Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Jodek potasu

Badania przedkliniczne jodku potasu oraz jodu wykazały brak istotnych klinicznie toksyczności ostrej i przewlekłej po podaniu jednorazowym i wielokrotnym. W modelach zwierzęcych odnotowano działanie teratogenne przy pojedynczych wysokich dawkach u szczurów oraz zaburzenia reprodukcyjne przy codziennym podawaniu dużych dawek, obejmujące zahamowanie porodu, brak laktacji i zmniejszoną aktywność macierzyńską. W badaniach na świniach nie stwierdzono efektów teratogennych, co wskazuje na różnice międzygatunkowe. Jod przenika przez łożysko i do mleka w dużych ilościach, jednak dawki terapeutyczne nie wykazują szkodliwości dla płodu i noworodka. Badania in vitro nie potwierdziły mutagenności jodu, natomiast długoterminowe podawanie jodku potasu u szczurów wiązało się z rozwojem raka płaskonabłonkowego gruczołów ślinowych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania jodku potasu

Badania przedkliniczne substancji jodek potasu (oraz jodu jako substancji czynnej) dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa jej stosowania. Dane te pochodzą z różnych typów badań eksperymentalnych na modelach zwierzęcych, obejmujących ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, działania teratogennego, wpływu na reprodukcję oraz potencjału mutagennego i rakotwórczego.1

Toksyczność ostra i przewlekła

W badaniach toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym jodu nie odnotowano wyników, które miałyby istotne znaczenie dla zastosowań klinicznych tej substancji.2 3

Dla produktu leczniczego Vitreolent, zawierającego jodek potasu i jodek sodu, nie przeprowadzono specyficznych badań na zwierzętach dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej. Warto jednak podkreślić, że w praktyce klinicznej nie stwierdzono występowania ostrych lub poważnych przypadków działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego preparatu.4

W przypadku produktu Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (Płyn Lugola) nie prowadzono badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania.5

Wpływ na reprodukcję i działanie teratogenne

Badania przedkliniczne wykazały, że pojedyncza wysoka dawka jodku potasu może wykazywać działanie teratogenne u szczurów.6 7 8

W innym badaniu na szczurach, codzienne podawanie dużej dawki jodu prowadziło do istotnych zaburzeń reprodukcyjnych, w tym zahamowania porodu, braku laktacji oraz zmniejszonej aktywności macierzyńskiej.9 10 11

Interesujące są wyniki badań prowadzonych na świniach, które wykazały, że podawanie substancji zawierających jod nie dawało u tych zwierząt skutków teratogennych, co wskazuje na możliwe różnice międzygatunkowe w zakresie teratogennego działania jodku potasu.12 13 14

W przypadku preparatów Jodid, badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego. Wykazano natomiast, że jod przenika przez łożysko i w dużych dawkach może wywołać u płodu niedoczynność tarczycy oraz wole. Ustalono również, że jod przenika do mleka, i to w dużych ilościach. Istotną obserwacją z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że dawki terapeutyczne jodu nie są szkodliwe dla płodu ani noworodka.15 16

Potencjał karcinogenny

W długoterminowym badaniu, w którym szczury przez dwa lata otrzymywały jodek potasu w wodzie pitnej, obserwowano rozwój raka płaskonabłonkowego w gruczołach ślinowych.17 18 19

Dla produktów Jodid należy zaznaczyć, że długookresowe badania dotyczące rakotwórczości nie są dostępne.20 21

Potencjał mutagenny

Badania in vitro dotyczące mutagenności jodu dały wyniki negatywne, co sugeruje brak potencjału mutagennego tej substancji.22 23

Znaczenie kliniczne danych przedklinicznych

Podsumowując dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania jodku potasu, należy stwierdzić, że dla preparatów Jodid brak jest danych nieklinicznych o znaczeniu klinicznym dla lekarza przepisującego lek.24 25

W przypadku innych preparatów zawierających jodek potasu, poza informacjami przedstawionymi powyżej, nie ma dodatkowych istotnych danych pochodzących z badań na zwierzętach, które miałyby znaczenie kliniczne.26 27

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl