Przedawkowanie
Klorazepan

Przedawkowanie klorazepanu (dipotasu klorazepanu), substancji czynnej preparatu Cloranxen, prowadzi do różnego stopnia depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN), od umiarkowanej senności i dezorientacji po śpiączkę i zatrzymanie krążenia. Nasilenie objawów jest zależne od dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz ewentualnego współistnienia innych substancji depresyjnych, takich jak alkohol. W przypadku niewielkiego przedawkowania obserwuje się senność, dezorientację i letarg, natomiast ciężkie zatrucie objawia się ataksją, hipotonią mięśniową, niedociśnieniem i depresją oddechową. Stan krytyczny, choć rzadki, wiąże się z głęboką depresją oddechową, zatrzymaniem krążenia i ryzykiem zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz z upośledzoną funkcją wątroby, gdzie metabolizm benzodiazepiny jest spowolniony, co sprzyja kumulacji leku i nasileniu toksyczności.

Przedawkowanie klorazepanu

Przedawkowanie klorazepanu (dipotasu klorazepanu), substancji czynnej preparatu Cloranxen, charakteryzuje się różnym stopniem zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Nasilenie objawów może wahać się od umiarkowanej senności, aż po śpiączkę, stanowiąc potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.1

Objawy przedawkowania

Nasilenie objawów klinicznych przedawkowania klorazepanu jest ściśle związane z przyjętą dawką substancji oraz indywidualną wrażliwością organizmu pacjenta. Manifestacja kliniczna przedawkowania zależy od stężenia substancji we krwi oraz od tego, czy klorazepanem przyjęto łącznie z innymi substancjami o działaniu depresyjnym na OUN.2

Stopień przedawkowania Objawy kliniczne Nasilenie
Niewielkie przedawkowanie
  • Senność
  • Dezorientacja
  • Letarg
Umiarkowane, zwykle bez bezpośredniego zagrożenia życia
Ciężkie przedawkowanie
  • Ataksja
  • Hipotonia mięśniowa
  • Niedociśnienie
  • Depresja oddechowa
Znaczne, wymaga natychmiastowej interwencji
Stan krytyczny Ciężki, bezpośrednie zagrożenie życia, występuje rzadko

Szczególne zagrożenia związane z przedawkowaniem

W przypadku przedawkowania klorazepanu (Cloranxen) należy zawsze rozważyć możliwość jednoczesnego spożycia innych substancji o działaniu depresyjnym na OUN. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie z alkoholem etylowym lub innymi substancjami hamującymi czynność ośrodkowego układu nerwowego, co może prowadzić do znacznego nasilenia objawów toksycznych i potencjalnie śmiertelnych powikłań.3

Przebieg toksycznego działania klorazepanu może być nieprzewidywalny, zwłaszcza przy współistniejących schorzeniach, u osób w podeszłym wieku czy z upośledzoną funkcją wątroby, gdzie metabolizm benzodiazepiny może być znacząco spowolniony, prowadząc do kumulacji substancji czynnej w organizmie.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania klorazepanu obejmuje kilka kluczowych elementów terapeutycznych, zależnych od stanu klinicznego pacjenta.5

Postępowanie ogólne
  • Eliminacja niewchłoniętej substancji – w zależności od stanu pacjenta i czasu od zażycia substancji można rozważyć wywołanie wymiotów lub przeprowadzenie płukania żołądka
  • Podanie węgla aktywowanego – celem ograniczenia dalszego wchłaniania klorazepanu z przewodu pokarmowego
  • Podtrzymywanie funkcji życiowych – monitorowanie i wspomaganie czynności układu oddechowego oraz układu krążenia
  • Leczenie objawowe – korekta zaburzeń hemodynamicznych, oddechowych i metabolicznych

6

Stosowanie antidotum

W przypadku ciężkiego zatrucia klorazepanem (Cloranxen), przebiegającego ze śpiączką lub niewydolnością oddechową, jako specyficzne antidotum można zastosować dożylnie flumazenilantagonistę receptorów benzodiazepinowych. Lek ten pozwala na odwrócenie efektów depresyjnych klorazepanu na OUN poprzez kompetycyjne blokowanie receptorów benzodiazepinowych.7

Przeciwwskazania do stosowania flumazenilu

Należy pamiętać, że stosowanie flumazenilu jako odtrutki w przedawkowaniu klorazepanu (Cloranxen) jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:8

  • Jednoczesne stosowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych – podanie flumazenilu może spowodować nagłe wystąpienie objawów toksyczności tych leków, włącznie z zaburzeniami rytmu serca
  • Jednoczesne podawanie leków obniżających próg drgawkowy – flumazenil może wywołać napady drgawkowe
  • Zaburzenia w zapisie EKG – szczególnie wydłużenie odcinka QRS lub QT, co może sugerować jednoczesne stosowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych

9

Ryzyko współistnienia innych substancji toksycznych

Podczas diagnozy i leczenia przedawkowania klorazepanu należy pamiętać, że pacjent mógł jednocześnie spożyć alkohol lub przyjąć inne substancje działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Taka kombinacja znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań, w tym śpiączki, niewydolności oddechowej, a nawet zgonu. Ocena kliniczna powinna zawsze uwzględniać możliwość zatrucia wielolekami.10

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl