Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cytalopram

Wpływ cytalopramu na ciążę

Dane kliniczne dotyczące stosowania cytalopramu u kobiet w ciąży są stosunkowo liczne (ponad 2500 udokumentowanych przypadków) i nie wskazują na toksyczne działanie powodujące wady rozwojowe płodu lub noworodka. Mimo to cytalopram nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i został dokładnie rozważony stosunek ryzyka do potencjalnych korzyści terapeutycznych.¹²

Obserwacja noworodków po ekspozycji na cytalopram w ciąży

Konieczne jest poddanie szczególnej obserwacji noworodków, których matki przyjmowały cytalopram, szczególnie w późnym okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze. Podczas ciąży należy bezwzględnie unikać nagłego odstawiania leku.³⁴

Możliwe objawy u noworodków narażonych na działanie cytalopramu

U noworodków, których matki stosowały cytalopram lub inne leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) lub SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) w późnym okresie ciąży, mogą wystąpić następujące objawy:⁵⁶

• Zaburzenia oddechowe, sinica, bezdech
• Drgawki i napady drgawkowe
• Wahania ciepłoty ciała
• Trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty
• Hipoglikemia
• Zaburzenia napięcia mięśniowego (wzmożone lub zmniejszone)
• Nadreaktywność, hiperrefleksja
• Drżenie, drżączka
• Nerwowość, drażliwość
• Letarg, ospałość
• Ciągły płacz
• Senność i trudności w zasypianiu

⁷⁸

Objawy te mogą być spowodowane zarówno działaniem serotoninergicznym, jak i zespołem odstawienia. W większości przypadków powikłania występują natychmiast lub wkrótce po porodzie (w ciągu 24 godzin).<sup data-drug="Aurex 20" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być spowodowane zarówno działaniem serotoninergicznym, jak i zespołem odstawienia. W większości przypadków powikłania występują natychmiast lub wkrótce po porodzie (9<sup data-drug="Cipramil" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być zarówno wynikiem działania na układ serotoninergiczny lub objawami odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (10

Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) u kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (ang. persistent pulmonary hypertension in the newborn, PPHN). W badaniach zaobserwowano około 5 takich przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania tego zespołu wynosi 1-2 przypadki na 1000 ciąż.¹¹¹²

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem.¹³¹⁴

Cytalopram w okresie karmienia piersią

Cytalopram przenika do mleka kobiecego. Na podstawie dostępnych danych ocenia się, że karmione piersią niemowlę otrzymuje około 5% dobowej dawki przyjmowanej przez matkę w przeliczeniu na masę ciała (mg/kg mc.).¹⁵¹⁶

W przeprowadzonych obserwacjach stwierdzono, że u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące cytalopram nie obserwowano żadnych lub obserwowano jedynie objawy o małym znaczeniu klinicznym. Należy jednak podkreślić, że dotychczasowe informacje nie są wystarczające do pełnej oceny potencjalnego zagrożenia dla karmionego piersią dziecka.¹⁷¹⁸

W przypadku konieczności stosowania cytalopramu u kobiet karmiących piersią zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Jeżeli leczenie cytalopramem jest niezbędne, lekarz powinien rozważyć potencjalne korzyści terapeutyczne w stosunku do ryzyka dla dziecka, a w niektórych przypadkach może być konieczne rozważenie przerwania karmienia piersią.¹⁹²⁰

Wpływ cytalopramu na płodność

Wpływ na płodność mężczyzn

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że cytalopram może wpływać na jakość nasienia.²¹²²

Z dostępnych opisów przypadków dotyczących ludzi stosujących niektóre leki z grupy SSRI wynika, że wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający i odwracalny po zakończeniu leczenia.²³²⁴

Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie dostarczyły danych wskazujących na istotny wpływ cytalopramu na płodność u ludzi.²⁵²⁶

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz prowadzący leczenie cytalopramem u kobiet w ciąży lub planujących ciążę, jak również u pacjentek karmiących piersią, powinien dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego z terapią. W przypadku konieczności zastosowania leczenia w okresie ciąży, należy:²⁷²⁸

• Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku związanym ze stosowaniem cytalopramu w ciąży
• Przedstawić możliwe objawy, które mogą wystąpić u noworodka narażonego na działanie leku
• Zalecić szczególną obserwację noworodka, zwłaszcza jeśli lek był stosowany w trzecim trymestrze ciąży
• Unikać nagłego przerywania leczenia podczas ciąży
• Monitorować stan noworodka po porodzie, zwłaszcza w pierwszych 24 godzinach
• W przypadku karmienia piersią, omówić potencjalne ryzyko dla dziecka i rozważyć kontynuację lub przerwanie karmienia

²⁹³⁰