Działania niepożądane
Dezoksycholan sodu

Dezoksycholan sodu, stosowany jako substancja pomocnicza w procesie produkcji szczepionki przeciw grypie Fluarix Tetra, występuje w gotowym preparacie w ilościach śladowych. W dokumentacji produktu leczniczego nie wyodrębniono działań niepożądanych specyficznie związanych z dezoksycholanem sodu. Profil bezpieczeństwa szczepionki odnosi się do całego preparatu, a nie do pojedynczych składników pomocniczych. Teoretyczne ryzyko reakcji nadwrażliwości na dezoksycholan sodu jest minimalne ze względu na jego niskie stężenie. Badania kliniczne nie wykazały specyficznych reakcji alergicznych powiązanych z tą substancją.

Działania niepożądane dezoksycholanu sodu

Dezoksycholan sodu jest substancją pomocniczą stosowaną w procesie produkcji szczepionek przeciwko grypie, w tym w szczepionce Fluarix Tetra. Występuje on w śladowych ilościach w gotowym produkcie, gdzie pełni funkcję w procesie wytwarzania szczepionki. W preparacie Fluarix Tetra jest on wymieniony wśród potencjalnych składników resztkowych, obok śladowych ilości jaj kurzych (takich jak albumina jaja kurzego, białko kurze), formaldehydu oraz gentamycyny siarczanu1.

Profil bezpieczeństwa związany z dezoksycholanem sodu

Bezpieczeństwo stosowania produktów zawierających śladowe ilości dezoksycholanu sodu zostało dokładnie przebadane w różnych grupach wiekowych. W przypadku szczepionki Fluarix Tetra, która może zawierać tę substancję w ilościach śladowych, raportowane działania niepożądane zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych2.

Należy jednak zaznaczyć, że w dokumentacji produktu leczniczego Fluarix Tetra nie wyodrębniono działań niepożądanych specyficznie związanych z dezoksycholanem sodu jako pojedynczą substancją. Profil bezpieczeństwa przedstawiony w charakterystyce produktu leczniczego odnosi się do całego preparatu, w którym dezoksycholan sodu stanowi jedynie śladowy składnik3.

Potencjalne ryzyko reakcji nadwrażliwości

Teoretycznie, dezoksycholan sodu jako składnik produktu leczniczego, może być przyczyną reakcji nadwrażliwości u osób predysponowanych. Jednakże z uwagi na śladowe ilości tej substancji w gotowym produkcie, ryzyko wystąpienia takich reakcji jest minimalne. W badaniach klinicznych szczepionki Fluarix Tetra nie zidentyfikowano specyficznych reakcji nadwrażliwości, które można by bezpośrednio powiązać z obecnością dezoksycholanu sodu4.

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Dezoksycholan sodu jako substancja pomocnicza występująca w śladowych ilościach nie została powiązana z konkretnymi niebezpieczeństwami w kontekście stosowania szczepionki Fluarix Tetra. Działania niepożądane raportowane po podaniu szczepionki są raczej związane z całościowym składem preparatu oraz jego mechanizmem działania immunologicznego, a nie bezpośrednio z dezoksycholanem sodu5.

Różnice w profilach bezpieczeństwa w zależności od grupy wiekowej

Badania kliniczne szczepionki Fluarix Tetra wykazały, że profil bezpieczeństwa może się różnić w zależności od grupy wiekowej. Różnice te dotyczą częstości występowania i rodzaju działań niepożądanych, jednak nie ma dowodów na to, aby były one specyficznie związane z obecnością dezoksycholanu sodu6.

