Leki zawierające w składzie
metamizol sodu

Metamizol sodu (znany również jako dipyron) to nieopioidowy lek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i spazmolityczny z grupy pochodnych pirazolonu. Działa poprzez hamowanie cyklooksygenazy (COX), enzymu odpowiedzialnego za syntezę prostaglandyn, które są mediatorami bólu i gorączki. Metamizol wykazuje również działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co potęguje jego efekt przeciwbólowy.

W Polsce metamizol sodu jest dostępny w preparatach takich jak Pyralgin, Pyralgina, Novalgin, Metamizole Kalceks i Scopolan compositum. Występuje w formie tabletek, czopków oraz ampułek do wstrzyknięć domięśniowych i dożylnych. Jest stosowany w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, w tym bólu pourazowego, pooperacyjnego, kolki nerkowej, bólu nowotworowego oraz w stanach gorączkowych opornych na inne leki przeciwgorączkowe.

Główną zaletą metamizolu jest jego wysoka skuteczność przeciwbólowa, porównywalna w niektórych przypadkach z niskimi dawkami opioidów, przy jednoczesnym niskim ryzyku uzależnienia. Lek wykazuje również minimalne działanie na układ sercowo-naczyniowy i nie powoduje znaczącego uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, co wyróżnia go na tle klasycznych niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Szybkie działanie po podaniu pozajelitowym czyni go cennym lekiem w medycynie ratunkowej.

Najpoważniejszym zagrożeniem związanym ze stosowaniem metamizolu jest ryzyko agranulocytozy – gwałtownego spadku liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi, który może prowadzić do ciężkich infekcji, a nawet zgonu. Chociaż jest to reakcja rzadka (szacowana na 1:1000 do 1:1000000 pacjentów), to właśnie z tego powodu lek został wycofany z rynku w wielu krajach, w tym w USA i Wielkiej Brytanii. Inne potencjalne działania niepożądane obejmują reakcje alergiczne, niedociśnienie tętnicze po szybkim podaniu dożylnym oraz interakcje z innymi lekami. Metamizol jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej, w ciąży i podczas karmienia piersią.