalecane jest podawanie dwa razy na dobę.

• CVVHF lub CVVHDF: Jak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Zalecane jest podawanie trzy razy na dobę.

¹⁹

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Osoby w podeszłym wieku: Uważa się, że u pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.^{20 21}

Zaburzenia czynności wątroby: Uważa się, że dostosowanie dawki nie jest konieczne. Należy jednak zachować ostrożność podczas podawania kolistymetatu sodowego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.^{22 23 24}

Sposób podawania

Podanie wziewne (nebulizacja)

Kolistymetat sodowy w postaci roztworu do nebulizacji należy podawać przy użyciu odpowiedniego nebulizatora. W przypadku preparatu Colistimethatum natricum Noridem, odpowiednie są nebulizatory wielokrotnego użytku, w tym:²⁵

• PARI LC PLUS lub PARI LC SPRINT (stosowane z kompresorem PARI TurboBOY SX)
• Nebulizator membranowy, np. eFlow rapid

²⁶

Poniżej przedstawiono parametry różnych modeli nebulizatorów zmierzone w trakcie badań in vitro dla preparatu Colistimethatum natricum Noridem:

<sup data-drug="Colistimethatum natricum Noridem" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Poniższa tabela zawiera zestawienie różnych modeli nebulizatorów oraz ich parametrów zmierzonych w trakcie badań in vitro: […] Model nebulizatora Parametr PARI LC Sprint PARI LC plus eFlow rapid […] Całkowita ilość leku dostarczonego przez ustnik nebulizatora (1 000 000 j.m) 0,670 0,607 0,542 […] Szybkość dostarczania leku (1 000 000 j.m./minutę) 0,076 0,068 0,128 […] Frakcja respirabilna (% 27 <sup data-drug="Colistimethatum natricum Noridem" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Poniższa tabela zawiera zestawienie różnych modeli nebulizatorów oraz ich parametrów zmierzonych w trakcie badań in vitro: […] Model nebulizatora Parametr PARI LC Sprint PARI LC plus eFlow rapid […] Całkowita ilość leku dostarczonego przez ustnik nebulizatora (1 000 000 j.m.) 1,256 1,319 1,207 […] Zakres dostarczania leku (1 000 000 j.m./minutę) 0,119 0,124 0,183 […] Frakcja respirabilna (% 28

Przygotowanie roztworu do nebulizacji

Kolistymetat sodowy przejawia wysoką rozpuszczalność w środku do rekonstytucji. W celu przygotowania roztworu do nebulizacji należy:²⁹

• Dla dawki 1 000 000 j.m.: dodać 3 ml izotonicznego roztworu chlorku sodu (0,9% w/w) do fiolki z lekiem, delikatnie wstrząsając
• Dla dawki 2 000 000 j.m.: dodać 4 ml izotonicznego roztworu chlorku sodu (0,9% w/w) do fiolki z lekiem, delikatnie wstrząsając

³⁰

Należy unikać energicznego wstrząsania, aby zapobiec spienieniu roztworu. Otrzymany roztwór do nebulizacji powinien być przezroczysty i należy go ostrożnie przenieść do zbiornika lekowego w nebulizatorze. Roztwór jest przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użytku, a wszelkie pozostałości należy wyrzucić.³¹

Wykonywanie nebulizacji

Podczas wykonywania nebulizacji pacjent powinien:³²

• Siedzieć prosto
• Oddychać normalnie podczas inhalacji
• Wykonywać inhalację bez zakłóceń normalnego procesu oddychania

³³

Po użyciu nebulizator należy wyczyścić i zdezynfekować zgodnie z opisem w instrukcji użytkowania dołączonej do danego urządzenia. Jeśli pacjent stosuje inne zabiegi, powinien je wykonywać w kolejności zalecanej przez lekarza.^{34 35}

Podanie dożylne i domięśniowe

Kolistymetat sodowy w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji można podawać:³⁶

• Dożylnie:
  • W infuzji dożylnej: w 50 mL roztworu przez około 30 minut
  • We wstrzyknięciu dożylnym: (dawkę do 2 mln j.m.) w 10 mL roztworu przez co najmniej 5 minut
• Domięśniowo: jeśli podanie dożylne jest niemożliwe, kolistymetat sodowy można podać domięśniowo (wstrzykiwać powoli w duże mięśnie)

³⁷

Należy pamiętać, że produktu kolistymetatu sodowego nie należy podawać dooponowo i dokomorowo.³⁸

Tabela przeliczeniowa dawek

W Unii Europejskiej dawka kolistymetatu sodowego musi być przepisywana i podawana wyłącznie w jednostkach międzynarodowych (j.m.). Na oznakowaniu produktu podana jest liczba j.m. w fiolce. Z powodu różnych sposobów wyrażania dawki w odniesieniu do mocy, dochodziło do zamieszania i błędów w leczeniu. W Stanach Zjednoczonych i innych częściach świata dawka jest wyrażana w miligramach aktywności kolistyny zasady (mg CBA).^{39 40}

Poniższa tabela przeliczeniowa jest przygotowana w celach informacyjnych, a wartości należy traktować jako nominalne i przybliżone:

* Nominalna moc substancji leczniczej = 12 500 j.m./mg

^{41 42}