Dawkowanie i sposób podawania
Fitomenadion

Dawkowanie i sposób podawania fitomenadionu

Fitomenadion (witamina K1) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych i dawkach w zależności od wskazania klinicznego oraz wieku pacjenta. Dawkowanie tej substancji czynnej musi być precyzyjnie dostosowane do konkretnej sytuacji klinicznej i stanu pacjenta.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie fitomenadionu u dorosłych pacjentów zależy od wskazania klinicznego oraz postaci farmaceutycznej stosowanego produktu:²

Przeciwdziałanie przedawkowaniu leków przeciwzakrzepowych

W przypadku ciężkiego krwawienia, w tym potencjalnie zagrażającego życiu, postępowanie obejmuje:³

• Odstawienie leków przeciwzakrzepowych
• Podanie fitomenadionu (witaminy K1) w infuzji dożylnej (po uprzednim rozcieńczeniu) lub powoli dożylnie w dawce od 10 mg do 20 mg
• Monitorowanie czasu protrombinowego po 3 godzinach od podania preparatu Vitacon
• W przypadku utrzymywania się przedłużonego czasu protrombinowego – powtórzenie dawki
• Nie należy przekraczać dawki 40 mg witaminy K1 na dobę podawanej dożylnie

⁴

Zaleca się kontrolowanie parametrów krzepnięcia raz na dobę do momentu osiągnięcia odpowiednich wartości. W ciężkich przypadkach wskazana jest częstsza kontrola, a w przypadku braku natychmiastowej poprawy należy przetoczyć pełną krew lub podać koncentrat czynników krzepnięcia.⁵

W przypadku mniej nasilonych krwawień zaleca się:⁶

• Stosowanie fitomenadionu w tabletkach
• Alternatywnie – podanie domięśniowe w dawce 10-20 mg z możliwością powtórzenia dawki w razie potrzeby

W innych wskazaniach klinicznych zalecane dawki mieszczą się w zakresie 10-20 mg fitomenadionu.⁷

Suplementacja witamin w żywwieniu pozajelitowym

W przypadku stosowania fitomenadionu jako składnika suplementacji witaminowej w żywieniu pozajelitowym, dawkowanie zależy od preparatu:^{8 9}

• Viantan: Jedna fiolka zawiera 0,15 mg fitomenadionu – zalecana dawka dla dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku 11 lat i starszych to 1 fiolka na dobę
• Vitalipid N Adult: Produkt zawiera 15 μg/ml fitomenadionu (witaminy K1) – zalecana dawka pokrywająca dobowe zapotrzebowanie u dorosłych i dzieci od 11. roku życia to 10 ml (1 ampułka)

^{10 11}

Dawkowanie u pacjentów szczególnych grup

Pacjenci w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku są bardziej wrażliwe na działanie fitomenadionu, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek. W przypadku produktu Viantan nie ma konieczności dostosowania dawki wyłącznie ze względu na wiek, jednak lekarz powinien brać pod uwagę podwyższone ryzyko wynikające ze schorzeń, które mogą wpływać na dawkowanie w tej populacji.^{12 13}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, podczas podawania fitomenadionu należy monitorować stężenie witamin w osoczu i odpowiednio dostosować dawkę.¹⁴

Dawkowanie u dzieci

Zalecenia dotyczące dawkowania fitomenadionu u dzieci różnią się w zależności od wieku, masy ciała i zastosowanego preparatu:^{15 16}

Dzieci powyżej 11. roku życia

• Viantan: 1 fiolka na dobę (zawiera 0,15 mg fitomenadionu)
• Vitalipid N Adult: 10 ml (1 ampułka) na dobę (zawiera 15 μg/ml fitomenadionu)

^{17 18}

Dzieci w wieku od 2 do 11 lat

W przypadku produktu Vitacon, dawkę należy ustalić w zależności od stanu pacjenta. Zazwyczaj stosuje się dożylnie (po uprzednim rozcieńczeniu) od 1 mg do 5 mg fitomenadionu. Podanie tego preparatu dzieciom powyżej 2 lat powinno być poprzedzone konsultacją ze specjalistą hematologiem w celu ustalenia właściwych badań oraz leczenia.¹⁹

