Przedawkowanie leku Zaldiar Effervescent

Zaldiar Effervescent (37,5 mg + 325 mg) jest produktem złożonym zawierającym tramadolu chlorowodorek i paracetamol, dlatego objawy przedawkowania mogą wynikać z działania każdej z tych substancji osobno lub obu równocześnie. Rozpoznanie i szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego jest kluczowe dla rokowania pacjenta.¹

Objawy przedawkowania tramadolu

W przypadku przedawkowania tramadolu należy spodziewać się objawów typowych dla przedawkowania opioidów. Klinicznie manifestują się one poprzez charakterystyczny zespół objawów, do których należą: zwężenie źrenic, wymioty, zapaść sercowo-naczyniowa, zaburzenia świadomości (aż do śpiączki), drgawki oraz zahamowanie oddychania mogące prowadzić do zatrzymania oddechu. W literaturze opisywano również przypadki wystąpienia zespołu serotoninowego.²

Objawy przedawkowania paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi szczególne zagrożenie dla małych dzieci. W pierwszych 24 godzinach po spożyciu nadmiernej dawki mogą wystąpić: bladość, nudności, wymioty, brak apetytu i bóle brzucha. Charakterystyczne uszkodzenie wątroby rozwija się między 12 a 48 godziną po spożyciu. W przebiegu intoksykacji mogą wystąpić nieprawidłowości w metabolizmie glukozy oraz kwasica metaboliczna.³

W ciężkich przypadkach niewydolność wątroby może prowadzić do encefalopatii, śpiączki i ostatecznie śmierci pacjenta. Istotne jest, że ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą brodawek nerkowych może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. Opisywano również przypadki zaburzeń rytmu serca i zapalenia trzustki.⁴

U dorosłych uszkodzenie wątroby może wystąpić po przyjęciu 7,5-10 g lub więcej paracetamolu. Mechanizm hepatotoksyczności polega na nieodwracalnym wiązaniu nadmiernych ilości toksycznego metabolitu z tkanką wątroby, który w dawkach terapeutycznych jest neutralizowany przez glutation.⁵

Postępowanie po przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania Zaldiaru Effervescent należy natychmiast skierować pacjenta do specjalistycznego oddziału. Podstawowym działaniem jest podtrzymywanie czynności układu krążenia i oddychania.⁶

Przed wdrożeniem leczenia konieczne jest jak najszybsze pobranie krwi w celu oznaczenia stężeń paracetamolu i tramadolu w surowicy oraz wykonania podstawowych badań oceniających funkcję wątroby. Testy wątrobowe należy wykonywać na początku leczenia oraz powtarzać co 24 godziny. Typowo obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), które wracają do wartości prawidłowych po jednym lub dwóch tygodniach.⁷

W ramach postępowania należy opróżnić żołądek poprzez wywołanie wymiotów (u pacjenta przytomnego) przez podrażnienie lub wykonać płukanie żołądka. Priorytetem jest utrzymanie podstawowych czynności życiowych, w tym drożności dróg oddechowych i prawidłowej czynności układu krążenia.⁸

W przypadku zahamowania oddychania należy zastosować nalokson – specyficzny antagonista receptorów opioidowych. Jeśli u pacjenta wystąpią drgawki, zaleca się dożylne podanie diazepamu.⁹

Należy pamiętać, że tramadol jest w minimalnym stopniu eliminowany z surowicy za pomocą hemodializy i hemofiltracji, dlatego metody te nie są odpowiednim postępowaniem w leczeniu przedawkowania produktu Zaldiar Effervescent.¹⁰

Szczególne postępowanie przy przedawkowaniu paracetamolu

W leczeniu przedawkowania paracetamolu kluczowe znaczenie ma natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania. Mimo braku wczesnych objawów sugerujących ciężką intoksykację, pacjenta należy bezzwłocznie hospitalizować.¹¹

Opróżnienie (płukanie) żołądka należy wykonać u:¹²

• każdej osoby dorosłej lub dorastającej młodzieży, która przyjęła około 7,5 g paracetamolu w ciągu poprzedzających 4 godzin
• każdego dziecka, które przyjęło ≥ 150 mg/kg masy ciała paracetamolu w ciągu poprzedzających 4 godzin

Poziom paracetamolu w surowicy powinien zostać oznaczony po 4 godzinach od spożycia w celu oceny ryzyka uszkodzenia wątroby (za pomocą nomogramu przedawkowania paracetamolu).¹³

W leczeniu przedawkowania stosuje się metioninę (doustnie) lub N-acetylocysteinę (dożylnie), które wykazują działanie ochronne, jeśli zostaną podane w ciągu 48 godzin od przedawkowania. Dożylna N-acetylocysteina jest najbardziej skuteczna, gdy leczenie rozpocznie się w ciągu 8 godzin od spożycia paracetamolu, chociaż należy ją podać nawet po upływie 8 godzin od przedawkowania i kontynuować przez cały cykl leczenia.¹⁴

W przypadku podejrzenia masywnego przedawkowania N-acetylocysteinę należy podać natychmiast. Konieczne jest zapewnienie ogólnych środków podtrzymujących czynności życiowe.¹⁵

Niezależnie od ilości spożytego paracetamolu, odtrutka w postaci N-acetylocysteiny powinna być podana doustnie lub dożylnie tak szybko, jak to możliwe, najlepiej w ciągu 8 godzin po przedawkowaniu.¹⁶

Tabela objawów przedawkowania