Przeciwwskazania stosowania
Chromu chlorek

Przeciwwskazania stosowania substancji chromu chlorku

Chrom chlorek (sześciowodny) jest mikroelementem występującym w produktach leczniczych do żywienia pozajelitowego, w tym w produkcie Pediaven NN1, gdzie występuje w dawce 2,6 µg na 250 ml roztworu do infuzji (10,4 µg/l). Oceniając możliwość zastosowania chromu chlorku u pacjenta, należy wziąć pod uwagę szereg przeciwwskazań, które mogą uniemożliwić jego bezpieczne stosowanie.¹

Nadwrażliwość na chrom chlorek lub inne składniki

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania chromu chlorku sześciowodnego jest nadwrażliwość pacjenta na tę substancję czynną. W przypadku produktu Pediaven NN1, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na jakąkolwiek inną substancję czynną lub pomocniczą zawartą w preparacie. Nadwrażliwość może manifestować się reakcjami alergicznymi różnego stopnia, od łagodnych do zagrażających życiu.²

Przeciwwskazania metaboliczne

Chrom chlorek, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, nie powinien być podawany pacjentom z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów. U tych pacjentów podanie preparatu zawierającego chrom chlorek wraz z aminokwasami może prowadzić do zaburzeń metabolicznych i pogorszenia stanu klinicznego.³

Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem jest występowanie u pacjenta ciężkiej, niekontrolowanej hiperglikemii. Preparaty zawierające chrom chlorek, jak Pediaven NN1, zawierają również znaczne ilości glukozy (25 g na 250 ml), co może dodatkowo nasilać hiperglikemię u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą lub innymi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.⁴

Zaburzenia elektrolitowe jako przeciwwskazanie

Patologicznie zwiększone stężenie w osoczu któregokolwiek z elektrolitów zawartych w produkcie leczniczym stanowi przeciwwskazanie do podania chromu chlorku w ramach preparatu do żywienia pozajelitowego. W przypadku Pediaven NN1, należy szczególnie zwrócić uwagę na stężenia wapnia, sodu, magnezu oraz innych mikroelementów.⁵

Niestabilny stan ogólny pacjenta

Chrom chlorek, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, nie powinien być stosowany u pacjentów w niestabilnym stanie ogólnym. Do stanów tych zaliczamy:⁶

• Ciężkie stany pourazowe
• Niewyrównaną cukrzycę
• Ostrą fazę wstrząsu krążeniowego
• Ciężką kwasicę metaboliczną
• Ciężki zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (ciężka posocznica)
• Śpiączkę hiperosmolarną

⁷

Przeciwwskazania związane z drogą podania

Ze względu na to, że chrom chlorek podawany jest dożylnie jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, należy uwzględnić ogólne przeciwwskazania do podawania infuzji dożylnej. Do najważniejszych przeciwwskazań w tym zakresie należą:⁸

• Ostry obrzęk płuc – podanie preparatu zawierającego chrom chlorek może dodatkowo obciążyć układ krążenia i nasilić objawy obrzęku płuc
• Przewodnienie – dodatkowa objętość płynu infuzyjnego może pogorszyć stan pacjenta z przewodnieniem
• Nieleczona niewydolność serca – infuzja dożylna preparatu z chromem chlorkiem może dodatkowo obciążyć niewydolne serce
• Odwodnienie hipotoniczne – wymaga odpowiedniej korekty zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej przed podaniem preparatów do żywienia pozajelitowego

⁹

Dawkowanie chromu chlorku i jego dostępność w preparacie

Oceniając możliwość zastosowania chromu chlorku sześciowodnego, należy zwrócić uwagę na jego dawkę w preparacie. W przypadku produktu Pediaven NN1, chrom chlorek sześciowodny występuje w ilości 2,6 µg na 250 ml roztworu, co odpowiada 0,5 µg chromu pierwiastkowego. W przeliczeniu na całkowitą objętość 1000 ml, preparat zawiera 0,01 mg (10 µg) chromu chlorku sześciowodnego.¹⁰

Należy pamiętać, że chrom chlorek w preparacie Pediaven NN1 występuje razem z innymi mikroelementami, takimi jak cynk, miedź, fluor, selen, mangan i jod. W przypadku nadwrażliwości pacjenta na którykolwiek z tych pierwiastków, również należy odradzić stosowanie preparatu zawierającego chrom chlorek.¹¹

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie chromu chlorku?

Zaburzenia czynności narządów

Stosowanie chromu chlorku w ramach żywienia pozajelitowego należy odradzić pacjentom z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, gdyż mikroelementy, w tym chrom, są wydalane przez te narządy. Kumulacja chromu w organizmie może prowadzić do jego toksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów dializowanych, u których mogą występować zaburzenia gospodarki mikroelementów.¹²

Stany związane z hiperglikemią

Pacjentom z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, zwłaszcza z niewyrównaną cukrzycą, należy odradzić stosowanie chromu chlorku w preparatach zawierających glukozę, takich jak Pediaven NN1. Chrom, choć ma wpływ na metabolizm glukozy, w sytuacji ciężkiej, niekontrolowanej hiperglikemii nie powinien być podawany w preparatach zawierających dodatkowe źródło glukozy (25 g na 250 ml w przypadku Pediaven NN1).¹³

Stany niestabilne hemodynamicznie

Stosowanie chromu chlorku należy odradzić pacjentom w stanach niestabilnych hemodynamicznie, w tym we wstrząsie krążeniowym, ciężkiej niewydolności serca oraz z ostrym obrzękiem płuc. W takich przypadkach priorytetem jest stabilizacja stanu pacjenta, a nie suplementacja mikroelementów.¹⁴

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

Pacjentom z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza z hipernatremią, hiperkalcemią czy hipermagnezemią, należy odradzić stosowanie chromu chlorku w preparatach zawierających te elektrolity (jak Pediaven NN1). Przed włączeniem suplementacji chromu chlorkiem konieczne jest wyrównanie zaburzeń elektrolitowych.¹⁵

Pacjenci z posocznicą

U pacjentów z ciężką posocznicą (ciężkim zespołem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej) należy odradzić stosowanie chromu chlorku ze względu na możliwe zaburzenia dystrybucji mikroelementów w organizmie oraz ryzyko pogorszenia stanu ogólnego. W takich przypadkach priorytetem jest leczenie przyczynowe posocznicy.¹⁶

Monitorowanie stężenia chromu

U pacjentów długotrwale otrzymujących preparaty zawierające chrom chlorek w ramach żywienia pozajelitowego, należy regularnie monitorować stężenie chromu we krwi, aby uniknąć ryzyka kumulacji tego pierwiastka w organizmie. W przypadku podwyższonego stężenia chromu we krwi, należy odradzić dalsze stosowanie preparatów zawierających chrom chlorek.¹⁷

Interakcje z innymi lekami

Pacjentom przyjmującym leki, które mogą wchodzić w interakcje z chromem lub innymi składnikami preparatu zawierającego chrom chlorek, należy odradzić jednoczesne stosowanie tych preparatów. Dotyczy to szczególnie leków chelatujących, które mogą wpływać na biodostępność chromu oraz innych mikroelementów.¹⁸

Szczególne przypadki pacjentów pediatrycznych

Chrom chlorek, jako składnik preparatu Pediaven NN1, przeznaczony jest do stosowania u dzieci. Jednak u noworodków i niemowląt z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, należy odradzić stosowanie preparatów zawierających chrom chlorek wraz z aminokwasami. W takich przypadkach konieczne jest opracowanie indywidualnego schematu żywienia pozajelitowego uwzględniającego specyficzne potrzeby pacjenta.¹⁹