W szczególności zaobserwowano, że:

  • U dorosłych najczęściej występują: zmęczenie, ból głowy i ból mięśni
  • U dzieci w wieku 6-17 lat podobnie obserwuje się zmęczenie, ból mięśni oraz ból głowy
  • U dzieci w wieku 3-5 lat dominują: senność i drażliwość
  • U najmłodszych dzieci (6 miesięcy do 3 lat) najczęściej obserwuje się drażliwość/marudność i utratę apetytu

7

Reakcje miejscowe po podaniu

Najczęstszą reakcją miejscową po podaniu szczepionki Fluarix Tetra, która potencjalnie może zawierać śladowe ilości dezoksycholanu sodu, jest ból w miejscu podania, występujący z częstością od 15,6% do 40,9% w zależności od grupy wiekowej. Inne miejscowe reakcje obejmują zaczerwienienie oraz obrzęk w miejscu podania, a rzadziej stwardnienie, krwiak i świąd8.

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych obserwowanych po podaniu produktów zawierających potencjalnie śladowe ilości dezoksycholanu sodu, na przykładzie szczepionki Fluarix Tetra. Należy zaznaczyć, że działania te dotyczą całego preparatu, a nie samej substancji dezoksycholan sodu.

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Grupa wiekowa
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często (≥ 1/100 do < 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 6 do < 18 lat
Zawroty głowy Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) Dorośli
Senność Bardzo często (≥ 1/10) Dzieci w wieku 6 miesięcy do < 6 lat
Zaburzenia żołądka i jelit Objawy ze strony żołądka i jelit (nudności, wymioty, biegunka i/lub ból brzucha) Często (≥ 1/100 do < 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 6 do < 18 lat
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Utrata apetytu Bardzo często (≥ 1/10) Dzieci w wieku 6 miesięcy do < 36 miesięcy
Zaburzenia psychiczne Drażliwość/marudność Bardzo często (≥ 1/10) Dzieci w wieku 6 miesięcy do < 6 lat
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Potliwość Często (≥ 1/100 do < 1/10) Dorośli
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Ból mięśni Bardzo często (≥ 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 6 do < 18 lat
Ból stawów Często (≥ 1/100 do < 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 6 do < 18 lat
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból w miejscu podania Bardzo często (≥ 1/10) Wszystkie grupy wiekowe
Zaczerwienienie w miejscu podania Bardzo często (≥ 1/10) Wszystkie grupy wiekowe
Obrzęk w miejscu podania Bardzo często (≥ 1/10) / Często (≥ 1/100 do < 1/10) Bardzo często: dzieci w wieku 3 do < 18 lat
Często: dzieci w wieku 6 miesięcy do < 36 miesięcy
Stwardnienie w miejscu podania Często (≥ 1/100 do < 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 3 do < 18 lat
Krwiak w miejscu podania Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) Dorośli
Świąd w miejscu podania Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) Dorośli i dzieci w wieku 3 do < 18 lat
Gorączka (≥ 38°C) Często (≥ 1/100 do < 1/10) Wszystkie grupy wiekowe
Zmęczenie Bardzo często (≥ 1/10) Dorośli i dzieci w wieku 6 do < 18 lat

9

Różnice w działaniach niepożądanych u dorosłych i dzieci

Warto zauważyć, że profil działań niepożądanych różni się znacząco między dorosłymi a dziećmi, a także między różnymi grupami wiekowymi dzieci. Jednakże nie ma dowodów, że te różnice mogą być związane ze śladowymi ilościami dezoksycholanu sodu10.

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa dezoksycholanu sodu

W oparciu o dostępne dane kliniczne dotyczące szczepionki Fluarix Tetra, która może zawierać śladowe ilości dezoksycholanu sodu, nie ma dowodów na to, aby ta substancja pomocnicza stanowiła szczególne ryzyko dla pacjentów w zakresie działań niepożądanych. Raportowane działania niepożądane są charakterystyczne dla szczepionek przeciw grypie i przypisuje się je raczej całościowemu działaniu preparatu, a nie poszczególnym substancjom pomocniczym występującym w śladowych ilościach11.

Dezoksycholan sodu jako substancja pomocnicza stosowana w procesie produkcyjnym szczepionki Fluarix Tetra, znajduje się w produkcie końcowym w ilościach śladowych. W świetle dostępnych danych nie zidentyfikowano specyficznych działań niepożądanych, które można by przypisać wyłącznie tej substancji12.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl