Dawkowanie i sposób podawania leku Xartan

Lek Xartan (losartan potasu) w tabletkach powlekanych 50 mg stosuje się w różnych wskazaniach klinicznych, z odpowiednio dostosowanym dawkowaniem. Tabletki należy przyjmować doustnie, popijając szklanką wody, niezależnie od posiłków. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania w poszczególnych wskazaniach, uwzględniając specjalne grupy pacjentów.¹

Dawkowanie w nadciśnieniu tętniczym

W terapii nadciśnienia tętniczego zaleca się standardową dawkę początkową i podtrzymującą wynoszącą 50 mg losartanu raz na dobę u większości pacjentów. Należy poinformować pacjenta, że maksymalny efekt przeciwnadciśnieniowy pojawia się po 3-6 tygodniach regularnego stosowania leku. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na leczenie, dawkę można zwiększyć do maksymalnie 100 mg raz dziennie (podawanej rano). Losartan może być stosowany w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, szczególnie z diuretykami takimi jak hydrochlorotiazyd.²

Dawkowanie u pacjentów z nadciśnieniem i cukrzycą

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2 z towarzyszącym białkomoczem ≥ 0,5 g/dobę, zalecana dawka początkowa również wynosi 50 mg raz na dobę. Po pierwszym miesiącu leczenia można rozważyć zwiększenie dawki do 100 mg raz na dobę, w zależności od uzyskanych wartości ciśnienia tętniczego. W tej grupie pacjentów losartan może być stosowany równocześnie z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. diuretykami, antagonistami wapnia, alfa- lub beta-adrenolitykami, lekami działającymi ośrodkowo), a także z insuliną i innymi lekami hipoglikemizującymi, takimi jak pochodne sulfonylomocznika, glitazony czy inhibitory glukozydazy.³

Dawkowanie w niewydolności serca

W leczeniu niewydolności serca stosuje się stopniowe zwiększanie dawki losartanu, rozpoczynając od 12,5 mg raz na dobę. Dawkę należy zwiększać w odstępach tygodniowych, według schematu:

• 12,5 mg na dobę – tydzień pierwszy
• 25 mg na dobę – tydzień drugi
• 50 mg na dobę – tydzień trzeci
• 100 mg na dobę – tydzień czwarty
• do maksymalnej dawki 150 mg raz na dobę – jeśli to konieczne

Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 50 mg raz na dobę, pod warunkiem dobrej tolerancji przez pacjenta. Należy monitorować odpowiedź kliniczną na leczenie i tolerancję leku podczas zwiększania dawki.⁴

Dawkowanie w profilaktyce udaru mózgu

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca potwierdzonym w EKG, stosowanych w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia udaru mózgu, zazwyczaj stosowana dawka początkowa losartanu wynosi 50 mg raz na dobę. W zależności od uzyskanej odpowiedzi ciśnienia tętniczego należy rozważyć dodanie małej dawki hydrochlorotiazydu i/lub zwiększenie dawki losartanu do 100 mg raz na dobę. Podczas wizyt kontrolnych należy oceniać skuteczność leczenia i w razie potrzeby modyfikować schemat terapeutyczny.⁵

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową

U pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową (np. leczonych dużymi dawkami leków moczopędnych) zaleca się zmniejszenie dawki początkowej do 25 mg raz na dobę. Jest to konieczne ze względu na ryzyko wystąpienia nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. Przed rozpoczęciem terapii losartanem należy ocenić i w miarę możliwości skorygować stan nawodnienia pacjenta.⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym u pacjentów poddawanych hemodializie, nie ma konieczności dostosowania dawki początkowej. Leczenie tych pacjentów należy rozpoczynać od standardowej dawki 50 mg raz na dobę. Wskazane jest monitorowanie parametrów nerkowych i elektrolitów, zwłaszcza stężenia potasu, podczas terapii losartanem w tej grupie pacjentów.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie zaleca się rozważenie zastosowania zmniejszonej dawki leku. Nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania losartanu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dlatego w tej grupie pacjentów lek jest przeciwwskazany. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 25 mg raz na dobę, z możliwością późniejszego zwiększenia w zależności od odpowiedzi klinicznej.⁸

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Stosowanie losartanu u dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat z nadciśnieniem tętniczym opiera się na ograniczonych danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa. Dawkowanie zależy od masy ciała pacjenta:

• U pacjentów o masie ciała >20 kg do <50 kg, którzy potrafią połykać tabletki, zalecana dawka wynosi 25 mg raz na dobę. W wyjątkowych przypadkach, przy niewystarczającej kontroli ciśnienia, dawkę można zwiększyć maksymalnie do 50 mg raz na dobę.⁹
• U pacjentów o masie ciała >50 kg zazwyczaj stosowana dawka wynosi 50 mg raz na dobę. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 100 mg raz na dobę.¹¹

  Nie zaleca się stosowania losartanu w następujących przypadkach:

  • U dzieci w wieku poniżej 6 lat, ze względu na ograniczone dane dotyczące stosowania w tej grupie wiekowej¹²
  • U dzieci z szybkością przesączania kłębuszkowego <30 ml/min/1,73 m², z powodu braku danych¹³
  • U dzieci z zaburzeniami czynności wątroby¹⁴

  Dawkowanie u pacjentów w wieku podeszłym

  U pacjentów w wieku podeszłym dostosowanie dawki zazwyczaj nie jest konieczne. Jednak u pacjentów powyżej 75 lat zaleca się rozważenie rozpoczęcia leczenia od zmniejszonej dawki wynoszącej 25 mg raz na dobę. Należy monitorować odpowiedź na leczenie i w razie potrzeby dostosować dawkę.¹⁵

  Tabela dawkowania losartanu

  Wskazanie	Dawka początkowa	Dawka podtrzymująca	Dawka maksymalna
  Nadciśnienie tętnicze	50 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę
  Nadciśnienie tętnicze z cukrzycą typu 2 i białkomoczem	50 mg raz na dobę	50-100 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę
  Niewydolność serca	12,5 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę	150 mg raz na dobę
  Redukcja ryzyka udaru u pacjentów z nadciśnieniem i przerostem lewej komory	50 mg raz na dobę	50-100 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę
  Pacjenci ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową	25 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę
  Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby	25 mg raz na dobę	Według odpowiedzi klinicznej	50-100 mg raz na dobę
  Dzieci (>20 kg do <50 kg)	25 mg raz na dobę	25 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę
  Dzieci (>50 kg)	50 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę
  Pacjenci >75 lat	25 mg raz na dobę	50 mg raz na dobę	100 mg raz na dobę

  Sposób podawania

  Tabletki losartanu powinny być przyjmowane doustnie, połykane w całości i popijane szklanką wody. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków, o dowolnej porze dnia, jednak ważne jest, aby pacjent przyjmował lek konsekwentnie o tej samej porze każdego dnia, co zwiększa systematyczność leczenia i prawdopodobieństwo uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego.¹⁶