Dawkowanie i sposób podawania
Deksamfetamina

Deksamfetamina w postaci lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) jest dostępna w kapsułkach o dawkach od 20 mg do 70 mg, odpowiadających ekwiwalentom deksamfetaminy od 5,9 mg do 20,8 mg. Terapia rozpoczyna się od dawki początkowej 30 mg raz na dobę, podawanej rano, z możliwością zwiększania dawki o 20 mg co tydzień do maksymalnej dawki 70 mg/dobę. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR 15-30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny <30 ml/min) maksymalna dawka nie powinna przekraczać 50 mg/dobę, a u pacjentów dializowanych zaleca się dodatkowe zmniejszenie dawki, mimo że lek nie jest usuwany podczas dializy. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych (ciśnienie tętnicze, tętno), rozwoju fizycznego (wzrost, masa ciała, apetyt) oraz stanu psychicznego, co najmniej co 6 miesięcy i po każdej zmianie dawki.

Dawkowanie i sposób podawania deksamfetaminy

Substancja czynna deksamfetamina jest dostępna w postaci leku Elvanse w formie twardych kapsułek o różnych mocach. Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych przy minimalizacji działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz uwzględnić podczas wywiadu medycznego.1

Badanie pacjenta przed rozpoczęciem leczenia

Przed wdrożeniem terapii deksamfetaminą konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej oceny stanu pacjenta, która powinna obejmować:2

3

Istotnym elementem oceny wstępnej jest również analiza ryzyka nadużywania, stosowania niezgodnego z zaleceniami lub w niezarejestrowanych wskazaniach.4

Kontrole podczas leczenia

W trakcie terapii deksamfetaminą należy regularnie monitorować:5

  • Parametry układu sercowo-naczyniowego – ciśnienie tętnicze i tętno powinny być zapisywane na siatce centylowej co najmniej raz na 6 miesięcy oraz po każdej zmianie dawki
  • Parametry rozwoju fizycznego – wzrost, masę ciała i informacje o apetycie należy monitorować i zapisywać co najmniej raz na 6 miesięcy przy aktualizacji siatki centylowej
  • Stan psychiczny – nowe lub nasilające się zaburzenia psychiczne powinny być rejestrowane podczas każdej wizyty kontrolnej, minimum raz na 6 miesięcy oraz po każdej modyfikacji dawkowania
  • Stosowanie leku – regularna ocena ryzyka stosowania produktu w niezarejestrowanych wskazaniach, niezgodnie z zaleceniami lub jego nadużywania

6

Schemat dawkowania

Dawkowanie deksamfetaminy w postaci lisdeksamfetaminy dimezylanu (produkt Elvanse) wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wskazań i odpowiedzi terapeutycznej pacjenta:7

  • Dawka początkowa: 30 mg raz na dobę, podawana rano
  • Schemat zwiększania dawki: możliwość zwiększania o 20 mg raz na tydzień
  • Maksymalna zalecana dawka: 70 mg na dobę (większe dawki nie były badane)

8

W przypadku braku poprawy w ciągu jednego miesiąca po ustaleniu optymalnej dawki należy przerwać leczenie. Jeśli wystąpi paradoksalne nasilenie objawów lub działania niepożądane, wskazane jest zmniejszenie dawki lub zaprzestanie terapii.9

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek:<sup data-drug="Elvanse" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR od 15 do <30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny 10

  • Ciężka niewydolność nerek (GFR 15-30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny <30 ml/min): maksymalna dawka nie powinna przekraczać 50 mg na dobę
  • Pacjenci dializowani: należy rozważyć dodatkowe zmniejszenie dawki (warto zaznaczyć, że lisdeksamfetamina i deksamfetamina nie są eliminowane podczas dializy)

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Brak danych z badań klinicznych w tej grupie pacjentów.11

Dzieci poniżej 6 lat: Produkt Elvanse nie powinien być stosowany w tej grupie wiekowej ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.12

Dorośli pacjenci: Kontynuacja leczenia jest możliwa u pacjentów, u których objawy utrzymują się po osiągnięciu dorosłości, jeżeli terapia przynosi wyraźne korzyści.13

Sposób podawania

Produkt Elvanse zawierający deksamfetaminę może być przyjmowany w następujący sposób:14

  • Doustnie, niezależnie od posiłków
  • Kapsułki mogą być połykane w całości
  • Alternatywnie można otworzyć kapsułkę i rozpuścić jej zawartość w szklance płynu

W przypadku rozpuszczania zawartości kapsułki:15

  • Jeśli proszek zbije się w grudki, należy wymieszać go łyżeczką do całkowitego rozpuszczenia
  • Przygotowany roztwór powinien być przyjęty bezzwłocznie
  • Nie należy przechowywać przygotowanego roztworu
  • Na ściankach naczynia może pozostać warstwa osadu, która nie zawiera substancji czynnej

Należy pamiętać, że:16

  • Nie należy dzielić zawartości kapsułki
  • Nie należy przyjmować mniej niż jednej kapsułki na dobę
  • W przypadku pominięcia dawki, kolejną dawkę należy przyjąć następnego dnia zgodnie z zalecanym schematem
  • Leku nie należy stosować w godzinach popołudniowych ze względu na ryzyko bezsenności

Leczenie długotrwałe

W przypadku długotrwałego stosowania deksamfetaminy należy uwzględnić następujące zalecenia:17

  • Przy stosowaniu leku dłużej niż 12 miesięcy, lekarz powinien przeprowadzać ponowną ocenę przydatności klinicznej przynajmniej raz w roku
  • Wskazane jest rozważenie okresów próbnego odstawienia leku dla oceny funkcjonowania pacjenta bez farmakoterapii
  • Optymalne okresy dla próbnego odstawienia to wakacje szkolne

Szczegółowa tabela dawkowania deksamfetaminy

Dawka lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) Ekwiwalent deksamfetaminy Schemat dawkowania Specjalne populacje
20 mg 5,9 mg Raz na dobę, rano
Niezależnie od posiłków
Ciężka niewydolność nerek:
Maksymalna dawka: 50 mg/dobę

Pacjenci dializowani:
Rozważyć dodatkowe zmniejszenie dawki

Dzieci <6 lat:
Nie stosować

30 mg 8,9 mg
40 mg 11,9 mg
50 mg 14,8 mg
60 mg 17,8 mg
70 mg 20,8 mg
Strategia dawkowania:
– Dawka początkowa: 30 mg/dobę
– Zwiększanie: o 20 mg/tydzień
– Maksymalna dawka: 70 mg/dobę

18
<sup data-drug="Elvanse" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Leczenie rozpoczyna się od dawki 30 mg raz na dobę, rano. […] Dawkę można zwiększać o 20 mg raz na tydzień. […] Maksymalna zalecana dawka wynosi 70 mg na dobę. […] U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR od 15 do <30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny 19

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl