Dawkowanie i sposób podawania
Jad osy

Dawkowanie i sposób podawania jadu osy

Substancja czynna jad osy (wyciąg alergenowy pochodzenia zwierzęcego) stosowana jest w procesie swoistej immunoterapii alergenowej pod postacią produktu leczniczego typu depot ALUTARD SQ, gdzie adsorbowana jest na wodorotlenku glinu. Aktywność biologiczna wyciągu alergenowego jadu osy wyrażana jest w jednostkach SQ-U/ml. Dawkowanie tej substancji powinno być ściśle kontrolowane i prowadzone wyłącznie przez lekarza doświadczonego w stosowaniu swoistej immunoterapii.^{1 2}

Fazy leczenia immunoterapią jadem osy

Immunoterapia jadem osy w produkcie ALUTARD SQ podzielona jest na dwie fazy: fazę początkową i fazę podtrzymującą. W fazie początkowej stopniowo zwiększa się dawkę, by osiągnąć najwyższy tolerowany poziom (maksymalnie 100 000 SQ-U, czyli 1 ml fiolki 4). Po każdym wstrzyknięciu substancji pacjent musi być obserwowany przez minimum 30 minut.³

Zasady indywidualizacji dawkowania

Dawkowanie jadu osy musi być dostosowane indywidualnie do każdego pacjenta. Na wybór schematu dawkowania i wielkość dawek wpływają następujące czynniki:

• stan ogólny pacjenta
• dane z wywiadu dotyczące alergii
• indywidualna wrażliwość na jad osy

⁴

Warto zauważyć, że predyspozycję pacjenta do reakcji alergicznej można zmniejszyć poprzez zastosowanie szybko działającego leku przeciwhistaminowego przed podaniem jadu osy.⁵

Szczegółowy protokół dawkowania w fazie początkowej

W fazie początkowej immunoterapii jadem osy wstrzyknięcia wykonuje się raz w tygodniu, stopniowo zwiększając dawkę według jednego z trzech schematów, zależnie od indywidualnych potrzeb pacjenta.⁶

Schemat szybki (cluster)

Dla pacjentów wymagających szybszego uzyskania ochrony przed jadem osy zaleca się skrócony schemat dawkowania (leczenie zgrupowane „cluster”), trwający zaledwie 7 tygodni:⁷

Schemat standardowy

Dla większości pacjentów można bezpiecznie stosować następujący schemat, trwający 15 tygodni:⁸

Schemat dla pacjentów wrażliwych

U pacjentów o wysokiej wrażliwości na jad osy oraz u pacjentów, u których występowały reakcje ogólnoustrojowe w trakcie wcześniejszego leczenia, zaleca się ostrożniejsze zwiększanie dawek:⁹

Dawkowanie w fazie podtrzymującej

Dawka podtrzymująca jadu osy powinna być największą tolerowaną dawką, która nie wywołuje istotnych działań niepożądanych. Zaleca się, by mieściła się w przedziale od 10 000 do 100 000 SQ-U, gdzie 10 000 SQ-U odpowiada 1 ml zawartości fiolki 3 lub 0,1 ml zawartości fiolki 4, a maksymalna dawka 100 000 SQ-U odpowiada 1 ml zawartości fiolki 4.¹⁰

W fazie podtrzymującej dawkowanie dobiera się indywidualnie, zależnie od wrażliwości pacjenta na jad osy. Po osiągnięciu dawki podtrzymującej, stopniowo wydłuża się odstęp czasu pomiędzy wstrzyknięciami:¹¹

• najpierw co 1 tydzień
• następnie co 2 tygodnie
• następnie co 4 tygodnie
• ostatecznie co 6 tygodni (± 2 tygodnie)

Pełny cykl leczenia podtrzymującego jadem osy powinien trwać od 3 do 5 lat.¹²

Modyfikacja dawkowania w sytuacjach szczególnych

Korekta dawki przy wydłużonym odstępie między dawkami

W przypadku przekroczenia zalecanego odstępu czasu pomiędzy dwiema dawkami jadu osy, konieczna jest modyfikacja kolejnej dawki. W fazie początkowej stosuje się następujące zasady:¹³

W fazie podtrzymującej, w przypadku wydłużenia odstępu między dawkami, stosuje się następujący schemat:¹⁴

Po redukcji dawki w fazie podtrzymującej, pacjenta należy uważnie obserwować po wstrzyknięciu, a następnie zwiększać dawki zgodnie z zaleceniami dotyczącymi fazy początkowej, aż do osiągnięcia pełnej dawki podtrzymującej.¹⁵

Równoczesne leczenie jadem osy i innymi alergenami

W przypadku równoczesnej immunoterapii z użyciem jadu osy i innych alergenów, wstrzyknięcia powinny być podawane oddzielnie w każde z ramion. Aby właściwie ocenić potencjalne reakcje alergiczne wywołane przez określony alergen, zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 30 minut pomiędzy wstrzyknięciami.¹⁶

U pacjentów szczególnie wrażliwych odstęp między podaniami różnych alergenów można wydłużyć nawet do 2-3 dni. Lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko reakcji alergicznych związanych z równoczesnym zwiększaniem dawki więcej niż jednego alergenu.¹⁷

Modyfikacja dawek po wystąpieniu odczynów poszczepiennych

Modyfikacja dawkowania po odczynie miejscowym

Jeśli po podaniu jadu osy wystąpi odczyn w miejscu wstrzyknięcia utrzymujący się ponad 6 godzin, należy zmodyfikować kolejną dawkę zależnie od wielkości obrzęku:¹⁸

Modyfikacja dawkowania po reakcjach ogólnoustrojowych

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji układowej po wstrzyknięciu jadu osy, decyzja o kontynuacji leczenia wymaga wnikliwej analizy korzyści i ryzyka. Jeśli leczenie jest kontynuowane, kolejną dawkę należy zmniejszyć do 10% dawki, która wywołała reakcję.¹⁹

W celu zwiększenia bezpieczeństwa, zmniejszoną dawkę można dodatkowo podzielić na dwie dawki i podać w odstępie 30 minut. Po podaniu należy dokładnie obserwować pacjenta, a następnie stopniowo zwiększać dawki zgodnie z odpowiednim schematem, aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej.²⁰

Identyfikacja stężeń jadu osy

Jad osy w produkcie ALUTARD SQ występuje w czterech różnych stężeniach, które wyróżnione są odpowiednimi kolorami wieczek oraz numerami fiolek:²¹

Produkt ma postać sterylnej zawiesiny do wstrzykiwań, o barwie od białej do jasno-brązowej lub zielonkawej.²²