Dawkowanie i sposób podawania
Dekstran

Dekstran, stosowany w formie 10% roztworu do infuzji (Dekstran 40 000 Fresenius) oraz kropli do oczu (Tears Naturale II), wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wskazań klinicznych i stanu pacjenta. W terapii wstrząsu dawka dobowa nie powinna przekraczać 20 ml/kg masy ciała w pierwszej dobie, z możliwością szybkiego podania pierwszych 500 ml, a w kolejnych dniach maksymalnie 10 ml/kg mc., nie dłużej niż 5 dni. W profilaktyce przeciwzakrzepowej okołooperacyjnej stosuje się 500-1000 ml w pierwszej dobie, 500 ml w drugiej, a u pacjentów wysokiego ryzyka dawkę 500 ml co drugi dzień do 10 dni. W krążeniu pozaustrojowym zalecana dawka wynosi 10-20 ml/kg mc. Podawanie infuzji wymaga monitorowania ośrodkowego ciśnienia żylnego (OCŻ) i stanu hemodynamicznego pacjenta, a w przypadku gwałtownego wzrostu OCŻ infuzję należy przerwać. Krople do oczu zawierające dekstran 70 (1 mg/ml) i hypromelozę (3 mg/ml) stosuje się miejscowo, 1-2 krople w razie potrzeby, z zachowaniem co najmniej 5-minutowych odstępów między różnymi preparatami okulistycznymi.

Dawkowanie i sposób podawania substancji dekstran

Dekstran to substancja stosowana w różnych produktach leczniczych, m.in. w postaci roztworu do infuzji, jak 10% Dekstran 40 000 Fresenius, czy w kroplach do oczu, jak Tears Naturale II. Dawkowanie dekstranu jest ściśle uzależnione od wskazania klinicznego, postaci farmaceutycznej oraz indywidualnego stanu pacjenta.1

Dawkowanie 10% Dekstran 40 000 Fresenius w terapii infuzyjnej

Produkt leczniczy 10% Dekstran 40 000 Fresenius podawany jest wyłącznie w infuzji dożylnej przy użyciu odpowiedniego zestawu infuzyjnego. Dawka oraz tempo infuzji muszą być dobrane przez lekarza prowadzącego, uwzględniając:2

  • Wskazanie kliniczne
  • Stan kliniczny pacjenta (ciśnienie krwi, częstość tętna, wartość hematokrytu)
  • Wiek pacjenta
  • Masę ciała pacjenta

3

Dawkowanie pomocniczo we wstrząsie

W przypadku stosowania dekstranu jako środka zwiększającego objętość krwi krążącej we wstrząsie, należy przestrzegać następujących zasad dawkowania:4

  • Dawka dobowa w pierwszej dobie: nie więcej niż 20 ml/kg masy ciała
  • Pierwsze 500 ml: można podać w szybkiej infuzji dożylnej
  • Dawka dobowa w kolejnych dniach: nie więcej niż 10 ml/kg masy ciała
  • Maksymalny czas stosowania: nie dłużej niż 5 dni

5

Podczas podawania produktu zalecane jest częste monitorowanie ośrodkowego ciśnienia żylnego (OCŻ), szczególnie w początkowej fazie infuzji. W sytuacji, gdy OCŻ nie jest monitorowane, infuzja powinna być prowadzona wolniej, z jednoczesną obserwacją pacjenta pod kątem objawów przeciążenia układu krążenia. W przypadku gwałtownego wzrostu OCŻ należy natychmiast przerwać podawanie leku. Pozostałą część dawki można następnie podać w wolniejszej infuzji.6

Dawkowanie w okołooperacyjnej profilaktyce przeciwzakrzepowej

Gdy dekstran stosowany jest w profilaktyce przeciwzakrzepowej w okresie okołooperacyjnym, dawkowanie przedstawia się następująco:7

  • Pierwsza doba: 500-1000 ml
  • Druga doba: 500 ml
  • Pacjenci wysokiego ryzyka zatorów: leczenie może być kontynuowane w dawce 500 ml co drugi dzień przez maksymalnie 10 dni

8

Dawkowanie w krążeniu pozaustrojowym

W przypadku zastosowania dekstranu w krążeniu pozaustrojowym zalecana dawka wynosi zwykle 10-20 ml/kg masy ciała.9