Szczególne okoliczności stosowania u dzieci w wieku powyżej 2 lat obejmują:²⁰

• Choroby zaburzające wchłanianie witaminy K1:
  • Przewlekła biegunka
  • Mukowiscydoza
  • Zarośnięcie przewodu żółciowego
  • Zapalenie wątroby
  • Celiakia
• Choroby wątroby
• Niedożywienie u dzieci otrzymujących antybiotyki

Noworodki i niemowlęta do 11. roku życia

W żywieniu pozajelitowym wcześniaków i noworodków o niskiej urodzeniowej masie ciała (do 2,5 kg) zalecana dawka Vitalipid N Infant wynosi 4 ml/kg mc./dobę (zawiera 20 μg/ml fitomenadionu).^{21 22}

Dla noworodków i dzieci w wieku do 11 lat o masie ciała powyżej 2,5 kg zalecana dawka Vitalipid N Infant wynosi 10 ml/dobę.²³

Należy podkreślić, że produkt Viantan jest przeciwwskazany do stosowania u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku poniżej 11 lat.²⁴

Sposób podawania

Sposób podawania fitomenadionu różni się w zależności od postaci farmaceutycznej i wskazania:²⁵

Roztwór do wstrzykiwań

W przypadku stosowania roztworu do wstrzykiwań (Vitacon, 10 mg/ml), preparat można podać:²⁶

• Dożylnie (po uprzednim rozcieńczeniu) – 10 mg w 100 ml 0,9% NaCl, podawane w infuzji trwającej 20-30 minut
• Domięśniowo – w przypadku mniej nasilonych krwawień

Sporządzony roztwór do infuzji może być przechowywany przez 6 godzin bez dostępu światła. Podczas przygotowania i podawania sporządzonego roztworu należy zachować zasady aseptyki. Produktu Vitacon nie należy mieszać z innymi lekami w roztworze do infuzji lub w jednej strzykawce.²⁷

Preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym

Viantan (proszek do sporządzania roztworu do infuzji) należy podawać powoli dożylnie. Czas podawania i szybkość infuzji zależą od zaleceń dla roztworu do infuzji. Produkt można stosować wyłącznie jako dodatek do innych roztworów do infuzji. Po odtworzeniu produktu w wodzie do wstrzykiwań lub roztworze NaCl 9 mg/ml albo glukozy 50 mg/ml, należy go rozcieńczyć roztworem lub emulsją do infuzji, wykazującymi zgodność. Stosować wyłącznie, jeśli odtworzony roztwór jest przejrzysty i ma żółtopomarańczową barwę.²⁸

Vitalipid N Adult i Vitalipid N Infant (koncentraty do sporządzania emulsji do infuzji) wymagają rozcieńczenia przed podaniem.^{29 30}

Uwagi dotyczące dawkowania

Podczas jednoczesnego podawania fitomenadionu z innymi produktami zawierającymi witaminy, należy wziąć pod uwagę łączną podaż witamin, aby uniknąć przedawkowania.³¹

Tabela dawkowania fitomenadionu

Szczegółowe instrukcje dotyczące przygotowania i podawania

Przygotowanie infuzji dożylnej z produktu Vitacon

Roztwór do infuzji należy przygotować rozcieńczając 10 mg produktu Vitacon w 100 ml 0,9% roztworu NaCl. Infuzja powinna trwać 20-30 minut. Przygotowany roztwór można przechowywać do 6 godzin, chroniąc przed światłem. Podczas całego procesu przygotowania i podawania należy przestrzegać zasad aseptyki.³²

Ważne: Produktu Vitacon nie należy mieszać z innymi lekami w roztworze do infuzji lub w jednej strzykawce.³³

Przygotowanie roztworu z produktu Viantan

Viantan (proszek do sporządzania roztworu do infuzji) można stosować wyłącznie jako dodatek do innych roztworów do infuzji. Procedura przygotowania:³⁴

1. Odtworzyć produkt w wodzie do wstrzykiwań lub roztworze NaCl 9 mg/ml albo glukozy 50 mg/ml
2. Rozcieńczyć roztworem lub emulsją do infuzji, wykazującymi zgodność
3. Stosować wyłącznie, jeśli odtworzony roztwór jest przejrzysty i ma żółtopomarańczową barwę

³⁵

Stosowanie produktów Vitalipid N

Preparaty Vitalipid N Adult i Vitalipid N Infant są koncentratami do sporządzania emulsji do infuzji i przed podaniem wymagają rozcieńczenia zgodnie z instrukcją.^{36 37}