Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fluocynolon acetonid

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania fluocynolonu acetonidu

Fluocynolon acetonid jest substancją aktywną z grupy glikokortykosteroidów, powszechnie stosowaną w preparatach dermatologicznych oraz oftalmologicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji, które zostały zgromadzone na podstawie różnych badań laboratoryjnych i doświadczalnych.^{1 2}

Toksyczność po podaniu jednorazowym

W przypadku fluocynolonu acetonidu, który jest składnikiem aktywnym produktów leczniczych takich jak Flucinar czy Flucinar N, nie prowadzono badań toksyczności po podaniu doustnym lub parenteralnym. Wynika to z faktu, że substancja ta jest przeznaczona wyłącznie do stosowania miejscowego. Na podstawie analogii do innych fluorowanych glikokortykosteroidów można jednak przyjąć, że profil toksyczności po podaniu jednorazowym fluocynolonu acetonidu nie różni się istotnie od toksyczności innych związków z tej grupy.^{3 4}

Genotoksyczność

Nie przeprowadzono bezpośrednich badań nad mutagennym działaniem fluocynolonu acetonidu. Dostępne są natomiast dane dotyczące genotoksyczności innych glikokortykosteroidów o zbliżonej budowie chemicznej. Wyniki tych badań mogą służyć jako punkt odniesienia przy ocenie potencjalnego działania mutagennego fluocynolonu acetonidu.^{5 6}

W przypadku flutykazonu propionianu, który strukturalnie jest zbliżony do fluocynolonu acetonidu, przeprowadzono szereg testów genotoksyczności. Nie wykazano działania mutagennego w następujących testach:^{7 8}

• Test Ames’a na bakteriach Escherichia coli
• Test konwersji genów na drożdżach Saccharomyces cerevisiae
• Test mutagenności na komórkach jajnika chomika chińskiego

^{9 10}

Dodatkowo, flutykazon nie wykazywał działania mutagennego w badaniach na limfocytach ludzkich in vitro, jak również nie stwierdzono działania klastogenowego (powodującego uszkodzenia chromosomów) w teście mikrojąderkowym przeprowadzonym na myszach.^{11 12}

Badania przeprowadzone z innymi glikokortykosteroidami, takimi jak hydrokortyzon i prednizolon, również nie dostarczyły dowodów na działanie mutagenne tych substancji.^{13 14}

W przypadku produktu Iluvien zawierającego fluocynolon acetonid w postaci implantu do ciałka szklistego, również brak jest danych na temat mutagenności tej substancji przy podaniu do ciałka szklistego. Należy jednak zaznaczyć, że fluocynolon acetonid podawany tą drogą jest nieoznaczalny w krążeniu ogólnoustrojowym, dlatego nie są spodziewane działania ogólne.¹⁵

Rakotwórczość

W dostępnych danych naukowych nie znaleziono informacji, które mogłyby wskazywać, że miejscowe stosowanie glikokortykosteroidów, w tym fluocynolonu acetonidu, sprzyja występowaniu raka skóry u ludzi.^{16 17}

Nie przeprowadzono badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze fluocynolonu acetonidu podawanego do ciałka szklistego. Jednakże biorąc pod uwagę, że substancja ta nie jest wykrywalna w krążeniu ogólnoustrojowym po podaniu do ciałka szklistego, nie przewiduje się ogólnoustrojowych działań rakotwórczych.¹⁸

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

Nie przeprowadzono bezpośrednich badań oceniających wpływ fluocynolonu acetonidu na płodność. Dostępne są jednak dane wskazujące na wpływ innych glikokortykosteroidów na funkcje rozrodcze.^{19 20}

W przypadku preparatu Iluvien, wykazano, że fluocynolon acetonid działa teratogennie u myszy i królików po podaniu ogólnym. Jednak ze względu na brak wykrywalnych stężeń substancji w krążeniu ogólnoustrojowym po podaniu do ciałka szklistego, nie przewiduje się wystąpienia działań teratogennych związanych z podaniem do oka.²¹

Miejscowe działania w oku

W badaniach przeprowadzonych na królikach z zastosowaniem implantu do ciałka szklistego zawierającego fluocynolon acetonid (Iluvien) zaobserwowano pewne działania miejscowe przy dawkach przekraczających dawki stosowane klinicznie:²²

• Ogniska degeneracji włókien w tylnej biegunowej części soczewki
• Ogniska degeneracji włókien w tylnej korowej części soczewki

²³

Dodatkowo, u królików leczonych implantami zawierającymi zarówno placebo, jak i fluocynolon acetonid, zaobserwowano ogniskowe blizny na siatkówce. Warto podkreślić, że blizn tych nie obserwowano klinicznie u ludzi. Przypuszcza się, że różnice te wynikają z odmiennej budowy anatomicznej oka królika w porównaniu do oka ludzkiego.²⁴

Dodatkowe dane dla produktu Flucinar N – siarczan neomycyny

W przypadku preparatu Flucinar N, który zawiera oprócz fluocynolonu acetonidu również siarczan neomycyny, należy odnotować, że nie przeprowadzono długoterminowych badań na zwierzętach oceniających wpływ neomycyny na płodność oraz jej potencjalne działanie rakotwórcze i mutagenne.²⁵