Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dekstran

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania dekstranu

Dekstran jest polisacharydem o różnych masach cząsteczkowych używanym w preparatach medycznych do różnych zastosowań terapeutycznych. W zależności od masy cząsteczkowej, dekstran może być stosowany jako środek zwiększający objętość osocza (np. dekstran 40 000) lub jako składnik preparatów nawilżających (np. dekstran 70). Niniejszy artykuł przedstawia dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji.¹

Ogólne badania bezpieczeństwa dekstranu

W przypadku preparatu 10% Dekstran 40 000 Fresenius, zawierającego dekstran o średniej masie cząsteczkowej około 40 000, badania przedkliniczne nie wykazały toksycznego działania produktu leczniczego na organizm. Preparat ten stosowany jest w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 100 mg/ml.²

Znacznie szerzej przebadany został dekstran 70, będący składnikiem kropli do oczu Tears Naturale II. Badania przedkliniczne tego preparatu, zawierającego dekstran 70 w stężeniu 1 mg/ml w połączeniu z hypromelozą (3 mg/ml), nie wskazywały na szczególne ryzyko stosowania produktu u ludzi.³

Szczegółowe badania przedkliniczne

W przypadku dekstranu 70, będącego składnikiem preparatu Tears Naturale II, przeprowadzono kompleksowe badania przedkliniczne, które obejmowały:⁴

• Badania tradycyjnymi metodami toksykologicznymi – standardowe procedury oceny bezpieczeństwa farmakologicznego
• Ocenę tolerancji ze strony oka – szczegółowa analiza miejscowego działania drażniącego
• Badania bezpieczeństwa stosowania w różnych dawkach – analiza zależności efektów od wielkości dawki
• Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu – ocena efektów kumulacyjnych i długoterminowych
• Badania działania genotoksycznego – ocena potencjalnego wpływu na materiał genetyczny
• Badania działania karcynogennego – ocena potencjalnego wpływu na powstawanie nowotworów
• Badania wpływu na rozmnażanie się i rozwój płodu – ocena potencjalnej teratogenności i wpływu na płodność

⁵

Badania potencjału alergizującego

Szczególnie istotne w kontekście stosowania dekstranu jako składnika preparatów okulistycznych są badania dotyczące potencjału alergizującego. W przypadku preparatu Tears Naturale II, przeprowadzono badania nad działaniem alergicznym na modelu zwierzęcym. Badania te wykonano na świnkach morskich, które są standardowym modelem do oceny potencjału uczulającego substancji stosowanych miejscowo.⁶

Wyniki tych badań wykazały, że hypromeloza w stężeniu 2% (składnik preparatu Tears Naturale II obecny razem z dekstranem 70) oraz chlorek polidronium stosowane do oka nie powodują reakcji uczuleniowych. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających dekstran, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania kropli do oczu.⁷

Wnioski z badań przedklinicznych

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że dekstran, zarówno w postaci dekstranu 40 000 stosowanego w preparatach do infuzji, jak i dekstranu 70 będącego składnikiem kropli do oczu, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa. Nie wykazano toksycznego działania dekstranu na organizm w badaniach przedklinicznych preparatu 10% Dekstran 40 000 Fresenius.⁸

W przypadku preparatu Tears Naturale II, zawierającego dekstran 70, przeprowadzono szerszy zakres badań przedklinicznych, które jednoznacznie potwierdziły bezpieczeństwo stosowania tej substancji. Badania te obejmowały zarówno ocenę bezpieczeństwa ogólnego, jak i specyficzne badania toksyczności po wielokrotnym podaniu, działania genotoksycznego i karcynogennego oraz wpływu na rozmnażanie się i rozwój płodu.⁹

Dodatkowo, badania potencjału alergizującego przeprowadzone dla preparatu Tears Naturale II na świnkach morskich nie wykazały reakcji uczuleniowych, co jest istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających dekstran, zwłaszcza tych przeznaczonych do długotrwałego stosowania miejscowego.¹⁰