Dawkowanie dekstranu w kroplach do oczu

Dekstran w postaci kropli do oczu, jak w przypadku produktu Tears Naturale II, który zawiera dekstran 70 w stężeniu 1 mg/ml w połączeniu z hypromelozą, stosuje się miejscowo do oczu. Dawkowanie jest dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.10

Standardowe dawkowanie kropli do oczu z dekstranem:11

  • W razie potrzeby: 1 lub 2 krople do chorego oka lub do obu oczu

Przy jednoczesnym stosowaniu więcej niż jednego produktu leczniczego podawanego miejscowo do oczu, należy zachować co najmniej 5 minut przerwy pomiędzy podaniem każdego z nich. Maści do oczu powinny być aplikowane jako ostatnie.12

Dawkowanie w grupach szczególnych pacjentów

W przypadku kropli do oczu z dekstranem, takich jak Tears Naturale II, brak jest szczegółowych danych dotyczących stosowania u następujących grup pacjentów:13

  • Dzieci i młodzież
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Sposób podawania dekstranu

Sposób podawania roztworu do infuzji

10% Dekstran 40 000 Fresenius podaje się wyłącznie w infuzji dożylnej za pomocą zestawu do infuzji. Szybkość podawania musi być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta i monitorowana przez wykwalifikowany personel medyczny.14

Sposób podawania kropli do oczu

Podczas aplikacji kropli do oczu zawierających dekstran należy przestrzegać następujących zasad:15

  • Zachować ostrożność, aby zapobiec zakażeniu końcówki zakraplacza i roztworu
  • Nie dotykać końcówką zakraplacza powiek, okolicznych tkanek ani żadnych powierzchni
  • Po każdym zakropleniu dokładnie zamknąć butelkę
  • Nie stosować produktu w przypadku zmiany koloru roztworu lub jego zmętnienia

16

Szczegółowa tabela dawkowania dekstranu

Produkt leczniczy Wskazanie Dawkowanie Sposób podawania Uwagi
10% Dekstran 40 000 Fresenius Wstrząs (zwiększenie objętości krwi krążącej) – Pierwsza doba: maks. 20 ml/kg mc.
– Kolejne dni: maks. 10 ml/kg mc.
Infuzja dożylna (pierwsze 500 ml można podać szybko) – Monitorowanie OCŻ
– Czas stosowania: maks. 5 dni
– Przerwać przy gwałtownym wzroście OCŻ
Profilaktyka przeciwzakrzepowa okołooperacyjna – Pierwsza doba: 500-1000 ml
– Druga doba: 500 ml
– Pacjenci wysokiego ryzyka: 500 ml co drugi dzień
Infuzja dożylna Maksymalny czas stosowania u pacjentów wysokiego ryzyka: 10 dni
Krążenie pozaustrojowe 10-20 ml/kg mc. Infuzja dożylna
Tears Naturale II
(dekstran 70 1 mg/ml + hypromeloza 3 mg/ml)
Miejscowe stosowanie do oczu 1-2 krople do chorego oka lub obu oczu w razie potrzeby Zakraplanie do worka spojówkowego – Zachować min. 5 min. przerwy przy stosowaniu kilku produktów do oczu
– Brak danych o stosowaniu u dzieci i młodzieży
– Brak danych o stosowaniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Istotne informacje do zebrania podczas wywiadu medycznego

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego przed zastosowaniem dekstranu lekarz powinien uzyskać szczegółowe informacje dotyczące:17

  • Masa ciała pacjenta – niezbędna do dokładnego określenia dawki, szczególnie przy stosowaniu dekstranu we wstrząsie lub krążeniu pozaustrojowym, gdzie dawkowanie podawane jest w ml/kg mc.
  • Parametry hemodynamiczne – wartości ciśnienia krwi, częstości tętna, wartości hematokrytu
  • Stan układu krążenia – szczególnie istotny przy stosowaniu dekstranu jako środka zwiększającego objętość krwi krążącej
  • Stosowane jednocześnie leki – zwłaszcza inne produkty lecznicze podawane miejscowo do oczu (w przypadku stosowania kropli do oczu)
  • Wcześniejsze reakcje uczuleniowe – na dekstran lub inne składniki produktów leczniczych

W przypadku stosowania dekstranu w postaci kropli do oczu należy również ustalić, czy pacjent stosuje inne produkty podawane miejscowo do oczu oraz poinformować go o konieczności zachowania co najmniej 5-minutowych odstępów między podaniami poszczególnych leków.18

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl